Keskinlashgan Isroil-Turkiya munosabatlari yoxud "yangi usmoniylik" siyosati

2024-yil soʻnggida Suriyada Bashar Asad rejimi qulagach vaziyat keskin oʻzgardi. Turkiya Suriyada Eronning oʻrnini egallashga va mamlakatda harbiy bazasini joylashtirishga harakat qilmoqda. Suriya bilan qoʻshma mudofaa shartnomasiga koʻra Palmira, Hama va T 4 aviabazasi Turkiyaga berilishi koʻzda tutilgan edi. Shuningdek, soʻnggi haftalar davomida turkiyalik mutaxassislar tomonidan ushbu harbiy bazalar koʻzdan kechirilgan edi.

Turkish and Israel

Turkiyaning bu harakatlari esa Isroilning jiddiy qarshiligiga duch kelmoqda. Isroil armiyasi Suriyaga, ayniqsa, uning janubiy viloyatlariga havo hujumlarini davom ettirmoqda. Jumladan, Turkiya koʻzdan kechirgan ikkita bazaga hujum qildi. Bu turklar uchun jiddiy signal boʻldi.

 

Bu ikki yirik mintaqaviy kuch markazlarining bevosita chegaraga ega boʻlishi mintaqada vaziyatni keskinlashtiradi. Isroil Turkiyaning Suriyaga joylashuvini oʻz xavfsizligiga tahdid hisoblamoqda. 

 

"Yangi usmoniylik"—2000-yillarda Turkiyada kuchaya boshlagan harakat boʻlib, sobiq Usmoniy imperiyasining hududlarida oʻz ta'sirini kuchaytirishga qaratilgan tendensiya sanaladi. Bu tendensiya, ayniqsa, Rajab Toyip Erdoʻgʻan davrida kuchaya boshladi.

 

Aftidan, Erdoʻgʻan Suriyada bazalarni joylashtirish orqali oʻz pozitsiyasini kuchaytirishni maqsad qilgan. Biroq, bu ambitsiyalar Isroilning faol qarshiligiga duch kelmoqda.

 

Turkiyaning mintaqaviy ambitsiyalari va Isroilning xavfsizlik siyosati mintaqada yangi qarama-qarshilikni vujudga keltirmoqda. Suriya va Livan kelajakda vujudga kelishi mumkin boʻlgan mojaro uchun platsdarm vazifasini oʻtashi mumkin.

Azizbek Olimov

Mavzuga oid yangiliklar

Нетаняху Озарбайжонга ташриф буюради. Алиев уни ҳибсга оладими?

Netanʼyaxu Ozarbayjonga tashrif buyuradi. Aliyev uni hibsga oladimi?

Isroil Bosh vaziri Binyamin Netanʼyaxu 2025 yil may oyining boshida rasmiy tashrif bilan Ozarbayjonga boradi. Boku shahrida u Ozarbayjon Prezidenti Ilhom Aliyev bilan uchrashib, ikki davlat oʻrtasidagi hamkorlikni kengaytirish va mintaqaviy xavfsizlik masalalarini muhokama qiladi. Bu tashrif AQSh va Eron oʻrtasidagi yadroviy muzokaralar qayta tiklangan, Turkiyaning Suriyadagi harbiy ishtiroki boʻyicha bahslar davom etayotgan bir paytda amalga oshmoqda. Bu haqda "Ynet" xabar qildi.

Siyosat

24.04.2025, 23:54

Foto: Anadolu

Yoʻlak urushlari yoxud Asaddan keyingi davrda Suriyadagi Turkiyaning energiya loyihalari

Asad rejimining qulashi ortidan voqealar rivojining sabablarini tushuntiradigan har xil "nazariyalar" paydo boʻldi. Versiyalardan biri buning ortida butunlay Turkiya turgani, bu esa Suriya va oʻz hududi orqali Qatardan Yevropaga gaz quvurini qurish loyihasini jonlantirayotgani haqidagi taxmindir. Shunga koʻra, Anqara Rossiya, Kaspiy dengizi havzasi, Sharqiy Oʻrtayer dengizi, Fors koʻrfazidan gaz oqimini toʻxtatib, kontinental gaz markazi sifatidagi strategik maqomini yanada mustahkamlamoqchi. Bu haqiqatmi yoki yoʻq? Aniqlik kiritish zarur.

