Журналистларнинг ўлими очилмай қолмоқда — БМТ бош котиби

Бу ҳақда БМТ бош котиби Антониу Гутерриш журналистларга қарши жиноятлар учун жaзосизликка барҳам бериш халқаро куни муносабати билан йўллаган мурожаатида маълум қилди.

ЮНЕСКО маълумотларига кўра, 2023 йил августидан 2025 йил майигача бўлган даврда 163 нафар журналист ҳалок бўлган. Улардан 109 нафари, жумладан 12 нафар аёл журналист, можаро ҳудудларида, асосан Ғазо (46 ҳолат), Судан (13) ва Украина (8) ҳудудларида жон берган.

«Мен Ғазода журналистларнинг ўлдирилишини кескин қоралайман. Бу ҳолатлардан ғазабдаман ва мустақил ҳамда холис тергов ўтказишга чақиряпман. Халқаро журналистларнинг Ғазога киришини чекловчи тақиқ — мутлақо қабул қилинмас», — деди Антониу Гутерриш.

Мурожаатда қайд этилишича, журналистларга қарши тажовузлар фақат уруш ҳудудларида эмас, тинч мамлакатларда ҳам давом этмоқда. Масалан, сўнгги икки йил ичида Мексикада 15 нафар ОАВ ходими ўлдирилган.

Журналистлар ўлдирилиши бўйича тасдиқланган ҳолатлардан энг кўпи араб давлатларида (82), кейинги ўринларда Лотин Америкаси ва Кариб ҳудуди (34), Осиё-Тинч океани минтақаси (30), Африка (5) ҳамда Европа ва Шимолий Америка (12) давлатларида қайд этилган.

БМТ маълумотларига кўра, жаҳон бўйлаб журналистларга қарши жиноятлар учун жaзосизлик даражаси 2022 йилга нисбатан бир фоизга камайган бўлса-да, ҳануз 85 фоиз қотиллик очилмай қолмоқда. Энг кўп жaзосизлик  Яқин Шарқ ва Шимолий Африка минтақасида кузатилган, кейинги ўринларда Осиё-Тинч океани ва Африка келади. Бу ҳолатга ҳуқуқни муҳофаза қилиш тизимларининг заифлиги, коррупция, сиёсий ироданинг йўқлиги ҳамда сиёсий арбоблар ва жиноий тузилмалар ўртасидаги алоқалар сабаб бўлмоқда.

«Эркин ва мустақил журналистика — жамиятнинг энг муҳим неъматларидан бири. Аммо журналистларга қарши ҳужумлар давом этмоқда. Давлатлар журналистларни ўлдирганлик учун жaзосизликка чек қўйиш мақсадида тезкор, холис ва мустақил тергов ўтказишлари шарт», — деди БМТ бош котиби Антониу Гутерриш.