Инсоният тарихидаги энг фожеали техноген авария - Чернобил АEС портлаганига 38 йил бўлди

1986-йилнинг 26-апрелига ўтар кечаси Чернобил АEСдаги портлаш содир бўлган эди. Припят ва Чернобил ҳеч ким яшамайдиган арвоҳ шаҳарларга айланди. Портлаш натижасида Украина, Беларус ва Россиянинг минг-минглаб квадрат километр ҳудуди радиациядан зарарланди, Европанинг ўнлаб мамлакатлари осмонида радиация булути пайдо бўлди.

Қурилиб, фойдаланишга топширилган вақти “энг хавфсиз ва инновацион” дея таърифланган АEСнинг фалокати эҳтимолий қурбонлари сони (камида 4 минг киши) ва етказган иқтисодий зарари бўйича атом энергетикаси тарихидаги антирекордчига айланган.

Ўзбекистондан узоқда бўлишига қарамай, ушбу фожиа ўзбекистонликлар тақдирига ҳам дахлдор. Ўзбекистон чернобилчилари уюшмаси раиси Юрий Никонов берган маълумотга кўра, 1986−1989-йиллари Чернобил АEС фалокати таъсир қилган ҳудудларда тозалаш ва қурилиш ишларини олиб боришда 10 мингдан ортиқ ўзбекистонлик қатнашган.

Портлашдан сўнг Радиоактив материалларнинг тарқалиши натижасида 600 га яқин завод ходимлари ва ўт ўчирувчилар юқори дозадаги нурланишни олди, улардан 28 нафари бир йил ичида вафот этди.

Чернобил АEСдаги ҳалокат атом энергетикаси тарихидаги энг йирик фалокат бўлиб, унинг оқибатларини бартараф этишда жами 600 мингдан ортиқ одам иштирок этди.

Радиоактив ифлосланиш СССР ҳудуди бўйлаб 200 минг квадрат метрдан ортиқ майдонни қамраб олди.

Биргина Беларусиянинг ифлосланган ҳудудларида 2000 та аҳоли пункти мавжуд бўлиб, уларда 930 мингга яқин аҳоли истиқомат қилади.

Чернобил атом электр станцияси, ҳар доим сайёҳлар учун алоҳида қизиқиш майдони бўлиб келган.

Кўплаб одамлар у ерга яширинча бориб кўришган, аммо 2010 йилдан бери Украина ҳукумати сайёҳларни расмий равишда бориши учун рухсат берган.