Keskinlashgan Isroil-Turkiya munosabatlari yoxud "yangi usmoniylik" siyosati

2024-yil soʻnggida Suriyada Bashar Asad rejimi qulagach vaziyat keskin oʻzgardi. Turkiya Suriyada Eronning oʻrnini egallashga va mamlakatda harbiy bazasini joylashtirishga harakat qilmoqda. Suriya bilan qoʻshma mudofaa shartnomasiga koʻra Palmira, Hama va T 4 aviabazasi Turkiyaga berilishi koʻzda tutilgan edi. Shuningdek, soʻnggi haftalar davomida turkiyalik mutaxassislar tomonidan ushbu harbiy bazalar koʻzdan kechirilgan edi.

Turkish and Israel

Turkiyaning bu harakatlari esa Isroilning jiddiy qarshiligiga duch kelmoqda. Isroil armiyasi Suriyaga, ayniqsa, uning janubiy viloyatlariga havo hujumlarini davom ettirmoqda. Jumladan, Turkiya koʻzdan kechirgan ikkita bazaga hujum qildi. Bu turklar uchun jiddiy signal boʻldi.

 

Bu ikki yirik mintaqaviy kuch markazlarining bevosita chegaraga ega boʻlishi mintaqada vaziyatni keskinlashtiradi. Isroil Turkiyaning Suriyaga joylashuvini oʻz xavfsizligiga tahdid hisoblamoqda. 

 

"Yangi usmoniylik"—2000-yillarda Turkiyada kuchaya boshlagan harakat boʻlib, sobiq Usmoniy imperiyasining hududlarida oʻz ta'sirini kuchaytirishga qaratilgan tendensiya sanaladi. Bu tendensiya, ayniqsa, Rajab Toyip Erdoʻgʻan davrida kuchaya boshladi.

 

Aftidan, Erdoʻgʻan Suriyada bazalarni joylashtirish orqali oʻz pozitsiyasini kuchaytirishni maqsad qilgan. Biroq, bu ambitsiyalar Isroilning faol qarshiligiga duch kelmoqda.

 

Turkiyaning mintaqaviy ambitsiyalari va Isroilning xavfsizlik siyosati mintaqada yangi qarama-qarshilikni vujudga keltirmoqda. Suriya va Livan kelajakda vujudga kelishi mumkin boʻlgan mojaro uchun platsdarm vazifasini oʻtashi mumkin.

Azizbek Olimov

Mavzuga oid yangiliklar

Нетаняху Озарбайжонга ташриф буюради. Алиев уни ҳибсга оладими?

Netanʼyaxu Ozarbayjonga tashrif buyuradi. Aliyev uni hibsga oladimi?

Isroil Bosh vaziri Binyamin Netanʼyaxu 2025 yil may oyining boshida rasmiy tashrif bilan Ozarbayjonga boradi. Boku shahrida u Ozarbayjon Prezidenti Ilhom Aliyev bilan uchrashib, ikki davlat oʻrtasidagi hamkorlikni kengaytirish va mintaqaviy xavfsizlik masalalarini muhokama qiladi. Bu tashrif AQSh va Eron oʻrtasidagi yadroviy muzokaralar qayta tiklangan, Turkiyaning Suriyadagi harbiy ishtiroki boʻyicha bahslar davom etayotgan bir paytda amalga oshmoqda. Bu haqda "Ynet" xabar qildi.

Siyosat

24.04.2025, 23:54

Foto: Anadolu

Yoʻlak urushlari yoxud Asaddan keyingi davrda Suriyadagi Turkiyaning energiya loyihalari

Asad rejimining qulashi ortidan voqealar rivojining sabablarini tushuntiradigan har xil "nazariyalar" paydo boʻldi. Versiyalardan biri buning ortida butunlay Turkiya turgani, bu esa Suriya va oʻz hududi orqali Qatardan Yevropaga gaz quvurini qurish loyihasini jonlantirayotgani haqidagi taxmindir. Shunga koʻra, Anqara Rossiya, Kaspiy dengizi havzasi, Sharqiy Oʻrtayer dengizi, Fors koʻrfazidan gaz oqimini toʻxtatib, kontinental gaz markazi sifatidagi strategik maqomini yanada mustahkamlamoqchi. Bu haqiqatmi yoki yoʻq? Aniqlik kiritish zarur.

Jahon

07.04.2025, 19:26

Pegasus, Isroil

Hukumat xakerlar orqali faollarni kuzatayotgani aytilmoqda

Oʻzbekiston muxolifat, jurnalist va inson huquqlari faollarining shaxsiy muloqotlarini kuzatishda "Pegasus"  josuslik dasturida foydalanayotganligi aytilmoqda.

