X платформасида сунъий интеллект билан боғлиқ можаро

Илон Маскка тегишли X (собиқ Twitter) ижтимоий тармоғида жорий этилган Grok сунъий интеллект тизими атрофида жиддий можаро юзага келди. 

Мазкур вазият ортидан X раҳбарияти Grok’нинг расмни таҳрирлаш (edit image) функциясини оддий, яъни бепул фойдаланувчилар учун чеклашга қарор қилди. Бироқ бу қарор ҳам муаммони тўлиқ ҳал этмади.

Муаммо қандай пайдо бўлди?

2025 йил декабрь ойи охирида Grok ботига фойдаланувчиларга исталган тасвирни таҳрирлаш имконини берувчи янги функция қўшилди. Ушбу янгилик қисқа вақт ичида салбий оқибатларга олиб келди. Айрим фойдаланувчилар сунъий интеллект ёрдамида реал инсонларнинг, айниқса, аёллар ва болаларнинг яланғоч ёки шаҳвоний мазмундаги тасвирларини ярата бошлади.

Бу ҳолат нафақат ахлоқий меъёрларга зид, балки кўплаб мамлакатлар қонунчилигига кўра ҳам ноқонуний ҳисобланади. Натижада X платформаси устидан бир қатор давлатлар томонидан расмий шикоятлар билдирилди.

Британия танқиди

Буюк Британия бош вазири Кир Стармер идораси X’нинг мазкур функцияни фақат пулли обуначилар учун қолдириш қарорини кескин танқид қилди. Дауннинг-стрит расмийсига кўра, бундай ёндашув муаммони ҳал қилиш ўрнига уни тижоратлаштиришни англатади.

“Бу қарор қонунга хилоф тасвирларни яратиш имкониятини шунчаки премиум хизматга айлантиради, холос. Бу эса жабрланувчилар учун ҳақоратдир”, — дея таъкидлади Буюк Британия ҳукумати вакили.

Европа Иттифоқи позицияси

Европа Иттифоқи ҳам масалага қатъий муносабат билдирди. Иттифоқнинг рақамли масалалар бўйича матбуот котиби Томас Ренье фикрича, обунанинг пулли ёки бепул бўлиши муаммонинг моҳиятини ўзгартирмайди.

“Биз бундай тасвирларни кўришни истамаймиз. Бу мутлақо қабул қилиб бўлмайдиган ҳолат. Масала жуда оддий”, — деди у.

Ахлоқ ва технология

Сунъий интеллект технологиялари жадал ривожланаётган бир пайтда улардан фойдаланиш қоидалари ва чекловлари ҳам аниқ белгилаб олиниши шарт. Айниқса, инсон шаъни, шахсий ҳаёти ва болалар ҳуқуқлари билан боғлиқ масалаларда компаниялар катта жавобгарликни ўз зиммасига олиши керак.

X платформасидаги ҳолат сунъий интеллектдан назоратсиз фойдаланиш қандай хавфли оқибатларга олиб келиши мумкинлигини яққол кўрсатди.

Grok билан боғлиқ можаро нафақат бир платформа муаммоси, балки глобал рақамли хавфсизлик, ахлоқ ва қонун устуворлиги масаласига айланди. Мутахассислар фикрича, келгусида бундай ҳолатларнинг олдини олиш учун халқаро даражада ягона меъёр ва қоидалар ишлаб чиқилиши зарур.