Avgust oyida bizni qanday ob-havo kutmoqda?

Oʻzbekiston Respublikasi Gidrometeorologiya xizmati agentligiga koʻra, Avgust oyi quruq va biroz issiq ob-havo bilan boshlanadi. Oyning katta qismida harorat asosan kunduzi 34-37 daraja atrofida, janubda baʼzi joylarda 40-41 darajagacha boʻladi. Bunday harorat yoz fasli uchun juda qulay boʻlib, u avgust oyidagi oʻrtacha yillik qiymatlarga yaqin hisoblanadi.

Kechalari harorat asosan 18-23 daraja boʻladi. Uchinchi dekadaga kelib, harorat kechalari asta-sekin 13-18 darajagacha, kunduz kunlari 30-35 darajagacha, janubda 36-38 darajagacha pasayadi. Avgust oyi asosan quruq boʻlishi kutilmoqda. Respublika hududining katta qismida oy davomida yomgʻir yogʻishi ehtimoli kam.

Oʻzbekistonda odatda avgust oyi harorat foni pasaya boshlaydi, bu oy iyul kabi juda issiq boʻlmaydi. Oʻzbekiston hududi boʻyicha avgust oyining oʻrtacha oylik harorati iyul oyiga nisbatan 1,5-2,5 darajaga past boʻladi. Ammo shunga qaramay, avgust hali ham juda issiq oy hisoblanadi. Yilning koʻp oylari singari, avgust oyi ham nisbatan iqlim oʻzgarishi taʼsiri ostida boʻladi. 1991—2020 yillar va 1961 — 1990 yillar uchun avgust oyidagi oʻrtacha oylik haroratning farqi 1,2-1,5 darajani tashkil etadi.

Bunga qadar meteorologik kuzatuvlarning barcha davri uchun 2021 yilning avgust oyi eng iliq, 1912 yilning avgust oyi esa eng sovuq boʻlgan. Kuzatuvlarning barcha yillari uchun avgust oylarining maksimal havo harorati mutlaq rekordi 41-43 darajani, shimolda, janubda va choʻl hududlarda 44-48 darajani tashkil etadi. Butun tarixiy davr uchun Toshkentda eng yuqori havo harorati 43,1 daraja (1944 yil) boʻlgan.

Odatda avgust oyining oxiriga kelib, kuz faslining yaqinlashishi (nafasi) sezila boshlanadi. Salqin havo massalarining kirib kelish soni koʻpayadi. Ayrim yillarda avgust oyida salqin havo kirib kelishi Oʻzbekiston hududi boʻyicha kunduzgi haroratni 25-30 darajagacha, baʼzan esa undan ham pastroq 20-25 darajagacha pasaytiradi (2020 va 2023-yy.).

Oʻzbekistonda avgust oyi yilning eng quruq oyi deb hisoblanadi. Yomgʻir juda kamdan-kam hollarda, tekislik hududlarning katta qismida oʻrtacha 1 kundan 3 kungacha biroz yogʻadi va oʻrtacha oylik yogʻingarchilik miqdori 1-2 mm dan, Fargʻona vodiysida 3-5 mm dan koʻp boʻlmaydi. 2020 yil avgust oyi oxirida Oʻzbekistonning markaziy viloyatlarida bir kecha-kunduzda yogʻingarchilik miqdori 10-34 mm boʻlgan kuchli jala yomgʻir yogʻib oʻtgan edi. Shu kuni Toshkentda 17 mm yogʻingarchilik kuzatilgan (oylik meʼyor 2 mm) – bu avgust oyida bir kecha-kunduzlik yogʻingarchilik miqdori boʻyicha mutlaq rekorddir.

Eng esda qoladigan rekordlar Sariosiyo meteostansiyasi (Surxondaryo viloyati togʻ oldi) hududida kuzatilgan, bunda oylik meʼyor 0,4 mm boʻlganda 3 soat 10 daqiqa ichida 35 mm va Qoʻqon meteostansiyasi hududida oylik meʼyor 5 mm boʻlganda 20 daqiqa ichida 35 mm yomgʻir yoqqan.