Jahon

07.04.2025, 19:26

Pegasus, Isroil

Hukumat xakerlar orqali faollarni kuzatayotgani aytilmoqda

Oʻzbekiston muxolifat, jurnalist va inson huquqlari faollarining shaxsiy muloqotlarini kuzatishda "Pegasus"  josuslik dasturida foydalanayotganligi aytilmoqda.

Jahon

19.04.2025, 16:46

https://president.uz/oz/lists/view/7381

“Turk birlik”da darz: Shimoliy Kipr Turkiyaga Oʻzbekiston va Qozogʻistonga nisbatan chora koʻrishga chaqirdi

Joriy yilning 3-4 aprel kunlari Samarqandda oʻtkazilgan Markaziy Osiyo – Yevropa Ittifoqi sammitida davlat rahbarlari va Yevropa Ittifoqi tashkiloti rahbarlari oʻrtasida BMT Xavfsizlik Kengashining qarorlariga sodiqligini bildiruvchi qarorni imzolagan.  Shundan soʻng faqatgina Turkiya tomonidan tan olingan Shimoliy Kipr Turk  Respublikasi (TRSK)Transport vaziri Oʻzbekiston, Qozogʻiston va Turkmanistonga Turkiyani chora koʻrishga chaqirdi. Chunki BMT doirasida TRSK mustaqil davlat sifatida tan olinmagan. Bu haqda Ozarbayjonning “Haqqin.az” nashri tahliliy material eʼlon qildi.

Siyosat

16.04.2025, 17:24

Turkiya, Yevropa kengashi Kongressi

Yevropa Kengashi Turkiyaga maʼlumotlarni oʻrganish uchun guruh yuboradi

Erdogʻan oʻzining asosiy muxolifat yetakchisi Akrom Imomoʻgʻlining hibsga olinganidan keyin Yevropa Kengashi Kongressida shoshilinch yigʻilish boʻlib oʻtdi. Bu haqda “Euronews” xabar qildi.

Siyosat

02.04.2025, 16:44

#Uzbekistan, #reyting,

Dunyoga yangi adolatli tizim kerak

Turkiyaning Oʻzbekistondagi favqulodda va muxtor elchisi Ufuk Ulutash Birlashgan Millatlar Tashkiloti adolat va tinchlik oʻrnatish maqsadida tuzilgan xalqaro tizim eskirayotganini hamda BMTda oʻrnatilgan qoidalar ikkiyuzlamachilik asosida qoʻllanilayotganini aytdi. Bu haqda PARADIGMA.UZ muxbiri xabar qildi.

Jahon

01.04.2025, 17:45

So‘nggi yangiliklar

Qirgʻiziston Hindistondan Nipah virusiga moyil hayvonlar importini taqiqladi

Qirgʻiziston 28 yanvardan boshlab Hindistondan Nipah virusiga moyil boʻlgan hayvonlar va hayvon mahsulotlarini olib kirishni vaqtincha taqiqladi.

Jahon

29.01.2026, 14:17

Oʻzbekistonda universitetga kirishda B1 darajali sertifikat ham imtiyoz beradi

Hukumat qaroriga muvofiq, endilikda chet tili birinchi fan boʻlgan taʼlim yoʻnalishlariga qabul qilishda B1 darajali milliy yoki xalqaro tan olingan sertifikat ham imtiyoz beradi.

Ta'lim

29.01.2026, 09:04

Nipah tufayli Oʻzbekiston Hindiston reyslari nazoratini kuchaytirdi: bu qanday virus?

