Одамизод бу дунёдан ўтиб борар — Иброҳим Ғафуров вафот этди

Атоқли мунаққид, таржимон ва адиб, Ўзбекистон санъат арбоби Иброҳим Ғафуров бугун, 6-июнь куни 89 ёшида вафот этди.

Маданий

06.06.2026, 18:01

Улашиш:

Одамизод бу дунёдан ўтиб борар — Иброҳим Ғафуров вафот этди

Ёзувчи таржимон, танқидчи Иброҳим Ғафуров 1937 йил 27 декабрда Тошкентда ҳунарманд оиласида туғилган. 1956-1961 йилларда САГУ (ҳозирги ЎзМУ) нинг филология факультетида ўқиган.

Ўзбекистонда хизмат кўрсатган санъат арбоби — Иброҳим Ғафуровнинг илк ҳикоя ва мақолалари 1957 йилда нашр этила бошлаган.

1961-1982 йилларда Давлат бадиий адабиёт нашриётида кичик муҳаррир, таҳририят мудири, бош муҳаррир ўринбосари лавозимларида ишлаган.

1995 йилда “Миллий тикланиш” демократик партиясини ташкил этиш ташаббускори бўлган. У мазкур партиянинг раиси (1996 йилдан), “Миллий тикланиш” газетасининг бош муҳаррири бўлган.

Иброҳим Ғафуров 1980 — 2000 йиллар истиқлол маданияти, маънавияти, эркинлик ва ахлоқ, янгича инсоний қарашларнинг шаклланиши, онгларнинг уйғониши ҳақида ёзган.

Жаҳон адабиётини миллий ўзбек адабиёти билан бойитиб, унга катта ҳисса қўшган.

1987 йил И. Ғафуров “Ўттиз йилнинг изҳори” китоби учун Давлат мукофоти совриндори бўлган.

1996 — 2005 йиллар Олий Мажлис депутати.

1995 йил “Дўстлик”, 2007 йил “Меҳнат шуҳрати” орденлари билан мукофотланган.

2017 йил Иброҳим Усмонович “Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган санъат арбоби” шарафли унвонига лойиқ топилган ва бу унинг меҳнати ва иқтидори олдидаги яна бир иқрордир.

 

Унинг китоблари:

1. “Гўзалликнинг олмос қирралари”. Адабий ўйлар, (1964)

2. “Унутилмаган боғ. Усмон Носир” (1967)

3. “Она юрт куйчиси, Миртемир” (1970)

4. “Жозиба”. Адабий-танқидий мақолалар, (1970)

5. “Ёнар сўз”. Адабий-танқидий мақолалар (1973)

6. “Ям-яшил дарахт”. Адабий-танқидий мақолалар (1975)

7. “Ўртоқ шоир”. Мақсуд Шайхзода лирикаси (1976)

8. “Юрак — аланга”. Адабий-танқидий мақолалар (1980)

9. “Прозанинг шоири. Саид Аҳмад маҳорати” (1981)

10. “Лириканинг юраги”. Адабий-танқидий мақолалар (1982)

11. “Сўзун ишиғи”. Муосир ўзбек адабиёти ҳақинда. Баки (1979)

12. “Шеърият — изланиш демак”. Адабий-танқидий очерк (1984)

13. “Ўттиз йилнинг изҳори”. Илмий-танқидий рисолалар (1987)

14. “Илтижо”. Мансуралар (1991)

15. “Дил эркинлиги”. Мансуралар, бадиалар, ҳикоялар (1998)

16. “Ҳаё — халоскор”. Сайланма, мансуралар, рисолалар (2006)

17. “Мангу латофат”. Сайланма, бадиалар (эсселар), рисолалар (2008)

18. “Таржимонлик мутахассислигига кириш”. Ўқув қўлланма (2008)

19. “Таржима назарияси” (О.Мўминов, Н.Қамбаров билан ҳамкорликда)

20. “Қуръон таржималари: Тажрибалар”. Рисола (2009)

21. “Ҳаёт — хаёл — хиёбони” (Иброҳим Ғафуров сафдошлар ва замондошлари зикрида) (2007)

 

Таржималари:

1. Эрнст Хемингуэй. “Чол ва денгиз”, қисса.