Jahon

19.04.2025, 16:46

https://president.uz/oz/lists/view/7381

“Turk birlik”da darz: Shimoliy Kipr Turkiyaga Oʻzbekiston va Qozogʻistonga nisbatan chora koʻrishga chaqirdi

Joriy yilning 3-4 aprel kunlari Samarqandda oʻtkazilgan Markaziy Osiyo – Yevropa Ittifoqi sammitida davlat rahbarlari va Yevropa Ittifoqi tashkiloti rahbarlari oʻrtasida BMT Xavfsizlik Kengashining qarorlariga sodiqligini bildiruvchi qarorni imzolagan.  Shundan soʻng faqatgina Turkiya tomonidan tan olingan Shimoliy Kipr Turk  Respublikasi (TRSK)Transport vaziri Oʻzbekiston, Qozogʻiston va Turkmanistonga Turkiyani chora koʻrishga chaqirdi. Chunki BMT doirasida TRSK mustaqil davlat sifatida tan olinmagan. Bu haqda Ozarbayjonning “Haqqin.az” nashri tahliliy material eʼlon qildi.

Siyosat

16.04.2025, 17:24

Turkiya, Yevropa kengashi Kongressi

Yevropa Kengashi Turkiyaga maʼlumotlarni oʻrganish uchun guruh yuboradi

Erdogʻan oʻzining asosiy muxolifat yetakchisi Akrom Imomoʻgʻlining hibsga olinganidan keyin Yevropa Kengashi Kongressida shoshilinch yigʻilish boʻlib oʻtdi. Bu haqda “Euronews” xabar qildi.

Siyosat

02.04.2025, 16:44

#Uzbekistan, #reyting,

Dunyoga yangi adolatli tizim kerak

Turkiyaning Oʻzbekistondagi favqulodda va muxtor elchisi Ufuk Ulutash Birlashgan Millatlar Tashkiloti adolat va tinchlik oʻrnatish maqsadida tuzilgan xalqaro tizim eskirayotganini hamda BMTda oʻrnatilgan qoidalar ikkiyuzlamachilik asosida qoʻllanilayotganini aytdi. Bu haqda PARADIGMA.UZ muxbiri xabar qildi.

Jahon

01.04.2025, 17:45

So‘nggi yangiliklar

Burundi elchisi Oʻzbekistonda ish boshladi

Burundining Oʻzbekistondagi elchisi Jozef Nkurunzizu tashqi ishlar vaziri Baxtiyor Saidovga ishonch yorliqlarini topshirdi.

Siyosat

29.11.2025, 10:15

Toshkent havosining ifloslanishiga qarshi kurashishning endi iloji yoʻqmi?

Toshkent — koʻp yillar davomida yigʻilib kelgan, davolanmagan, surunkali kasalliklarga chalingan “bemor”. Oʻnlab  yillar davomida hech kim tomonidan parvarishlanmagan bir bechora. Daraxtlarni sugʻorish yoki havoga suv purkash — illyuziya yaratishdan boshqasiga yaramaydi. Yagona oqilona taklif — ariqlar tarmogʻini qaytarish “bemor”ni sogʻaytirish uchun tashlangan samarali qadam. Biroq u ham kamlik qiladi. «Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti» Milliy tadqiqot universiteti sobiq dotsenti Xurshida Yakubova Toshkent havosining oʻta ifloslanishiga qarshi koʻrilayotgan choralar nima uchun samara bermasligini hamda aslida nima qilish kerakligini bayon etadi.

Oʻzbekiston

28.11.2025, 16:27

AQSh 19 davlat fuqarolariga berilgan grin-kartalarni qayta tekshiradi

Tramp maʼmuriyati AQShga 19 davlatdan koʻchib kelgan fuqarolarga berilgan grin-kartalarni toʻliq qayta koʻrib chiqishini maʼlum qildi. Bu qaror Oq uy yaqinida Milliy gvardiya harbiylariga qilingan qurolli hujumdan keyin qabul qilindi. Afgʻoniston fuqarosi hujumni sodir etganlikda gumonlanmoqda.

Jahon

28.11.2025, 11:20

Elektron sigaretalarni oʻtkazganlik uchun javobgarlik belgilandi

Oʻzbekistonda elektron sigaretlarni  tayyorlash, saqlash, tashish, oʻtkazish, mamlakatga olib kirish yoki olib chiqish uchun javobgarlik kuchaytirilmoqda.