Hindistonda hayot uchun xavfli Nipah virusi tarqalayotgani haqida xabarlar ortidan qator davlatlar, jumladan Oʻzbekiston, chegara va sanitariya nazoratini kuchaytirdi.

Oʻzbekiston

29.01.2026, 08:42

Urushda Rossiya 1,2 mln, Ukraina 600 ming askarini yoʻqotdi

AQShdagi «Center for Strategic and International Studies» (CSIS) tadqiqot markazi Rossiya–Ukraina urushi davomida halok boʻlgan va yaralangan harbiy xizmatchilar soni boʻyicha hisobot eʼlon qildi.

Jahon

29.01.2026, 08:18

«Nigilist pingvin»: isyon ramzimi yoki shunchaki trend?

Oxirgi kunlarda ijtimoiy tarmoqlar oʻzining muqarrar oʻlimi sari, yaʼni muzli togʻlar tomon yoʻl olgan yolgʻiz pingvin aks etgan video bilan «portladi».

Madaniy

28.01.2026, 17:49

«Biz ularni erkalatib yubordik» — Sergey Mixeyev Markaziy Osiyo davlatlari haqida

Vladimir Solovyov boshlovchiligidagi «Vecher s Vladimirom Solovyovыm» koʻrsatuvida ishtirok etgan siyosatshunos Sergey Mixeyev mintaqadagi suveren davlatlarning tashqi siyosatini tanqid qildi.

Jahon

28.01.2026, 13:19

FIFA sobiq prezidenti JCh–2026ni boykot qilishga chaqirdi

FIFAning sobiq prezidenti Yozef Blatter AQSh prezidenti Donald Tramp siyosati sabab 2026 yilgi Jahon chempionatini muxlislar tomonidan boykot qilish tashabbusini qoʻllab-quvvatladi.

Jahon

28.01.2026, 09:49

Toshkent shahar IIBB boshligʻi va prokuroriga «hayfsan» berildi: poytaxtda 800 dan ortiq jinoyat hisobdan yashirilgan

Toshkent shahrida jinoyatchilikka qarshi kurashda yoʻl qoʻyilgan kamchiliklar sabab shahar IIBB boshligʻi Ravshan Sultonxoʻjayev va shahar prokurori vazifasini bajaruvchi Anvar Oʻrmonovga nisbatan intizomiy jazo — «hayfsan» qoʻllanildi.

Oʻzbekiston

27.01.2026, 17:00

Toshkentda fuqarolar murojaatlarini qabul qilishda yangi tartib joriy etildi

Endilikda Toshkent shahri koʻchalarida ichki ishlar organlari xodimiga qilingan murojaat 102 raqamiga qoʻngʻiroq qilish bilan teng hisoblanadi.

Oʻzbekiston

27.01.2026, 16:02

Hindistondagi xavfli virus Oʻzbekistonga kirib keldimi?

Dunyo sogʻliqni saqlash tizimi navbatdagi xavf — Nipah virusi bilan toʻqnash kelmoqda. Ushbu virus asosan koʻrshapalaklar orqali insonlarga yuqadigan zoonoz kasallik hisoblanadi.

Jahon

27.01.2026, 13:24

Ukraina 1992 yilgi MDH chegaralarini himoya qilish toʻgʻrisidagi bitimdan chiqdi

Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy mamlakatning Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi (MDH) doirasida davlat chegaralari va dengiz iqtisodiy zonalarini himoya qilish toʻgʻrisidagi kelishuvdan chiqishi haqida farmonni imzoladi.

Jahon

27.01.2026, 12:50

«Rayxon oilaviy milliy taomlari» taʼsischisi Odilxon qori qamoqqa olindi

«Rayxon oilaviy milliy taomlari» taʼsischisi Odilxon Ismoilov jinoiy ishlar boʻyicha hibsga olindi.

Oʻzbekiston

27.01.2026, 08:25