Özbekistonda örtaça iş haqi 18 foizga ösdi

Özbekistonda 2026-yil yanvar–sentyabr oylarida örtaça oylik nominal hisoblangan iş haqi 7 274,1 ming sömni taşkil etib, ötgan yilning mos davriga nisbatan 18,0 foizga ösgan (qişloq xöjaligi korxonalari hamda kiçik tadbirkorlik subyektlarini hisobga olmagan holda).

Iqtisodiy faoliyat turlari böyiça örtaça oylik 

Örtaça oylik nominal iş haqi iqtisodiy faoliyat turlari böyiça tahlil qilinganda, eng yuqori ösiş sur’ati taşiş va saqlaş sohasida qayd etildi.

Mediana iş haqi körsatkiçi

2026-yil yanvar–avgust oylarida (qişloq xöjaligi korxonalari hamda kiçik tadbirkorlik subyektlarini hisobga olmagan holda) respublika böyiça mediana iş haqi 4 166,3 ming sömni taşkil etdi. 

Mediana ish haqi — ish haqi oluvchi xodimlarning yarmi undan kam, qolgan yarmi esa undan ko‘p ish haqi oladigan miqdor.

Hududlar kesimida mediana iş haqining eng yuqori körsatkiçi Toşkent şahrida qayd etilgan bölib, 6 791,2 ming sömni, eng past körsatkiç esa Sirdaryo viloyatida 2 998,4 ming sömni taşkil etdi.

Iqtisodiy faoliyat turlari bo‘yicha mediana ish haqining eng yuqori ko‘rsatkichi bank, sug‘urta, lizing, kredit va vositachilik faoliyatida qayd etilgan bo‘lib, 11 363,9 ming so‘mni, eng past ko‘rsatkich esa yashash va ovqatlanish bo‘yicha xizmatlarda 2 860,0 ming so‘mni tashkil etdi.

Örtaça iş haqi va mediana: ularning farqi nimada?

Iş haqi darajasini baholaşda örtaça iş haqi va mediana körsatkiçlaridan foydalaniladi. Har ikkisi iş haqiga oid bölsa-da, turliça hisoblanadi va turli mazmunni ifodalaydi.

Örtaça iş haqi qanday hisoblanadi?

Xodimlarga hisoblangan jami iş haqi ularning örtaça soniga bölinadi.

Masalan, 5 nafar xodimning oylik iş haqi quyidagiça bölsin:

— 3 mln söm;

— 4 mln söm;

— 5 mln söm;

— 6 mln söm;

— 22 mln söm.

Ularning jami iş haqi 40 mln sömni taşkil etadi. Uşbu summa 5 nafar xodimga bölinsa, örtaça iş haqi 8 mln söm böladi.

Yuqori iş haqi oluvçi xodimlarning daromadi örtaça körsatkiçni sezilarli oşirişi mumkin.

Iş haqining mediana miqdori nima?

Medianani aniqlaş uçun xodimlarning iş haqi eng kamidan eng köpiga qarab tartiblanadi. Qatorning aynan örtasida joylaşgan qiymat mediana hisoblanadi.

Yuqoridagi misolda örtada turgan qiymat 5 mln söm. Demak, iş haqining mediana miqdori 5 mln sömni taşkil etadi.

Mediana xodimlarning yarmi uşbu miqdordan kam, qolgan yarmi esa undan köp iş haqi olişini anglatadi.

Örtaça iş haqi mehnatga haq tölaşning umumiy darajasi va özgarişini baholaş imkonini beradi. Mediana esa iş haqi xodimlar örtasida qanday taqsimlanganini va taqsimotning örta nuqtasini körsatadi.

Özbekistonda ham Milliy statistika qömitasi tomonidan örtaça iş haqi bilan bir qatorda mediana iş haqini hisoblaş yölga qöyildi. Bu iş haqi darajasini yanada töliqroq baholaş imkonini berişi aytilmoqda