"Келишув бузилди". “Ўткан кунлар” таржимони нимадан норози?

У айрим доираларда билдирилаётган “асар миллий мерос бўлгани учун таржима барча учун бепул бўлиши керак” деган фикрга қўшилмаслигини таъкидлади.

Риснинг айтишича, у китоб устида 15 йил давомида ишлаган ва шу вақт ичида кўплаб университетларга, талабалар ва илмий тадқиқотлар учун минглаб нусхаларни бепул тақдим этган. Хусусан, диссертация ёзишда фойдаланиш учун китоблар тарқатилган, Самарқанд туризм университетига эса таржима асосида саҳна асари қўйиш учун нусхалар берилган.

Шу билан бирга, таржимон Жаҳон тиллари университетини ўз таржимасини рухсатсиз кўчириш ва тарқатишда айблади. Унинг сўзларига кўра, ҳатто китобни бепул тарқатишга қарор қилинган тақдирда ҳам, бу фақат муаллиф розилиги ва расмий шартнома асосида амалга оширилиши керак эди. Университет эса бундай тартибга амал қилмаган.

Марк Рис, шунингдек, Абдулла Қодирий оиласи билан тузилган келишувга мувофиқ, таржима даромадининг 20–25 фоизи меросхўрларга тўланиши шарт эканини билдирди. Унинг таъкидлашича, рухсатсиз кўчириш орқали Қодирий оиласининг ҳам ҳуқуқлари бузилган.

Таржимон интеллектуал мулк ҳуқуқлари масаласида Ўзбекистонда тизимли муаммолар мавжудлигини айтди ва бу ҳолат давлат муассасалари фаолиятига салбий таъсир кўрсатаётганини таъкидлади. У бу воқеани интеллектуал мулкни ҳимоя қилиш бўйича халқаро мажбуриятларга зид ҳолат сифатида баҳолади.

Марк Риснинг фикрича, интеллектуал мулк қонунлари халқаро миқёсда амал қилади ва бу каби ҳолатлар Ўзбекистоннинг халқаро нуфузига салбий таъсир кўрсатиши мумкин. У адолатли ечим ва расмий ҳуқуқий тартибга амал қилиниши зарурлигини таъкидлади.