Keskinlashgan Isroil-Turkiya munosabatlari yoxud "yangi usmoniylik" siyosati

2024-yil soʻnggida Suriyada Bashar Asad rejimi qulagach vaziyat keskin oʻzgardi. Turkiya Suriyada Eronning oʻrnini egallashga va mamlakatda harbiy bazasini joylashtirishga harakat qilmoqda. Suriya bilan qoʻshma mudofaa shartnomasiga koʻra Palmira, Hama va T 4 aviabazasi Turkiyaga berilishi koʻzda tutilgan edi. Shuningdek, soʻnggi haftalar davomida turkiyalik mutaxassislar tomonidan ushbu harbiy bazalar koʻzdan kechirilgan edi.

Turkish and Israel

Turkiyaning bu harakatlari esa Isroilning jiddiy qarshiligiga duch kelmoqda. Isroil armiyasi Suriyaga, ayniqsa, uning janubiy viloyatlariga havo hujumlarini davom ettirmoqda. Jumladan, Turkiya koʻzdan kechirgan ikkita bazaga hujum qildi. Bu turklar uchun jiddiy signal boʻldi.

 

Bu ikki yirik mintaqaviy kuch markazlarining bevosita chegaraga ega boʻlishi mintaqada vaziyatni keskinlashtiradi. Isroil Turkiyaning Suriyaga joylashuvini oʻz xavfsizligiga tahdid hisoblamoqda. 

 

"Yangi usmoniylik"—2000-yillarda Turkiyada kuchaya boshlagan harakat boʻlib, sobiq Usmoniy imperiyasining hududlarida oʻz ta'sirini kuchaytirishga qaratilgan tendensiya sanaladi. Bu tendensiya, ayniqsa, Rajab Toyip Erdoʻgʻan davrida kuchaya boshladi.

 

Aftidan, Erdoʻgʻan Suriyada bazalarni joylashtirish orqali oʻz pozitsiyasini kuchaytirishni maqsad qilgan. Biroq, bu ambitsiyalar Isroilning faol qarshiligiga duch kelmoqda.

 

Turkiyaning mintaqaviy ambitsiyalari va Isroilning xavfsizlik siyosati mintaqada yangi qarama-qarshilikni vujudga keltirmoqda. Suriya va Livan kelajakda vujudga kelishi mumkin boʻlgan mojaro uchun platsdarm vazifasini oʻtashi mumkin.

Azizbek Olimov

Mavzuga oid yangiliklar

Нетаняху Озарбайжонга ташриф буюради. Алиев уни ҳибсга оладими?

Netanʼyaxu Ozarbayjonga tashrif buyuradi. Aliyev uni hibsga oladimi?

Isroil Bosh vaziri Binyamin Netanʼyaxu 2025 yil may oyining boshida rasmiy tashrif bilan Ozarbayjonga boradi. Boku shahrida u Ozarbayjon Prezidenti Ilhom Aliyev bilan uchrashib, ikki davlat oʻrtasidagi hamkorlikni kengaytirish va mintaqaviy xavfsizlik masalalarini muhokama qiladi. Bu tashrif AQSh va Eron oʻrtasidagi yadroviy muzokaralar qayta tiklangan, Turkiyaning Suriyadagi harbiy ishtiroki boʻyicha bahslar davom etayotgan bir paytda amalga oshmoqda. Bu haqda "Ynet" xabar qildi.

Siyosat

24.04.2025, 23:54

Foto: Anadolu

Yoʻlak urushlari yoxud Asaddan keyingi davrda Suriyadagi Turkiyaning energiya loyihalari

Asad rejimining qulashi ortidan voqealar rivojining sabablarini tushuntiradigan har xil "nazariyalar" paydo boʻldi. Versiyalardan biri buning ortida butunlay Turkiya turgani, bu esa Suriya va oʻz hududi orqali Qatardan Yevropaga gaz quvurini qurish loyihasini jonlantirayotgani haqidagi taxmindir. Shunga koʻra, Anqara Rossiya, Kaspiy dengizi havzasi, Sharqiy Oʻrtayer dengizi, Fors koʻrfazidan gaz oqimini toʻxtatib, kontinental gaz markazi sifatidagi strategik maqomini yanada mustahkamlamoqchi. Bu haqiqatmi yoki yoʻq? Aniqlik kiritish zarur.

Jahon

07.04.2025, 19:26

Pegasus, Isroil

Hukumat xakerlar orqali faollarni kuzatayotgani aytilmoqda

Oʻzbekiston muxolifat, jurnalist va inson huquqlari faollarining shaxsiy muloqotlarini kuzatishda "Pegasus"  josuslik dasturida foydalanayotganligi aytilmoqda.

Jahon

19.04.2025, 16:46

https://president.uz/oz/lists/view/7381

“Turk birlik”da darz: Shimoliy Kipr Turkiyaga Oʻzbekiston va Qozogʻistonga nisbatan chora koʻrishga chaqirdi

Joriy yilning 3-4 aprel kunlari Samarqandda oʻtkazilgan Markaziy Osiyo – Yevropa Ittifoqi sammitida davlat rahbarlari va Yevropa Ittifoqi tashkiloti rahbarlari oʻrtasida BMT Xavfsizlik Kengashining qarorlariga sodiqligini bildiruvchi qarorni imzolagan.  Shundan soʻng faqatgina Turkiya tomonidan tan olingan Shimoliy Kipr Turk  Respublikasi (TRSK)Transport vaziri Oʻzbekiston, Qozogʻiston va Turkmanistonga Turkiyani chora koʻrishga chaqirdi. Chunki BMT doirasida TRSK mustaqil davlat sifatida tan olinmagan. Bu haqda Ozarbayjonning “Haqqin.az” nashri tahliliy material eʼlon qildi.

