Одамизод бу дунёдан ўтиб борар — Иброҳим Ғафуров вафот этди

Атоқли мунаққид, таржимон ва адиб, Ўзбекистон санъат арбоби Иброҳим Ғафуров бугун, 6-июнь куни 89 ёшида вафот этди.

Маданий

06.06.2026, 18:01

Улашиш:

Одамизод бу дунёдан ўтиб борар — Иброҳим Ғафуров вафот этди

Ёзувчи таржимон, танқидчи Иброҳим Ғафуров 1937 йил 27 декабрда Тошкентда ҳунарманд оиласида туғилган. 1956-1961 йилларда САГУ (ҳозирги ЎзМУ) нинг филология факультетида ўқиган.

Ўзбекистонда хизмат кўрсатган санъат арбоби — Иброҳим Ғафуровнинг илк ҳикоя ва мақолалари 1957 йилда нашр этила бошлаган.

1961-1982 йилларда Давлат бадиий адабиёт нашриётида кичик муҳаррир, таҳририят мудири, бош муҳаррир ўринбосари лавозимларида ишлаган.

1995 йилда “Миллий тикланиш” демократик партиясини ташкил этиш ташаббускори бўлган. У мазкур партиянинг раиси (1996 йилдан), “Миллий тикланиш” газетасининг бош муҳаррири бўлган.

Иброҳим Ғафуров 1980 — 2000 йиллар истиқлол маданияти, маънавияти, эркинлик ва ахлоқ, янгича инсоний қарашларнинг шаклланиши, онгларнинг уйғониши ҳақида ёзган.

Жаҳон адабиётини миллий ўзбек адабиёти билан бойитиб, унга катта ҳисса қўшган.

1987 йил И. Ғафуров “Ўттиз йилнинг изҳори” китоби учун Давлат мукофоти совриндори бўлган.

1996 — 2005 йиллар Олий Мажлис депутати.

1995 йил “Дўстлик”, 2007 йил “Меҳнат шуҳрати” орденлари билан мукофотланган.

2017 йил Иброҳим Усмонович “Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган санъат арбоби” шарафли унвонига лойиқ топилган ва бу унинг меҳнати ва иқтидори олдидаги яна бир иқрордир.

 

Унинг китоблари:

1. “Гўзалликнинг олмос қирралари”. Адабий ўйлар, (1964)

2. “Унутилмаган боғ. Усмон Носир” (1967)

3. “Она юрт куйчиси, Миртемир” (1970)

4. “Жозиба”. Адабий-танқидий мақолалар, (1970)

5. “Ёнар сўз”. Адабий-танқидий мақолалар (1973)

6. “Ям-яшил дарахт”. Адабий-танқидий мақолалар (1975)

7. “Ўртоқ шоир”. Мақсуд Шайхзода лирикаси (1976)

8. “Юрак — аланга”. Адабий-танқидий мақолалар (1980)

9. “Прозанинг шоири. Саид Аҳмад маҳорати” (1981)

10. “Лириканинг юраги”. Адабий-танқидий мақолалар (1982)

11. “Сўзун ишиғи”. Муосир ўзбек адабиёти ҳақинда. Баки (1979)

12. “Шеърият — изланиш демак”. Адабий-танқидий очерк (1984)

13. “Ўттиз йилнинг изҳори”. Илмий-танқидий рисолалар (1987)

14. “Илтижо”. Мансуралар (1991)

15. “Дил эркинлиги”. Мансуралар, бадиалар, ҳикоялар (1998)

16. “Ҳаё — халоскор”. Сайланма, мансуралар, рисолалар (2006)

17. “Мангу латофат”. Сайланма, бадиалар (эсселар), рисолалар (2008)

18. “Таржимонлик мутахассислигига кириш”. Ўқув қўлланма (2008)

19. “Таржима назарияси” (О.Мўминов, Н.Қамбаров билан ҳамкорликда)

20. “Қуръон таржималари: Тажрибалар”. Рисола (2009)

21. “Ҳаёт — хаёл — хиёбони” (Иброҳим Ғафуров сафдошлар ва замондошлари зикрида) (2007)

 

Таржималари:

1. Эрнст Хемингуэй. “Чол ва денгиз”, қисса.

2. Эрнст Хемингуэй. “Алвидо, қурол”, роман.

3. Конст. Паустовский. “Олис йиллар”, роман.

4. Вадим Кожевников. “Қилич ва қалқон”, роман.

5. Мирзо Иброҳимов. “Бўрон қуши”, қисса.

6. Сулаймон Раҳимов. “Моҳитобон”, роман.

