Одамизод бу дунёдан ўтиб борар — Иброҳим Ғафуров вафот этди

Атоқли мунаққид, таржимон ва адиб, Ўзбекистон санъат арбоби Иброҳим Ғафуров бугун, 6-июнь куни 89 ёшида вафот этди.

Маданий

06.06.2026, 18:01

Улашиш:

Одамизод бу дунёдан ўтиб борар — Иброҳим Ғафуров вафот этди

Ёзувчи таржимон, танқидчи Иброҳим Ғафуров 1937 йил 27 декабрда Тошкентда ҳунарманд оиласида туғилган. 1956-1961 йилларда САГУ (ҳозирги ЎзМУ) нинг филология факультетида ўқиган.

Ўзбекистонда хизмат кўрсатган санъат арбоби — Иброҳим Ғафуровнинг илк ҳикоя ва мақолалари 1957 йилда нашр этила бошлаган.

1961-1982 йилларда Давлат бадиий адабиёт нашриётида кичик муҳаррир, таҳририят мудири, бош муҳаррир ўринбосари лавозимларида ишлаган.

1995 йилда “Миллий тикланиш” демократик партиясини ташкил этиш ташаббускори бўлган. У мазкур партиянинг раиси (1996 йилдан), “Миллий тикланиш” газетасининг бош муҳаррири бўлган.

Иброҳим Ғафуров 1980 — 2000 йиллар истиқлол маданияти, маънавияти, эркинлик ва ахлоқ, янгича инсоний қарашларнинг шаклланиши, онгларнинг уйғониши ҳақида ёзган.

Жаҳон адабиётини миллий ўзбек адабиёти билан бойитиб, унга катта ҳисса қўшган.

1987 йил И. Ғафуров “Ўттиз йилнинг изҳори” китоби учун Давлат мукофоти совриндори бўлган.

1996 — 2005 йиллар Олий Мажлис депутати.

1995 йил “Дўстлик”, 2007 йил “Меҳнат шуҳрати” орденлари билан мукофотланган.

2017 йил Иброҳим Усмонович “Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган санъат арбоби” шарафли унвонига лойиқ топилган ва бу унинг меҳнати ва иқтидори олдидаги яна бир иқрордир.

 

Унинг китоблари:

1. “Гўзалликнинг олмос қирралари”. Адабий ўйлар, (1964)

2. “Унутилмаган боғ. Усмон Носир” (1967)

3. “Она юрт куйчиси, Миртемир” (1970)

4. “Жозиба”. Адабий-танқидий мақолалар, (1970)

5. “Ёнар сўз”. Адабий-танқидий мақолалар (1973)

6. “Ям-яшил дарахт”. Адабий-танқидий мақолалар (1975)

7. “Ўртоқ шоир”. Мақсуд Шайхзода лирикаси (1976)

8. “Юрак — аланга”. Адабий-танқидий мақолалар (1980)

9. “Прозанинг шоири. Саид Аҳмад маҳорати” (1981)

10. “Лириканинг юраги”. Адабий-танқидий мақолалар (1982)

11. “Сўзун ишиғи”. Муосир ўзбек адабиёти ҳақинда. Баки (1979)

12. “Шеърият — изланиш демак”. Адабий-танқидий очерк (1984)

13. “Ўттиз йилнинг изҳори”. Илмий-танқидий рисолалар (1987)

14. “Илтижо”. Мансуралар (1991)

15. “Дил эркинлиги”. Мансуралар, бадиалар, ҳикоялар (1998)

16. “Ҳаё — халоскор”. Сайланма, мансуралар, рисолалар (2006)

17. “Мангу латофат”. Сайланма, бадиалар (эсселар), рисолалар (2008)

18. “Таржимонлик мутахассислигига кириш”. Ўқув қўлланма (2008)

19. “Таржима назарияси” (О.Мўминов, Н.Қамбаров билан ҳамкорликда)

20. “Қуръон таржималари: Тажрибалар”. Рисола (2009)

21. “Ҳаёт — хаёл — хиёбони” (Иброҳим Ғафуров сафдошлар ва замондошлари зикрида) (2007)

 

Таржималари:

1. Эрнст Хемингуэй. “Чол ва денгиз”, қисса.

2. Эрнст Хемингуэй. “Алвидо, қурол”, роман.

3. Конст. Паустовский. “Олис йиллар”, роман.

4. Вадим Кожевников. “Қилич ва қалқон”, роман.

5. Мирзо Иброҳимов. “Бўрон қуши”, қисса.

