Пиво фестивали нима берди? Beer Fest атрофидаги баҳслар

Хусусан, вояга етмаганлар иштирок этгани ҳақидаги муҳокамалар, жамоат жойларидаги тартибсизликлар ҳамда алкогол маҳсулотлари билан боғлиқ тадбирларнинг қонунчиликка мувофиқлиги кун тартибига чиқди.

Ҳолатга сиёсатчилар ҳам бефарқ қолмади. Айрим депутатлар фестиваль ташкилотчилари ва тадбирга рухсат берган масъулларнинг жавобгарлиги масаласини кўтарди. Бошқалар эса бу ҳолатни миллий қадриятлар ва жамоат манфаатларига зид деб баҳолади.

Хўш, Beer Fest атрофидаги баҳслар нимадан келиб чиқди? Муаммо фестивалнинг ўзидами ёки уни ташкил этиш ва назорат қилиш тизимидами?

Фестиваль қандай ўтди?

«Уч кун давомидаги мусиқа, ҳаракат ва жўшқин муҳит. Саҳна, диджейлар, турли хил таомлар ва ўтказиб юборгингиз келмайдиган дам олиш кунлари».

Beer Fest айнан шу шиорлар билан тарғиб қилинди. 5–7 июнь кунлари Тошкент шаҳридаги Тарас Шевченко кўчасида ташкил этилган тадбир минглаб ташриф буюрувчиларни ўзига жалб қилди.

Ташкилотчилар фестивални маданий ҳордиқ чиқариш ва кўнгилочар майдон сифатида тақдим этган бўлса, тадбир якунланганидан кейин ижтимоий тармоқларда тарқалган видеолар мутлақо бошқа муҳокамаларга сабаб бўлди.

Бугун фестиваль тугаган бўлса-да, унинг атрофидаги баҳслар ҳануз давом этмоқда.

Муаммо пиводами ёки ташкилотчиликдами?

Аслида баҳсларнинг марказида пиво ёки фестивалнинг ўзи эмас.

Асосий масала — оммавий тадбирларни ташкил этишдаги масъулият, ёшлар хавфсизлиги, реклама сиёсати ва қонунчиликка риоя қилиниши билан боғлиқ.

Айниқса, алкогол маҳсулотлари билан боғлиқ брендлар иштирокидаги тадбирлар қайси мезонлар асосида ўтказилиши кераклиги ҳақидаги саволлар яна бир бор кун тартибига чиқди.

Шу маънода Beer Fest воқеаси битта фестиваль доирасидан анча кенгроқ масалани очиб берди. У замонавий кўнгилочар индустрия, жамоат манфаатлари ва давлат назорати ўртасидаги мувозанат қай даражада таъминланаётгани ҳақидаги муҳокамаларни кучайтирди.

Қонун нима дейди?

«Реклама тўғрисида»ги Қонунда алкоголли маҳсулотларни реклама қилиш бўйича қатор чекловлар белгиланган.

Қонунга мувофиқ, алкоголли ичимликлар рекламаси тақиқланади. Шунингдек, алкогол маҳсулотларининг номи, савдо белгиси ёки тасвиридан фойдаланиладиган тадбирлар ва акцияларга ҳомийлик қилиш ҳам мумкин эмас.

Шу боис Beer Fest тадбирининг ташкилий ва ҳуқуқий жиҳатлари ҳам жамоатчилик муҳокамасининг асосий мавзусига айланди.

Илгари ҳам танқид қилинган эди

Beer Fest сўнгги икки йилдан буён анъанавий тарзда ўтказиб келинмоқда.

Ўтган йили ҳам мазкур фестиваль «Миллий тикланиш» демократик партияси раиси Алишер Қодиров томонидан кескин танқид қилинган эди.

Партия раиси ўринбосари Феруза Муҳаммаджонова эса тадбирни «халқнинг миллий анъаналари ва ўзлигига тупуриш» деб баҳолаган.

Шунга қарамай, фестиваль жорий йилда яна ташкил этилди.

Жавобгарлик кимнинг зиммасида?

Агар оммавий тадбир жамоатчиликда эътирозларга сабаб бўлган бўлса, унинг оқибатлари учун ким жавоб бериши керак?

Аввало, оммавий тадбирларни ташкил этиш жараёнида бир нечта томон иштирок этади.

Тадбир ташаббускорлари ва ташкилотчилари дастур, хавфсизлик чоралари ҳамда иштирокчилар учун яратилган муҳит учун масъул ҳисобланади.

Шу билан бирга, тадбирни ўтказишга рухсат берувчи ва уни назорат қилувчи ваколатли органлар зиммасига ҳам муайян жавобгарлик юкланади.

Агар фестиваль давомида ёки ундан кейин жамоат тартиби билан боғлиқ муаммолар юзага келган бўлса, хавфсизлик чоралари қай даражада самарали бўлгани, иштирокчилар оқими қандай бошқарилгани ва назорат механизмлари етарлими ёки йўқми, деган саволлар туғилиши табиий.

Бундан ташқари, фестивалнинг реклама ва ташкилий жиҳатлари амалдаги қонунчилик талабларига қанчалик мос келгани ҳам тегишли органлар томонидан ҳуқуқий баҳоланиши лозим.

Агар қонунчилик нормалари бузилгани аниқланса, жавобгарлик нафақат ташкилотчилар, балки рухсат бериш ва назорат қилиш жараёнида иштирок этган масъул тузилмалар фаолиятига нисбатан ҳам қўлланилиши мумкин.

Хулоса

Beer Fest воқеаси бир нарсани кўрсатди: оммавий тадбирлар фақат томоша ёки иқтисодий даромад мезони билан баҳоланмаслиги керак.

Уларни ташкил этишда қонун устуворлиги, жамоат хавфсизлиги, ёшлар манфаатлари ва ижтимоий масъулият биринчи ўринда туриши лозим.

Бугун Beer Fest юзасидан билдирилаётган муносабатлар турлича. Бироқ бир ҳақиқат аниқ: мазкур воқеа мамлакатда кўнгилочар тадбирлар қандай мезонлар асосида ташкил этилиши, қонунлар амалда қандай ишлаши ва жамоатчилик манфаатлари қай тарзда ҳимоя қилиниши ҳақида муҳим муҳокамаларга туртки берди.

Бу саволларга бериладиган жавоблар эса келгусида ўтказиладиган кўплаб оммавий тадбирлар учун ҳам муҳим мезон бўлиб хизмат қилиши мумкин.

Муаллиф: Мафтуна Бахтиёрова