7. Мирзо Иброҳимов. “Парвона”, роман.

8. Ги де Мопассан. “Азизим”», роман.

9. Федор Достоевский. “Жиноят ва жазо”, роман.

10. Федор Достоевский. “Телба”, роман.

11. Федор Достоевский. “Қиморбоз”, роман.

12. Нозим Ҳикмат. “Сурур”, роман.

13. Чингиз Айтматов. “Қиёмат”, роман.

14. Чингиз Айтматов. “Чингизхоннинг оқ булути”, қисса.

15. Ҳинд эпоси “Панчатантра”. Беш муқаддас китоб.

16. Конфуций. Ҳикматлар.

17. А.Солженитсин. Ҳикоялар.

18. В.Распутин. “Ёнғин”, қисса.

19. Эдгар По. Ҳикоялар.

20. Фолкнер. Ҳикоялар.

21. Ф.Нитше. “Зардўшт таваллоси”, насрий достон.

22. Г.Г.Маркес. “Бузрукнинг кузи”, роман.

23. Жейм Жойс. “Улисс”, роман.

24. Ч.Айтматов. “Қулаётган тоғлар”, роман.

25. Ф. Достоевский. “Иблислар”, роман.

 

Ҳужжатли бадиий фильмлар сенарийлари:

1. “Ғафур Ғулом”.

2. “Мақсуд Шайхзода”.

3. “Зулфия”.

4. “Бобораҳим Машраб”.

 

ТВда туркумий муаллифлик кўрсатувлари:

“Тафаккур ёлқинлари”.

 

Paradigma.uz таҳририяти марҳумнинг оила аъзолари, яқинлари ва жамики мухлисларига ҳамдардлик билдиради.

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →

сўнгги янгиликлар

Мол-мулк ва ер солиғи бўйича имтиёз олиш тартиби соддалаштирилди

Ўзбекистонда жисмоний шахслар учун мол-мулк ва ер солиғи бўйича имтиёзлардан фойдаланиш тартиби янада соддалаштирилди. 

Иқтисодиёт

18.07.2026, 16:55

Ҳиндистон илк хусусий орбитал ракетасини учирди

Ҳиндистон тарихида илк бор хусусий компания ишлаб чиққан орбитал ракета муваффақиятли учирилди. Мамлакат жаҳон космик иқтисодиётидаги улушини 44 миллиард долларга етказишни мақсад қилган.

Фан-технология

18.07.2026, 15:23

Украина ҳужумлари оқибатида Россияда 7 киши ҳалок бўлди, нефть базасида ёнғин келиб чиқди

Украина дронлари Котовск шаҳрида Россиянинг энг йирик онлайн-ритейлери бўлган “Wildberries”га нефть омборхонага, шунингдек, пойтахт яқинидаги нефть базасига келиб тушган.

Жаҳон

18.07.2026, 14:48

Энди Трамп президентлик мавқейидан ҳам “соққа” қилиши мумкин

Доналд Трампнинг медиа компанияси президентнинг Truth Social платформасидаги баёнотларини бошқалардан олдин кўриш имконияти учун пуллик тариф жорий этишни муҳокама қилмоқда.

Жаҳон

18.07.2026, 12:54

ЖЧ–2026 финали АҚШ тарихидаги энг қиммат спорт мусобақасига айланди

Футбол бўйича 2026 йилги Жаҳон чемпионати финалига қизиқиш рекорд даражага чиқди. Бунга сабаб – чипталарнинг нархи.

Спорт

18.07.2026, 11:08

Телефонингиз бош бармоғингизни ишдан чиқармоқда — тадқиқот

Смартфонлардан доимий фойдаланиш қўлларимизни шикастлаб, турли синдромлар ва артрит каби касалликларни келтириб чиқаради. Шифокорларнинг таъкидлашича, бир нечта оддий амаллар орқали бунинг олдини олиш мумкин.

Фан-технология

18.07.2026, 10:13

Ер усти метро бекатларида ҳаракат вақтлари қисқарди

16 июль куни соат 14:34 да Тошкент метрополитенининг «Турон» бекатида том конструкциясининг бир қисми қулаб тушди.

Ўзбекистон

17.07.2026, 16:55

Йирик аварияларнинг олдини олиш учун свет 2 соатгача ўчирилиши мумкин — Энергетика вазирлиги

Сўнгги кунларда юртимизда кузатилаётган аномал иссиқ ҳаво электр энергияси истеъмолининг кескин ошишига сабаб бўлмоқда, натижада электр тармоқлари ўта юқори юклама остида ишламоқда. Буни олдини олиш мақсадида бир қатор ҳудудларда қисқа муддатли мажбурий чекловлар жорий этилди. 