6. Сулаймон Раҳимов. “Моҳитобон”, роман.

7. Мирзо Иброҳимов. “Парвона”, роман.

8. Ги де Мопассан. “Азизим”», роман.

9. Федор Достоевский. “Жиноят ва жазо”, роман.

10. Федор Достоевский. “Телба”, роман.

11. Федор Достоевский. “Қиморбоз”, роман.

12. Нозим Ҳикмат. “Сурур”, роман.

13. Чингиз Айтматов. “Қиёмат”, роман.

14. Чингиз Айтматов. “Чингизхоннинг оқ булути”, қисса.

15. Ҳинд эпоси “Панчатантра”. Беш муқаддас китоб.

16. Конфуций. Ҳикматлар.

17. А.Солженитсин. Ҳикоялар.

18. В.Распутин. “Ёнғин”, қисса.

19. Эдгар По. Ҳикоялар.

20. Фолкнер. Ҳикоялар.

21. Ф.Нитше. “Зардўшт таваллоси”, насрий достон.

22. Г.Г.Маркес. “Бузрукнинг кузи”, роман.

23. Жейм Жойс. “Улисс”, роман.

24. Ч.Айтматов. “Қулаётган тоғлар”, роман.

25. Ф. Достоевский. “Иблислар”, роман.

 

Ҳужжатли бадиий фильмлар сенарийлари:

1. “Ғафур Ғулом”.

2. “Мақсуд Шайхзода”.

3. “Зулфия”.

4. “Бобораҳим Машраб”.

 

ТВда туркумий муаллифлик кўрсатувлари:

“Тафаккур ёлқинлари”.

 

Paradigma.uz таҳририяти марҳумнинг оила аъзолари, яқинлари ва жамики мухлисларига ҳамдардлик билдиради.

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →

сўнгги янгиликлар

Қозоғистонда 25 сентябрь — миллий мотам куни деб эълон қилинди

Қозоғистонда Каспий денгизидаги ҳарбий машғулотлар вақтида 12 нафар ҳарбий хизматчининг ҳалок бўлиши муносабати билан 25 сентябрь умуммиллий мотам куни деб эълон қилинди.

Жаҳон

25.09.2026, 14:57

Нетаняҳунинг БМТдаги нутқи пайтида аксарият делегациялар зални тарк этди

Ғазодаги геноцид айбловларини рад этган Исроил бош вазири минбардан туриб яна кимларни «тиран» деб атади? 

Жаҳон

25.09.2026, 11:36

ЙПХ ходимини обрўсизлантиришга қаратилган видео тарқатган фуқаро 10 суткага қамалди

Қашқадарё вилоятида йўл-патруль хизмати (ЙПХ) ходимининг хизмат фаолиятига оид видеони ижтимоий тармоқда обрўсизлантириш мақсадида тарқатган фуқарога нисбатан 10 сутка маъмурий қамоқ жазоси тайинланди.

Ўзбекистон

25.09.2026, 11:35

«Усмонов ва Фридмандан санкцияларни олиб ташлаш шармандалик»: Украина расмийлари муносабати

Украина ва Европанинг айрим расмийлари россиялик миллиардерларга қарши чекловлар бекор қилинганини қоралади. Аксарият давлат Усмоновга миллий санкция қўлламоқчи.

Ўзбекистон

25.09.2026, 08:48

Taftish.uz таҳририяти ходимларига ҳукм чиқарилди

Ҳарбий суд Taftish.uz таҳририяти ходимларига ҳукм чиқарди: раҳбар 10 йил 6 ойга, журналист эса 4 йил 1 ойга озодликдан маҳрум қилинди. Ёпиқ суд мажлиси тафсилотлари.

Ўзбекистон

25.09.2026, 08:38

Шомуродовнинг дубли: Ўзбекистон Фарғонада Эрон устидан 3:1 ҳисобида енгди

Ўзбекистон терма жамоаси жаҳон чемпионатидан кейинги илк ўйинида Эрон жамоасини 3:1 ҳисобида мағлуб этди. Ўртоқлик учрашуви 24 сентябрь куни Фарғонадаги «Истиқлол» стадионида бўлиб ўтди.

Спорт

25.09.2026, 08:36

Қозоғистонда 19 нафар ҳарбий денгизга оқиб кетди: 9 киши ҳалок бўлди

Қозоғистоннинг Манғистау вилоятида Каспий денгизида ўтказилаётган ҳарбий машғулотлар вақтида 19 нафар ҳарбий хизматчини тўлқин денгизга оқизиб кетди. Ҳозиргача 9 нафар ҳарбий хизматчи ҳалок бўлгани тасдиқланган.