2. Эрнст Хемингуэй. “Алвидо, қурол”, роман.

3. Конст. Паустовский. “Олис йиллар”, роман.

4. Вадим Кожевников. “Қилич ва қалқон”, роман.

5. Мирзо Иброҳимов. “Бўрон қуши”, қисса.

6. Сулаймон Раҳимов. “Моҳитобон”, роман.

7. Мирзо Иброҳимов. “Парвона”, роман.

8. Ги де Мопассан. “Азизим”», роман.

9. Федор Достоевский. “Жиноят ва жазо”, роман.

10. Федор Достоевский. “Телба”, роман.

11. Федор Достоевский. “Қиморбоз”, роман.

12. Нозим Ҳикмат. “Сурур”, роман.

13. Чингиз Айтматов. “Қиёмат”, роман.

14. Чингиз Айтматов. “Чингизхоннинг оқ булути”, қисса.

15. Ҳинд эпоси “Панчатантра”. Беш муқаддас китоб.

16. Конфуций. Ҳикматлар.

17. А.Солженитсин. Ҳикоялар.

18. В.Распутин. “Ёнғин”, қисса.

19. Эдгар По. Ҳикоялар.

20. Фолкнер. Ҳикоялар.

21. Ф.Нитше. “Зардўшт таваллоси”, насрий достон.

22. Г.Г.Маркес. “Бузрукнинг кузи”, роман.

23. Жейм Жойс. “Улисс”, роман.

24. Ч.Айтматов. “Қулаётган тоғлар”, роман.

25. Ф. Достоевский. “Иблислар”, роман.

 

Ҳужжатли бадиий фильмлар сенарийлари:

1. “Ғафур Ғулом”.

2. “Мақсуд Шайхзода”.

3. “Зулфия”.

4. “Бобораҳим Машраб”.

 

ТВда туркумий муаллифлик кўрсатувлари:

“Тафаккур ёлқинлари”.

 

Paradigma.uz таҳририяти марҳумнинг оила аъзолари, яқинлари ва жамики мухлисларига ҳамдардлик билдиради.

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →

сўнгги янгиликлар

АҚШ давлат котиби Марко Рубио Ўзбекистонга келиши мумкин

Ушбу ташрифдан нималар кутилмоқда?

Сиёсат

14.10.2026, 12:48

Honda электромобилларни симсиз қувватлаш тизимини ишлаб чиқмоқда

Honda электр юк машиналарини автомагистралда ҳаракатланаётган пайтида симсиз қувватлаш технологиясини синовдан ўтказмоқчи.

Фан-технология

14.10.2026, 12:28

Қозоғистон 6 млн тонна нефтьни қазиб ололмади

Қозоғистон 2026 йилда Каспий қувур консорциуми (КТК) инфратузилмасидаги муаммолар ва Тенгиз конидаги авария сабабли қарийб 6 млн тонна нефть қазиб ололмади. 

Иқтисодиёт

14.10.2026, 12:22

Ерни аукционсиз расмийлаштиришни ваъда қилган шахс қўлга олинди

Улар 11,5 минг АҚШ долларини олаётган вақтда ашёвий далиллар билан ушланди.

Ўзбекистон

14.10.2026, 10:59

Ўзбекистонда таълимга давлат харажатлари 5 йилда 2,1 баробарга ошди

Таълим соҳасига йўналтирилган давлат харажатлари сўнгги беш йил давомида изчил ўсиб борган.

Таълим

14.10.2026, 10:33

Конгода Эбола вирусини юқтирганлар сони 9 мингдан ошди

Вирус натижасида вафот этганлар сони эса 4 381 нафарга етган. Касаллик тарқалишини чеклаш чоралари жиддий қийинчиликларга дуч келмоқда.

Жаҳон

14.10.2026, 09:55

Россияда мигрантлар имтиҳондан озод қилиниши мумкин

Россия Ички ишлар вазирлиги айрим хорижлик ишчиларни рус тили, мамлакат тарихи ва қонунчилик асослари бўйича имтиҳон топшириш талабидан озод этишни таклиф қилди. Бу барча мигрантларга тааллуқли эмас.