Siyosat

16.04.2025, 17:24

Turkiya, Yevropa kengashi Kongressi

Yevropa Kengashi Turkiyaga maʼlumotlarni oʻrganish uchun guruh yuboradi

Erdogʻan oʻzining asosiy muxolifat yetakchisi Akrom Imomoʻgʻlining hibsga olinganidan keyin Yevropa Kengashi Kongressida shoshilinch yigʻilish boʻlib oʻtdi. Bu haqda “Euronews” xabar qildi.

Siyosat

02.04.2025, 16:44

#Uzbekistan, #reyting,

Dunyoga yangi adolatli tizim kerak

Turkiyaning Oʻzbekistondagi favqulodda va muxtor elchisi Ufuk Ulutash Birlashgan Millatlar Tashkiloti adolat va tinchlik oʻrnatish maqsadida tuzilgan xalqaro tizim eskirayotganini hamda BMTda oʻrnatilgan qoidalar ikkiyuzlamachilik asosida qoʻllanilayotganini aytdi. Bu haqda PARADIGMA.UZ muxbiri xabar qildi.

Jahon

01.04.2025, 17:45

So‘nggi yangiliklar

X platformasida sunʼiy intellekt bilan bogʻliq mojaro

Platforma foydalanuvchilari tomonidan real insonlar, jumladan, ayollar va bolalarning kiyimsiz tasvirlarini sunʼiy intellekt orqali yaratish holatlari koʻpayishi xalqaro miqyosda keskin noroziliklarga sabab boʻldi.

Jahon

10.01.2026, 09:24

Fransiyada NATOdan chiqish masalasi koʻrib chiqilmoqda

Fransiya parlamenti quyi palatasi vitse-raisi Klemans Gete mamlakatning NATO aʼzoligidan chiqishi boʻyicha rezolyutsiyani muhokamaga qoʻyish niyatida ekanini maʼlum qildi.

Jahon

10.01.2026, 08:56

Eronda norozilik namoyishlarida 45 kishi halok boʻldi, internet butunlay uzildi

Xavfsizlik kuchlari niqob taqqan namoyishchilarga qarshi koʻzdan yosh oqizuvchi gaz qoʻllamoqda.

Jahon

09.01.2026, 15:37

Jordan Bardella: Yevropani xavotirga solayotgan yangi qiyofa

Fransiyada yangi siyosiy markaz shakllanmoqda. 30 yoshli Jordan Bardella qisqa vaqt ichida mamlakatdagi eng ommabop siyosatchilardan biriga aylandi. Yaqin kelajakda Fransiya hukumatini boshqarishi mumkin.

Jahon

09.01.2026, 11:26

AQSh xarbiylari ikki rus tankerini qoʻlga oldi

 Amerika harbiylari ikki neft tankerini qoʻlga oldi. Ulardan biri bir necha hafta davomida qochishga uringan yirik rus tankeri edi. 

Jahon

09.01.2026, 09:33

Ekologik stikerni onlayn tartibda rasmiylashtirish mumkin

Oʻzbekistonda ekologik toifasi aniqlangan avtotransport vositalari uchun ekologik stikerni onlayn tartibda olish imkoniyati yaratildi. 

Oʻzbekiston

09.01.2026, 08:24

AQSh oʻnlab BMT va xalqaro tashkilotlardan chiqmoqchi

AQSh prezidenti Donald Tramp mamlakatni BMT hamda xalqaro miqyosdagi 66 ta tashkilotdan chiqarishni rejalashtirayotganini maʼlum qildi.

Jahon

08.01.2026, 15:33

1 fevraldan kam taʼminlangan oilalarga elektr va gaz xarajatlari uchun kompensatsiya beriladi

2026 yil 1 fevraldan boshlab Oʻzbekistonda kam taʼminlangan oilalar elektr energiyasi va tabiiy gaz xarajatlarining bir qismini davlat tomonidan qoplab berish tartibi joriy etiladi.

Oʻzbekiston

08.01.2026, 15:02

Zelenskiy AQShni Qodirovga nisbatan “Maduro ssenariysi”ni qoʻllashga chaqirdi

Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy AQShni Checheniston rahbari Ramzan Qodirovga nisbatan Venesuela prezidenti Nikolas Maduroga qarshi oʻtkazilganiga oʻxshash harbiy operatsiya amalga oshirishga chaqirdi.

Jahon

08.01.2026, 13:00

Gap oddiylikda: dunyoni kaftida oʻynata oladigan 7 nafar inson

Baʼzan boylik shov-shuvda yoki dabdabali hayotda emas, oddiylikda namoyon boʻladi. Ularning turishiga qarab, uy-joyiga nazar tashlab, “bu odam qanday qilib milliarder boʻlishi mumkin?” degan savol tugʻiladi.

Madaniy

08.01.2026, 11:18

Qashqadaryoda fermerning yeri oʻzidan bexabar auksionga chiqarildi

Qashqadaryo viloyatida fermer xoʻjaligiga tegishli 500 gektar yer maydoni tegishli hujjatlarsiz zaxiraga qaytarilib, auksionga chiqarilgani maʼlum boʻldi.

Oʻzbekiston

08.01.2026, 10:37

Toshkent — Andijon oʻrtasida pulli yoʻl: vaqt 2 soatgacha qisqaradi

Oʻzbekistonda ilk bor pulli avtomobil yoʻllari 2027 yildan boshlab paydo boʻladi. Ularning dastlabki umumiy uzunligi 50 kilometrni tashkil etadi.

Oʻzbekiston

07.01.2026, 17:43