Jurnalistlar qotilliklari ochilmay qolmoqda — BMT bosh kotibi

Bu haqda BMT bosh kotibi Antoniu Guterrish jurnalistlarga qarshi jinoyatlar uchun jazosizlikka barham berish xalqaro kuni munosabati bilan yoʻllagan murojaatida maʼlum qildi.

YuNESKO maʼlumotlariga koʻra, 2023 yil avgustidan 2025 yil mayigacha boʻlgan davrda 163 nafar jurnalist halok boʻlgan. Ulardan 109 nafari, jumladan 12 nafar ayol jurnalist, mojaro hududlarida, asosan Gʻazo (46 holat), Sudan (13) va Ukraina (8) hududlarida jon bergan.

«Men Gʻazoda jurnalistlarning oʻldirilishini keskin qoralayman. Bu holatlardan gʻazabdaman va mustaqil hamda xolis tergov oʻtkazishga chaqiryapman. Xalqaro jurnalistlarning Gʻazoga kirishini cheklovchi taqiq — mutlaqo qabul qilinmas», — dedi Antoniu Guterrish.

Murojaatda qayd etilishicha, jurnalistlarga qarshi tajovuzlar faqat urush hududlarida emas, tinch mamlakatlarda ham davom etmoqda. Masalan, soʻnggi ikki yil ichida Meksikada 15 nafar OAV xodimi oʻldirilgan.

Jurnalistlar oʻldirilishi boʻyicha tasdiqlangan holatlardan eng koʻpi arab davlatlarida (82), keyingi oʻrinlarda Lotin Amerikasi va Karib hududi (34), Osiyo-Tinch okeani mintaqasi (30), Afrika (5) hamda Yevropa va Shimoliy Amerika (12) davlatlarida qayd etilgan.

BMT maʼlumotlariga koʻra, jahon boʻylab jurnalistlarga qarshi jinoyatlar uchun jazosizlik darajasi 2022 yilga nisbatan bir foizga kamaygan boʻlsa-da, hanuz 85 foiz qotillik ochilmay qolmoqda. Eng koʻp jazosizlik  Yaqin Sharq va Shimoliy Afrika mintaqasida kuzatilgan, keyingi oʻrinlarda Osiyo-Tinch okeani va Afrika keladi. Bu holatga huquqni muhofaza qilish tizimlarining zaifligi, korrupsiya, siyosiy irodaning yoʻqligi hamda siyosiy arboblar va jinoiy tuzilmalar oʻrtasidagi aloqalar sabab boʻlmoqda.

«Erkin va mustaqil jurnalistika — jamiyatning eng muhim neʼmatlaridan biri. Ammo jurnalistlarga qarshi hujumlar davom etmoqda. Davlatlar jurnalistlarni oʻldirganlik uchun jazosizlikka chek qoʻyish maqsadida tezkor, xolis va mustaqil tergov oʻtkazishlari shart», — dedi BMT bosh kotibi Antoniu Guterrish.