Жаҳон

24.09.2026, 17:32

Истанбулда ўзбекистонлик аёл дори воситасидан заҳарланиш оқибатида вафот этди

Шифокорлар томонидан зарур тиббий муолажалар кўрсатилганига қарамай, аёлнинг ҳаётини сақлаб қолишнинг имкони бўлмаган. 

Ўзбекистон

24.09.2026, 16:53

Алишер Усмонов санкциялар рўйхатидан чиқарилди

Европа Иттифоқи Алишер Усмонов ва Михаил Фридманни санкциялар рўйхатидан чиқарди. Қолган 3 мингга яқин шахс ва ташкилотга нисбатан чекловлар эса олти ой ўрнига уч йилга узайтирилди. 

Сиёсат

24.09.2026, 14:07

Педагог ходимларга 1 октябрь муносабати билан қанча мукофот пули берилади?

Президентнинг 2025 йил март ойидаги фармони билан, Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 30 сентябрдаги 823-сон қарорига ўзгартириш киритилди.

Таълим

24.09.2026, 12:16

Ҳиндистон мактаблар атрофида фастфуд савдосини чекламоқчи

Ҳиндистон мактаблардан 50 метр радиусда таркибида ёғ, туз ва шакар миқдори юқори бўлган маҳсулотлар савдоси ва рекламасини чеклашни режалаштирмоқда.

Жаҳон

24.09.2026, 11:32

“Бизга ҳар бир давлатнинг овози эшитиладиган БМТ керак” — Саида Мирзиёева

АҚШнинг Нью-Йорк шаҳрида БМТ Бош Ассамблеясининг 81-сессияси доирасида Президент администрацияси раҳбари Саида Мирзиёева Ўзбекистон номидан олий минбардан нутқ сўзлади.

Ўзбекистон

24.09.2026, 11:29

Пезешкиан БМТ минбарида: «Эрон терроризм қурбони»

Эрон президенти Масуд Пезешкиан БМТ Бош Ассамблеясида сўзлаб, мамлакатнинг ядровий дастури, Ҳурмуз бўғози ва АҚШ билан музокараларга муносабати ҳақида баёнот берди.

Жаҳон

24.09.2026, 10:26

Ўзбекистон шахмат олимпиадасида Хитойни ҳам мағлуб этди

Ўзбекистон-1 эркаклар жамоаси шахмат Олимпиадасида Хитой жамоасини 3:1 ҳисобида ишончли тарзда таслим этди. 

Спорт

24.09.2026, 10:05

Ўзбекистонда 40 ёшдан катта талабалар сони 53 мингдан ошди

Статистика маълумотларига кўра, 2025/2026 ўқув йилида Ўзбекистон олий таълим муассасаларида 40 ёш ва ундан катта 53 483 нафар талаба таҳсил олган.

Таълим

24.09.2026, 09:54

Суд қарорисиз 48 соатдан ортиқ маъмурий ушлаб туриш мумкин эмас

Конституциявий суд МЖтКда шахсларни 48 соатдан ортиқ маъмурий ушлаб туриш имконини берувчи нормани Конституцияга зид деб топди.

Ўзбекистон

23.09.2026, 17:37

Электрон рухсатномасиз машинани жарима майдончасидан чиқариш тақиқланади

Тошкентда ушланган транспортни жарима майдончасидан чиқариш фақат электрон рухсатнома асосида амалга оширилади. 

Ўзбекистон

23.09.2026, 17:32

Шахмат Олимпиадасида Исроил терма жамоаси техник мағлубиятга учради

Самарқанддаги шахмат Олимпиадасида Исроилнинг эркаклар ва аёллар термалари Йом-Киппур сабаб 6-тур учрашувларида иштирок этмади.

Ўзбекистон

23.09.2026, 15:52

Ўзбекистонда электромобиллар сони 122,7 мингтага етди

2026 йил 1 июль ҳолатига Ўзбекистонда 122,7 мингта электромобиль рўйхатга олинган. Ҳудудлар кесимидаги статистика билан танишинг.

Ўзбекистон

23.09.2026, 12:34

Ўзбекистонда YouTube монетизацияси йўлга қўйилиши мумкин

Саида Мирзиёева Google вице-президенти Каран Бхатия билан учрашиб, Ўзбекистонда YouTube монетизациясини ишга тушириш масаласини муҳокама қилди.

Ўзбекистон

23.09.2026, 12:23

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →