28 февраль куни ноёб астрономик ҳодисага гувоҳ бўламиз

Бу ҳақда Фанлар академияси маълум қилди. Сайёралар паради бу ноёб астрономик ҳодисалардан бири бўлиб, бунда 2 ва ундан ортиқ сайёралар бир тўғри чизиқда ёки бир-бирига яқин бурчак масофада жойлашади. Сайёралар парадини икки гуруҳга бўлиш мумкин. 

Биринчи гуруҳ кичик сайёралар паради деб аталади ва унда 4 тагача сайёралар қатнашади. Кичик сайёралар паради бир йилда бир марта содир бўлиши мумкин.

Иккинчи гуруҳ эса катта сайёралар паради деб аталади, бунда 5 та ёки ундан ортиқ сайёралар бир-бирига яқин бурчак масофага келишади.

Ушбу ҳодиса 18-20 йилда бир марта содир бўлади. Унда Меркурий, Венера, Нептун, Сатурн, Уран ва Юпитер сайёралари иштирок этади.

Бундан ташқари Қуёш тизимидаги 8 та сайёра иштирокидаги парад ҳам бўлиши мумкин, бу ноёб астрономик ҳодиса 170 йилда бир марта содир бўлади.

Ушбу сайёралар парадида сайёралар осмон соҳасининг чорак қисмини эгаллайди ва парадда иштирок этадиган сайёраларни осмоннинг жанубий-ғарбий қисмидан топишингиз мумкин.

Парадда иштирок этадиган сайёрлардан фақат 4 тасини оддий кўз билан кўриш мумкин, холос. Булар –Меркурий, Венера, Сатурн ва Юпитер.

Нептун ва Уран сайёралари эса жуда хира бўлганлиги сабабли уларни кўриш учун махсус оптик ускуналар (телескоп ёки бинокль) керак бўлади.

Меркурий ва Венера Қуёшга жуда яқин бўлганлиги сабабли улар парад вақтида уфққа жуда яқин бўлади, бу эса уларни осмонда кўриш имкониятини камайтиради.

Сайёралар паради вақтида сайёраларнинг Ер ва Қуёшга нисбатан Қуёш тизимидаги вазияти қуйидаги расмда келтирилган.

Расмда Марс сайёраси Ердан қаралганда Қуёшдан аввал уфққа ботиб кетишини тушуниш қийин эмас. Шу сабабли Марс сайёраси бу сафар парадда иштирок этмайди.

Айрим инсонлар бу каби астрономик ҳодисаларни ёки бошқа осмон жисмларини инсон тақдири ва келажаги билан боғлашга, турли фаразларга асосланиб башоратлар қилишга уринадилар. Бироқ илмий нуқтаи назардан қараганда, ҳар қандай астрономик ҳодиса, жумладан, сайёралар паради ҳам инсон ҳаёти, тақдири ёки келажагига ҳеч қандай таъсир кўрсатмайди ва улар билан боғлиқ эмас. 

Шу сабабли сайёралар парадини турли тахмин ва хурофотларга боғламасдан, уни илмий жиҳатдан англаб, осмон гўзаллигидан завқ олиб кузатиш мақсадга мувофиқ.