Зоҳран Мамдани: рэпердан Нью-Йорк мэригача

 У Нью-Йоркнинг:

• илк мусулмон мэри,
• илк жанубий осиёлик раҳбари,
• Африка қитъасида туғилган илк мэри,
• АҚШ тарихидаги илк рэпер-мэри,
• ва сўнгги 130 йилдаги энг ёш шаҳар бошқарувчисига айланди.

Зоҳран Мамдани шахсияти — маданиятлар, ғоялар ва янги сиёсий авлод руҳининг уйғун қиёфасидир.

Болалик: Африка, Ҳиндистон ва Америка кесишган нуқта

Зоҳран Мамдани 1991 йил 18 октябрда Уганда пойтахти Кампалада туғилган. У оилада кеч туғилган ягона фарзанд эди.
Унинг отаси — Маҳмуд Мамдани, ярим ҳинд, ярим угандалик таниқли сиёсатшунос, постколониал Африка ҳақидаги илмий ишлари билан машҳур.
Онаси — Мирa Наир, ҳинд илдизли америкалик режиссёр, халқаро мукофотлар соҳибаси.

1996 йилда оила Кейптаунга, икки йил ўтиб эса Нью-Йоркка кўчиб ўтди. Мамданининг болалиги кўпмиллатли мегаполис муҳитида, Африка ва Ҳинд маданияти таъсирида кечди. Бу омиллар унинг ижтимоий адолатга бўлган қизиқишини erta шакллантирди.

Таълим ва илк фаоллик

Бронксдаги ўрта мактабни тугатган Зоҳран Боудин коллежига ўқишга кирди. У ерда иқтисод ва Африка маданиятини ўрганиб, африканистика бўйича бакалавр даражасини олди.

Талабалик даврида у:

• ирқчиликка қарши акциялар,
• Фаластинни қўллаб-қувватловчи талабалар ҳаракатлари,
• таълим тизими ислоҳотлари каби ташаббусларда фаол иштирок этди. Университетда «Фаластинда адолат учун талабалар» гуруҳини ташкил қилди.

Олий таълимдан сўнг Мамдани Нью-Йоркда ижарачилар ҳуқуқлари, муҳожирлар масалалари ва молиявий тенглик йўналишида фаолият юритувчи ННОлар билан ишлади. Кейин ипотека масалалари бўйича маслаҳатчи сифатида фуқароларни уйларини йўқотмасликда ёрдам берди.

Сиёсатга қадам: жамоат босими ва янги авлод сиёсатчилиги

2015 йилда, 24 ёшида Мамдани сайлов кампаниялари ва норозилик ҳаракатларида волонтёрлик асосида иштирок эта бошлади. У полициянинг ирқчиликка асосланган амалиётларига қарши чиқди, ижтимоий адолатни талаб қилди ва корпорациялар таъсирига қарши курашди.

2017 йилда «Америка Демократик Социалистлари» ташкилотига аъзо бўлиб, чап қанот сиёсий ҳаракатининг ёрқин вакилларидан бирига айланди.

2018 йилда Мамдани АҚШ фуқаролигини олди. Бу даврда у жамоат назартида турган, фаол намойишларда қатнашган ва ўз позициясини ошкора ҳимоя қилган ёш сиёсатчи сифатида танилган эди.

Ассамблеядаги ғалаба

2020 йилда Зоҳран Мамдани Куинс ва Лонг-Айленд-Ситидан иборат 36-округдан Нью-Йорк штати Ассамблеясига номзодини қўйди ва амалдаги депутатни мағлуб этиб ғалаба қозонди.

Ассамблеяда у:

• кафолатланган уй-жой,
• экологик ҳимоя,
• жамоат транспортидан бепул фойдаланиш ташаббусларини олға сурди.

У таксичилар қарз ёки лицензия тўловлари туфайли қийналган даврда уларни ҳимоя қилди, Ғазодаги можароларга нисбатан адолат талаб қилди ва 20 дан ортиқ қонун лойиҳасига муаллиф бўлди.

Мэрлик сайловидаги сенсация

2024 йилда Мамдани Нью-Йорк мэри лавозимига номзодлигини эълон қилди. Сиёсий таҳлилчилар унинг ғалабасига шубҳа билан қарарди. Унинг асосий рақиби — собиқ губернатор Эндрю Куомо эди.

Бироқ 2025 йилга келиб, Мамдани сўровномаларда пешқадамга айланди. Унинг дастури:

• автобусларда бепул қатнов,
• ижара нархларини чеклаш,
• муниципал озиқ-овқат дўконлари,
• корпорациялар таъсирига қарши кураш каби ижтимоий йўналишларга асосланган эди.

2025 йил 4 ноябрдаги сайловда Мамдани 1 036 051 овоз билан ғалаба қозонди. Бу 1969 йилдан бери энг юқори сайлов фаоллиги кузатилган кампания бўлди.

Шахсий ҳаёт ва қизиқишлар

2025 йил бошида Мамдани суриялик рассом Рама Дуважига уйланди. Жуфтлик Астория туманида яшайди.

Зоҳран:

• рэп,
• шеърият,
• кўча баскетболи ишқибози.

У 2016 йилда Young Cardamom номи билан мини-альбом чиқарган, 2019 йилда эса Mr. Cardamom сифатида Nani таронасини тақдим этган.

У севган жамоалар: «Арсенал», «Нью-Йорк Метс», «Нью-Йорк Джайентс».

Хулоса: янги авлод сиёсатчисининг юзи

Зоҳран Мамдани — янги сиёсий авлод, янги дунёқараш ва янги энергиянинг ифодаси.

У:

• биринчи мусулмон,
• биринчи жанубий осиёлик,
• Африкада туғилган илк мэр,
• биринчи рэпер мэр,
• сўнгги 130 йилдаги энг ёш раҳбар сифатида Нью-Йорк тарихида қолди.

Унинг ғалабаси Демократик партия учун Дональд Трамп давридаги камёб сиёсий триумфлардан бири бўлди. Мамданининг мэрликдаги фаолияти Америка сиёсатининг янги даврига старт сифатида кўрилмоқда.
 

Муаллиф: Азиз СOЛИЕВ