Сиёсат

13.10.2026, 17:06

Интернетда Турдимов номидан сохта хабарлар тарқатилмоқда

Таълим ва илм-фан вазирлиги фуқароларни сохта хабарлардан эҳтиёт бўлишга чақирди.

Таълим

13.10.2026, 16:30

Россия ҳусийлар ва Саудияни тинчликка чақирди

Москва фуқаролик инфратузилмасига зарба беришни номақбул деб ҳисоблайди.

Жаҳон

13.10.2026, 15:59

Қарийб 10 млрд сўмлик давлат харидларида қонунбузилишлар аниқланди

Давлат харидларида рақобатни чеклаш билан боғлиқ қонунбузилишлар аниқланиб, буюртмачи ташкилотларга нисбатан тегишли чоралар кўрилди.

Ўзбекистон

13.10.2026, 14:40

Амударёда сув камайяптими?

Сув хўжалиги вазирлиги дарё суви камайиб бораётгани ҳақидаги хабарларга изоҳ берди.

Ўзбекистон

13.10.2026, 12:32

Озарбайжонда мактаб формасига норозиликларда 37 киши ҳибсга олинди

Бокуда мактабларда ягона форма талабларига, жумладан диний кийимларга қўйилган чекловларга қарши норозиликлар ортидан 37 киши ҳибсга олингани хабар қилинди. Ҳодисалар юзасидан жиноий иш очилган.

Жаҳон

13.10.2026, 11:48

Аҳолининг банклар олдидаги қарздорлиги 10,6% га ошди

2026 йил 1 сентябрь ҳолатига кўра, Ўзбекистонда жисмоний шахсларнинг банклардан олган кредитлари қолдиғи 243,6 трлн сўмни ташкил этди.

Иқтисодиёт

13.10.2026, 11:02

Ўзбекистонда янги мудофаа вазири тайинланди — Ботир Қудратхўжаев

Ботир Қудратхўжаев ким ва аввал қандай лавозимда ишлаган? 

Ўзбекистон

13.10.2026, 10:54

Ўзбекистонда XI Европа кинофестивали ўтказилади

Ўзбекистонда XI Европа кинофестивали 23–25 октябрь кунлари Тошкентда, 27 октябрь куни эса илк бор Урганчда бўлиб ўтади. Фестивал дастуридан 10 та Европа давлати тақдим этган 11 та фильм ўрин олган. Барча намойишлар бепул.

Маданий

13.10.2026, 10:26

«Ал-Наср» «Нефтчи»ни мағлуб этди — Роналду ҳам гол урди

2026 йил 12 октябрь куни бўлиб ўтган «Ал-Наср» — «Нефтчи» учрашуви хавфсизлик билан боғлиқ вазият сабаб бир соатга кечиктирилди.

Спорт

13.10.2026, 09:58

Дипломат: Украина бўлиниши мумкин

АҚШнинг собиқ дипломати Час Фриман Украина можародан кейин муваффақиятсиз давлатга айланиши ёки унинг ҳудуди бир неча мамлакат ўртасида тақсимланиши мумкинлигини билдирди.

Жаҳон

13.10.2026, 09:19

Самолётда қоида бузган йўловчилар 8,8 млн сўмгача жарима тўлаши мумкин

Йўловчилар самолёт экипажи кўрсатмаларини бажармаса, 8,8 миллион сўмгача, авиакомпаниялар эса айрим ҳолатларда 44 миллион сўмгача жаримага тортилиши мумкин.

Ўзбекистон

12.10.2026, 17:24

Янги Тошкент учун қанча ер майдони ажратилади?

Янги Тошкентда Тошкент шаҳрининг ҳар бир тумани ва мамлакатнинг қолган 13 та ҳудудига 100 гектардан ер ажратилади. Бу ҳудудларда маҳаллалар ташкил этиш ва тадбиркорлик лойиҳаларини амалга ошириш режалаштирилган.

Ўзбекистон

12.10.2026, 17:00

Ғазо жанубидаги зарба оқибатида камида икки нафар фаластинлик ҳалок бўлди

Исроил ҳарбийлари ҳудуддаги қуролли гуруҳ аъзосини нишонга олганини билдирган. ҲАМАС эса Исроилни сулҳ келишувига путур етказишда айбламоқда.

Жаҳон

12.10.2026, 16:16

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →