Keskinlashgan Isroil-Turkiya munosabatlari yoxud "yangi usmoniylik" siyosati

2024-yil soʻnggida Suriyada Bashar Asad rejimi qulagach vaziyat keskin oʻzgardi. Turkiya Suriyada Eronning oʻrnini egallashga va mamlakatda harbiy bazasini joylashtirishga harakat qilmoqda. Suriya bilan qoʻshma mudofaa shartnomasiga koʻra Palmira, Hama va T 4 aviabazasi Turkiyaga berilishi koʻzda tutilgan edi. Shuningdek, soʻnggi haftalar davomida turkiyalik mutaxassislar tomonidan ushbu harbiy bazalar koʻzdan kechirilgan edi.

Turkish and Israel

Turkiyaning bu harakatlari esa Isroilning jiddiy qarshiligiga duch kelmoqda. Isroil armiyasi Suriyaga, ayniqsa, uning janubiy viloyatlariga havo hujumlarini davom ettirmoqda. Jumladan, Turkiya koʻzdan kechirgan ikkita bazaga hujum qildi. Bu turklar uchun jiddiy signal boʻldi.

 

Bu ikki yirik mintaqaviy kuch markazlarining bevosita chegaraga ega boʻlishi mintaqada vaziyatni keskinlashtiradi. Isroil Turkiyaning Suriyaga joylashuvini oʻz xavfsizligiga tahdid hisoblamoqda. 

 

"Yangi usmoniylik"—2000-yillarda Turkiyada kuchaya boshlagan harakat boʻlib, sobiq Usmoniy imperiyasining hududlarida oʻz ta'sirini kuchaytirishga qaratilgan tendensiya sanaladi. Bu tendensiya, ayniqsa, Rajab Toyip Erdoʻgʻan davrida kuchaya boshladi.

 

Aftidan, Erdoʻgʻan Suriyada bazalarni joylashtirish orqali oʻz pozitsiyasini kuchaytirishni maqsad qilgan. Biroq, bu ambitsiyalar Isroilning faol qarshiligiga duch kelmoqda.

 

Turkiyaning mintaqaviy ambitsiyalari va Isroilning xavfsizlik siyosati mintaqada yangi qarama-qarshilikni vujudga keltirmoqda. Suriya va Livan kelajakda vujudga kelishi mumkin boʻlgan mojaro uchun platsdarm vazifasini oʻtashi mumkin.

Azizbek Olimov

Mavzuga oid yangiliklar

Нетаняху Озарбайжонга ташриф буюради. Алиев уни ҳибсга оладими?

Netanʼyaxu Ozarbayjonga tashrif buyuradi. Aliyev uni hibsga oladimi?

Isroil Bosh vaziri Binyamin Netanʼyaxu 2025 yil may oyining boshida rasmiy tashrif bilan Ozarbayjonga boradi. Boku shahrida u Ozarbayjon Prezidenti Ilhom Aliyev bilan uchrashib, ikki davlat oʻrtasidagi hamkorlikni kengaytirish va mintaqaviy xavfsizlik masalalarini muhokama qiladi. Bu tashrif AQSh va Eron oʻrtasidagi yadroviy muzokaralar qayta tiklangan, Turkiyaning Suriyadagi harbiy ishtiroki boʻyicha bahslar davom etayotgan bir paytda amalga oshmoqda. Bu haqda "Ynet" xabar qildi.

Siyosat

24.04.2025, 23:54

Foto: Anadolu

Yoʻlak urushlari yoxud Asaddan keyingi davrda Suriyadagi Turkiyaning energiya loyihalari

Asad rejimining qulashi ortidan voqealar rivojining sabablarini tushuntiradigan har xil "nazariyalar" paydo boʻldi. Versiyalardan biri buning ortida butunlay Turkiya turgani, bu esa Suriya va oʻz hududi orqali Qatardan Yevropaga gaz quvurini qurish loyihasini jonlantirayotgani haqidagi taxmindir. Shunga koʻra, Anqara Rossiya, Kaspiy dengizi havzasi, Sharqiy Oʻrtayer dengizi, Fors koʻrfazidan gaz oqimini toʻxtatib, kontinental gaz markazi sifatidagi strategik maqomini yanada mustahkamlamoqchi. Bu haqiqatmi yoki yoʻq? Aniqlik kiritish zarur.

Jahon

07.04.2025, 19:26

Pegasus, Isroil

Hukumat xakerlar orqali faollarni kuzatayotgani aytilmoqda

Oʻzbekiston muxolifat, jurnalist va inson huquqlari faollarining shaxsiy muloqotlarini kuzatishda "Pegasus"  josuslik dasturida foydalanayotganligi aytilmoqda.

Jahon

19.04.2025, 16:46

https://president.uz/oz/lists/view/7381

“Turk birlik”da darz: Shimoliy Kipr Turkiyaga Oʻzbekiston va Qozogʻistonga nisbatan chora koʻrishga chaqirdi

Joriy yilning 3-4 aprel kunlari Samarqandda oʻtkazilgan Markaziy Osiyo – Yevropa Ittifoqi sammitida davlat rahbarlari va Yevropa Ittifoqi tashkiloti rahbarlari oʻrtasida BMT Xavfsizlik Kengashining qarorlariga sodiqligini bildiruvchi qarorni imzolagan.  Shundan soʻng faqatgina Turkiya tomonidan tan olingan Shimoliy Kipr Turk  Respublikasi (TRSK)Transport vaziri Oʻzbekiston, Qozogʻiston va Turkmanistonga Turkiyani chora koʻrishga chaqirdi. Chunki BMT doirasida TRSK mustaqil davlat sifatida tan olinmagan. Bu haqda Ozarbayjonning “Haqqin.az” nashri tahliliy material eʼlon qildi.

Siyosat

16.04.2025, 17:24

Turkiya, Yevropa kengashi Kongressi

Yevropa Kengashi Turkiyaga maʼlumotlarni oʻrganish uchun guruh yuboradi

Erdogʻan oʻzining asosiy muxolifat yetakchisi Akrom Imomoʻgʻlining hibsga olinganidan keyin Yevropa Kengashi Kongressida shoshilinch yigʻilish boʻlib oʻtdi. Bu haqda “Euronews” xabar qildi.

Siyosat

02.04.2025, 16:44

#Uzbekistan, #reyting,

Dunyoga yangi adolatli tizim kerak

Turkiyaning Oʻzbekistondagi favqulodda va muxtor elchisi Ufuk Ulutash Birlashgan Millatlar Tashkiloti adolat va tinchlik oʻrnatish maqsadida tuzilgan xalqaro tizim eskirayotganini hamda BMTda oʻrnatilgan qoidalar ikkiyuzlamachilik asosida qoʻllanilayotganini aytdi. Bu haqda PARADIGMA.UZ muxbiri xabar qildi.

Jahon

01.04.2025, 17:45

So‘nggi yangiliklar

AQSh Venesuelada nomaʼlum «sirli qurol» qoʻlladi — guvohlar dahshatli manzarani tasvirladi

AQSh Venesuela prezidenti Nikolas Maduroni qoʻlga olish boʻyicha oʻtkazilgan maxfiy harbiy operatsiya davomida ilgari ochiq janglarda qoʻllanmagan, oʻta kuchli va sirli quroldan foydalangan.

Jahon

12.01.2026, 16:41

Xorazmda oʻquv kurslari vaqtida elektr uzilishi yuzasidan murojaat tarqaldi

Xorazm viloyati Bogʻot tumanida elektr taʼminoti bilan bogʻliq holat ijtimoiy tarmoqlarda muhokamaga sabab boʻlmoqda. Ayrim fuqarolar oʻquv kurslari vaqtida elektr energiyasi tez-tez oʻchirib qoʻyilayotgani haqida murojaat yoʻlladi.

Oʻzbekiston

12.01.2026, 13:18

Markaziy Osiyo va Armaniston nishonda: Turkiyadan qatʼiy javob

Rossiyalik teleboshlovchi va Kreml propagandachisi Vladimir Solovyov Rossiyaning «maxsus harbiy operatsiyasi» faqat Ukraina bilan cheklanib qolmasligi, balki Moskva oʻzining «taʼsir zonalari» deb hisoblaydigan boshqa hududlarga — xususan, Armaniston va Markaziy Osiyo mamlakatlariga ham kengayishi mumkinligini ochiq aytdi.

Jahon

12.01.2026, 12:26

Ramzan Qodirovning sogʻligʻi ogʻirlashdi: Kreml yangi rahbar variantlarini muhokama qilmoqda — Ukraina razvedkasi

Checheniston rahbari Ramzan Qodirovning sogʻligʻi keskin yomonlashgan va uning buyragi ishdan chiqqan. Ayni paytda u hayot faoliyatini saqlab turish uchun dializ muolajasidan oʻtmoqda.

Jahon

12.01.2026, 10:43

Qorakoʻlda 20 nafar abituriyent zaharlanishi yuzasidan SSB rasmiy munosabat bildirdi

“Ilm nuri” MChJga qarashli oʻquv markazida tahsil olayotgan 20 nafar abituriyentda nomaʼlum modda taʼsirida zaharlanish holati aniqlangan.

Oʻzbekiston

12.01.2026, 09:57

Xorijiy til oʻqituvchilari nega ish joyini yoʻqotyapti?

Soʻnggi oylarda Oʻzbekistonda xorijiy til fanidan dars beruvchi ayrim oʻqituvchilar ish haqisiz qolgani, vaqtincha ishdan chetlatilgani yoki ishdan boʻshash toʻgʻrisida majburiy ariza yozgani haqida shikoyatlar koʻpaymoqda.

Oʻzbekiston

12.01.2026, 09:26

Eronda ommaviy norozilik namoyishlari davom etmoqda

Eronda oʻn ikki kundan beri ommaviy norozilik namoyishlari toʻxtamay kelmoqda. Milliy valyuta — rialning keskin qadrsizlanishi va chuqur iqtisodiy inqiroz aholini koʻchalarga chiqardi.

Jahon

12.01.2026, 08:59

Jordan Bardella — Fransiya siyosatining yangi avlodi

Jordan Bardella soʻnggi yillarda Fransiya siyosiy sahnasida eng tez yuksalayotgan yosh arboblardan biri sifatida namoyon boʻlmoqda.

Jahon

11.01.2026, 12:18

Turkiya razvedkasi «Arabistonlik Lourens» haqidagi tarixiy arxiv hujjatini oshkor qildi

Hujjatga koʻra, Tomas Edvard Lourens jamiyatlarga singib kirish va ular oʻrtasida keskinlik uygʻotish maqsadida tez-tez oʻz shaxsiyati, kiyimi va tashqi qiyofasini oʻzgartirib turgan. U baʼzan oʻzini musulmon, baʼzan esa yahudiy sifatida tanishtirgan. 

Jahon

11.01.2026, 10:00

X platformasida sunʼiy intellekt bilan bogʻliq mojaro

Platforma foydalanuvchilari tomonidan real insonlar, jumladan, ayollar va bolalarning kiyimsiz tasvirlarini sunʼiy intellekt orqali yaratish holatlari koʻpayishi xalqaro miqyosda keskin noroziliklarga sabab boʻldi.

Jahon

10.01.2026, 09:24

Fransiyada NATOdan chiqish masalasi koʻrib chiqilmoqda

Fransiya parlamenti quyi palatasi vitse-raisi Klemans Gete mamlakatning NATO aʼzoligidan chiqishi boʻyicha rezolyutsiyani muhokamaga qoʻyish niyatida ekanini maʼlum qildi.

Jahon

10.01.2026, 08:56

Eronda norozilik namoyishlarida 45 kishi halok boʻldi, internet butunlay uzildi

Xavfsizlik kuchlari niqob taqqan namoyishchilarga qarshi koʻzdan yosh oqizuvchi gaz qoʻllamoqda.

Jahon

09.01.2026, 15:37