Ўзбекистон

17.07.2026, 15:54

Канададаги ўрмон ёнғинлари тутуни АҚШнинг шимоли-шарқини қоплади

Канада ва Буюк кўллар минтақасидаги ўрмон ёнғинларидан чиққан тутун АҚШ шимоли-шарқигача етиб бориб, Нью-Йорк шаҳрини қоплади — бу эса икки кундан сўнг усти очиқ стадионда бўлиб ўтадиган Жаҳон чемпионати финали арафасида ҳаво сифати билан боғлиқ хавотирларни кучайтирмоқда. 

Жаҳон

17.07.2026, 14:23

15 ёшга тўлмаган болаларнинг ишлаши қонунийми?

Қонунга кўра, меҳнат шартномаси асосида 16 ёшдан бошлаб ишлаш мумкин. Аммо айрим ҳолларда 15 ёшга тўлмаганларга ҳам ишлашга рухсат этилади.

Ўзбекистон

17.07.2026, 14:07

Ипотека тўлаётганлар учун солиқ имтиёзи автоматик тартибда берилиши режалаштирилмоқда

Ҳукумат қарори лойиҳасига кўра, 2027 йил 1 январдан бошлаб ипотека кредитини қоплашга йўналтирилган даромадлар учун бериладиган солиқ имтиёзларини проактив (автоматик) тартибда қўллаш жорий этилиши режалаштирилмоқда.

Иқтисодиёт

17.07.2026, 12:35

Ўзбекистон венчур инвестициялар ўсиши бўйича дунёда биринчи бўлди

Dealroom.co платформаси томонидан эълон қилинган Q2/H1 2026 Venture Capital Report ҳисоботида маълум қилинди.

Иқтисодиёт

17.07.2026, 09:53

Британия 16 ёшгача бўлганларга энергетик ичимликлар сотишни тақиқламоқда

Вазирларнинг таъкидлашича, Англияда ҳар куни 100 мингга яқин бола шундай ичимликларни истеъмол қилади.

Жаҳон

17.07.2026, 09:44

Ўзбекистонда реклама қўнғироқлари ва СМС-хабарларга янги чекловлар жорий этилади

Мобил телефонларга реклама қўнғироқлари ва СМС-хабарномаларини юбориш тартиби ўзгармоқда. Эндиликда реклама фақат абонентнинг розилиги билан юборилади.

Ўзбекистон

16.07.2026, 17:35

Ўзбекистонда кутубхоналар сони ошмоқда

Янгиланган статистикага кўра, Ўзбекистонда бир йил ичида кутубхоналар сони 2 764 тага кўпайган.

Маданий

16.07.2026, 16:47

Айрим Исроил амалдорлари урушни чўзмоқчи — АҚШ вице-президенти

Вице-президент Жей Ди Венснинг янги баёноти АҚШ ва Исроил ўртасидаги келишмовчилик тобора ошиб бораётганини кўрсатмоқда.

Сиёсат

16.07.2026, 15:54

Беш йил аввалги башорат: Аргентина Испанияни 3:2 ҳисобида ютади

Жаҳон чемпионати финалида Аргентина ва Испания рўпара келиши маълум бўлиши биланоқ, "Х" ижтимоий тармоғидаги беш йил аввалги бир пост қайта вирусга айланди.

Спорт

16.07.2026, 15:16

Якуний тинчлик учун Арманистон конституциясини ўзгартириши керак — Боку

Озарбайжон расмийсининг айтишича, Боку ва Ереван ўртасида якуний тинчлик битими имзоланмаётганига 2 сабаб бор: Арманистон Конституциясидаги Тоғли Қорабоғга оид бандлар ва “Трамп йўлаги”.

Сиёсат

16.07.2026, 14:45

Тошкентда Мустақиллик шоҳ кўчаси яна 16 кунга ёпилади

Мирзо Улуғбек тумани Мустақиллик шоҳ кўчасида қурилиш-таъмирлаш ишлари босқичма-босқич амалга оширилмоқда. Ишларнинг аввалги босқичида кўчанинг бир томонидаги қатнов қисми таъмирланиб, йўл қопламаси янгиланган.

Ўзбекистон

16.07.2026, 11:40

Ўқишни кўчиришда миллий ва халқаро сертификатлар муҳимми?

Давлат олийгоҳларига ўқишни кўчириш истагида бўлган талабалар миллий ва халқаро сертификатларга эга бўлса, табақалаштирилган ёки максимал балл олишлари мумкин.

Таълим

16.07.2026, 11:37

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →