Август ойида бизни қандай об-ҳаво кутмоқда?

Ўзбекистон Республикаси Гидрометеорология хизмати агентлигига кўра, Август ойи қуруқ ва бироз иссиқ об-ҳаво билан бошланади. Ойнинг катта қисмида ҳарорат асосан кундузи 34-37 даража атрофида, жанубда баъзи жойларда 40-41 даражагача бўлади. Бундай ҳарорат ёз фасли учун жуда қулай бўлиб, у август ойидаги ўртача йиллик қийматларга яқин ҳисобланади.

Кечалари ҳарорат асосан 18-23 даража бўлади. Учинчи декадага келиб, ҳарорат кечалари аста-секин 13-18 даражагача, кундуз кунлари 30-35 даражагача, жанубда 36-38 даражагача пасаяди. Август ойи асосан қуруқ бўлиши кутилмоқда. Республика ҳудудининг катта қисмида ой давомида ёмғир ёғиши эҳтимоли кам.

Ўзбекистонда одатда август ойи ҳарорат фони пасая бошлайди, бу ой июль каби жуда иссиқ бўлмайди. Ўзбекистон ҳудуди бўйича август ойининг ўртача ойлик ҳарорати июль ойига нисбатан 1,5-2,5 даражага паст бўлади. Аммо шунга қарамай, август ҳали ҳам жуда иссиқ ой ҳисобланади. Йилнинг кўп ойлари сингари, август ойи ҳам нисбатан иқлим ўзгариши таъсири остида бўлади. 1991—2020 йиллар ва 1961 — 1990 йиллар учун август ойидаги ўртача ойлик ҳароратнинг фарқи 1,2-1,5 даражани ташкил этади.

Бунга қадар метеорологик кузатувларнинг барча даври учун 2021 йилнинг август ойи энг илиқ, 1912 йилнинг август ойи эса энг совуқ бўлган. Кузатувларнинг барча йиллари учун август ойларининг максимал ҳаво ҳарорати мутлақ рекорди 41-43 даражани, шимолда, жанубда ва чўл ҳудудларда 44-48 даражани ташкил этади. Бутун тарихий давр учун Тошкентда энг юқори ҳаво ҳарорати 43,1 даража (1944 йил) бўлган.

Одатда август ойининг охирига келиб, куз фаслининг яқинлашиши (нафаси) сезила бошланади. Салқин ҳаво массаларининг кириб келиш сони кўпаяди. Айрим йилларда август ойида салқин ҳаво кириб келиши Ўзбекистон ҳудуди бўйича кундузги ҳароратни 25-30 даражагача, баъзан эса ундан ҳам пастроқ 20-25 даражагача пасайтиради (2020 ва 2023-йй.).

Ўзбекистонда август ойи йилнинг энг қуруқ ойи деб ҳисобланади. Ёмғир жуда камдан-кам ҳолларда, текислик ҳудудларнинг катта қисмида ўртача 1 кундан 3 кунгача бироз ёғади ва ўртача ойлик ёғингарчилик миқдори 1-2 мм дан, Фарғона водийсида 3-5 мм дан кўп бўлмайди. 2020 йил август ойи охирида Ўзбекистоннинг марказий вилоятларида бир кеча-кундузда ёғингарчилик миқдори 10-34 мм бўлган кучли жала ёмғир ёғиб ўтган эди. Шу куни Тошкентда 17 мм ёғингарчилик кузатилган (ойлик меъёр 2 мм) – бу август ойида бир кеча-кундузлик ёғингарчилик миқдори бўйича мутлақ рекорддир.

Энг эсда қоладиган рекордлар Сариосиё метеостанцияси (Сурхондарё вилояти тоғ олди) ҳудудида кузатилган, бунда ойлик меъёр 0,4 мм бўлганда 3 соат 10 дақиқа ичида 35 мм ва Қўқон метеостанцияси ҳудудида ойлик меъёр 5 мм бўлганда 20 дақиқа ичида 35 мм ёмғир ёққан.