Oʻzbekiston

28.11.2025, 10:01

Hongkongda yongʻin qurbonlari kamida 94 nafarga yetdi, oʻt oʻchiruvchilar ikkinchi kun ham yongʻin bilan kurashmoqda

Hongkongning Tay Po tumanidagi Wang Fuk Court  koʻp qavatli uylar majmuasida sodir boʻlgan yongʻinni oʻchirish ishlari ikkinchi kun davom etdi. Shaharning zamonaviy tarixidagi eng dahshatli yongʻinlardan biri hisoblanayotgan hodisada halok boʻlganlar soni 94 nafarga yetdi.

Jahon

28.11.2025, 09:49

Ekoreydlar natijasida chiqindi yoqayotgan korxonalar aniqlandi

Tekshiruv chogʻida Zangiota tumanida joylashgan ushbu obʼektda chiqindilarni belgilangan tartibda qayta ishlash oʻrniga, ularni toʻgʻridan-toʻgʻri yoqib yuborayotgani maʼlum boʻldi.

Oʻzbekiston

27.11.2025, 16:20

Moskva viloyatidagi masjidda OMON reyd oʻtkazdi

Tekshiruv davomida 16 nafar noqonuniy migrant qoʻlga olingan. Shuningdek, 37 nafar harbiy hisobda turmagan shaxs OMON tomonidan harbiy komissariatga olib ketilgan.

Jahon

27.11.2025, 14:24

Toshkent IES boʻyicha video haqiqatga toʻgʻri kelmaydi — Energetika vazirligi

Ijtimoiy tarmoqlarda “Mana nega havo zaharlandi” sarlavhasi bilan tarqalgan video haqiqiy vaziyatni aks ettirmaydi. Energetika vazirligining maʼlum qilishicha, mazkur video qariyb 2 yil avval — 2024 yil fevral oyida olingan boʻlib, bugungi kun bilan hech qanday bogʻliqligi yoʻq.

Oʻzbekiston

27.11.2025, 11:41

Aliment toʻlovchilar chet davlatga chiqishi mumkin boʻladi

Yangi qoʻshimchalarga koʻra, aliment toʻlash majburiyati yuklatilgan shaxslar chet davlatga chiqish uchun vaqtinchalik cheklovni bekor qilish maqsadida sugʻurta polisini ilova qilgan holda davlat ijrochisiga iltimosnoma bilan murojaat qilishi mumkin. Iltimosnoma koʻrib chiqilganidan soʻng, davlat ijrochisi chetga chiqish boʻyicha cheklovni maʼlum muddatga toʻxtatib turadi.

Oʻzbekiston

27.11.2025, 09:55

Oʻzbek—fransuz universiteti tashkil etiladi

Oʻzbekiston Prezidentining 26 noyabrdagi qaroriga muvofiq, mamlakatda Oʻzbek—fransuz universiteti tashkil etiladi. Dastlabki bosqichda taʼlim magistratura yoʻnalishida yoʻlga qoʻyiladi, keyinchalik esa bosqichma-bosqich bakalavriat va doktorantura taʼlim dasturlari ochiladi. Shuningdek, universitetga kirish uchun tayyorlov kursi ham joriy etiladi.

Oʻzbekiston

27.11.2025, 09:38

Gateway cherkovi asoschisi 12 yoshli qizga nisbatan jinsiy zoʻravonlik qilganini tan oldi

Texas shtatidagi Gateway yirik cherkovining asoschisi va sobiq bosh pastori Robert Morris 12 yoshli qizga nisbatan jinsiy zoʻravonlik qilganini sudda tan oldi. Robert Morrisga Oseydj okrugi prokuraturasi tomonidan bolaga nisbatan besh epizod boʻyicha axloqqa zid harakatlar sodir etganlik ayblovi qoʻyildi. Tergovga koʻra, zoʻravonlik 1982 yil dekabrida boshlangan — oʻshanda jabrlanuvchi 12 yoshda, Morris esa taxminan 21 yoshda boʻlgan.

Jahon

26.11.2025, 12:22

Qaddofiyning yoʻqolgan boyliklari qayerda? 14 yillik qidiruv va hanuz ochilmagan sirlar

2011 yil oktabrida Liviya rahbari Muammar Qaddofiyning oʻldirilishi bilan siyosiy davr yakunlandi, ammo uning dunyo boʻylab tarqatilgan mol-mulki masalasi hanuz sirligicha qolmoqda. 40 yillik hukmronlik davrida toʻplangan mablagʻlar, oltin, sanʼat asarlari va koʻchmas mulklar oʻrni aniqlanmagani sababli, xalqaro markazlar va maxsus xizmatlarning eʼtibori shu masalaga qaratilgan.

Jahon

26.11.2025, 10:42