Европа Иттифоқи Марказий Осиёда инсон ҳуқуқларини биринчи ва муҳим ўринга чиқариши лозим — HRW

Геосиёсий иттифоқлар ўзгариб, фойдали қазилмаларга бўлган рақобат кучайиб бораётган бир пайтда инсон ҳуқуқлари ҳимоячилари ЙИни бу масалани эътибордан четда қолдирмасликка чақирмоқда. ЙИ расмийларидан бири буни Марказий Осиё давлатлари билан алоқаларни мустаҳкамлашга ва ташқи сиёсатни диверсификация қилишга ёрдам беришини айтиб, бу саммитни "тараққиёт саммити" деб атади.

Мақолада ёзилишича, Европа парламенти Қозоғистон, Қирғизистон ва Ўзбекистон Россияга қарши ғарб санкцияларини четлаб ўтишда эҳтимолий марказларга айланиши мумкинлигидан хавотирдалигини айтган.

"Инсон ҳуқуқлари ва қонун устуворлигига аҳамият берилмас экан, янги ҳамкорликлар барқарор бўлмайди ва Европа Иттифоқининг манфаатларини тўлақонли ҳимоя қилолмайди", дейди "Human Rights Watch" ташкилотидан Искра Кирова.

Искра Кированинг сўзларига кўра, ЙИ ўз таъсир кучидан етарлича ишончли тарзда фойдаланмаяпти. У Қирғизистон ЙИ билан 2023 йил июнь ойида савдо ва ҳамкорлик битимини имзолаганини қоралаган. Негаки, ўша вақтда Бишкек Россия услубида «хорижий агентлар» тўғрисидаги қонунни қабул қилган. Бу чет элдан молиявий ёрдам олаётган ННТларга шундай тамға беришини англатади. HRW ташкилот вакили буни фуқаролик жамиятига совуқ таъсир кўрсатган қадам дея баҳоламоқда.

"Бир пайтлар Россиянинг яқин иттифоқчиларидан бири бўлган Қозоғистон Украинага гуманитар ёрдам юбориб, Владимир Зеленский билан алоқа ўрнатган ва Россиянинг ҳарбий тарғиботини мамлакатда тақиқланган.

Шундай бўлса-да, Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон ва Ўзбекистон яқинда БМТ Бош ассамблеясида Украинадаги урушни тинч йўл билан ҳал қилишга ундовчи резолюцияда бетараф қолди", дейилади мақолада.

Таъкидланишича, томонлар Транс-Каспий транспорт йўлаги деб номланган лойиҳа орқали транспорт алоқаларини яхшилашга ваъда берган.

Шунингдек, Европа ва Марказий Осиё ўртасидаги қуруқлик йўлини 15 кундан кўп бўлмаган ҳолатга келтирилиши мақсад қилинган. Бу қарорга сабаб ЙИ ва Марказий Осиё республикалари ўртасидаги алоқалар Россиянинг Украинага бостириб киришидан сўнг кучайган.