YaTTlar hamda oʻzini oʻzi band qilgan shaxslar uchun yangi huquqiy tartib yaratiladi

Joriy yil 12 avgust kuni prezidentning “Yakka tartibdagi tadbirkorlar hamda oʻzini oʻzi band qilgan shaxslar uchun qulay shart-sharoit yaratish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarori qabul qilindi. 

Yashirin iqtisodiyot ulushini sezilarli darajada qisqartirish, soliq solish bazasini kengaytirish, jismoniy shaxslar uchun qonuniy faoliyatning jozibadorligini oshirish yoʻlida qabul qilingan mazkur qaror xususida OʻzA muxbiri Savdo-sanoat palatasi raisi maslahatchisi Umidbek SAFAROVning fikrlarini yozib oldi.

– Tadbirkorlik qilmoqchi boʻlgan har qanday shaxs uchun yangi davr boshlandi, – deya fikrini boshladi U. Safarov. – Maʼlumki, prezidentning 12 avgustda “Yakka tartibdagi tadbirkorlar hamda oʻzini oʻzi band qilgan shaxslar uchun qulay shart-sharoit yaratish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarori qabul qilindi va unda yakka tartibdagi tadbirkorlar hamda oʻzini oʻzi band qilgan shaxslar uchun 2026 yilning 1 yanvaridan yangi huquqiy tartib yaratiladi. 

Xoʻsh, buning mohiyati qanday, yangi huquqiy tartib deganda nimani tushunish mumkin? Bu shuni anglatadiki, endi tadbirkorlar oʻzining 1 milliardgacha boʻlgan aylanma mablagʻidan bor-yoʻgʻi bir foiz miqdorida soliq toʻlashi belgilab berildi. Buni esa maxsus platforma orqali amalga oshirish mumkin, yaʼni, masalan mobil ilova yaratilib, u orqali Face-ID bilan roʻyxatdan oʻtiladi. Yakka tartibdagi tadbirkor yoki oʻzini oʻzi band qilgan shaxs yoʻnalishini belgilab turib, tadbirkorga aylanish mumkin. 

Qulaylik tomoni shundaki, tadbirkorda ortiqcha javobgarliklar boʻlmaydi. Yaʼni, soliq hisobotlarini tadbirkorning oʻzi topshirmaydi. Mazkur qaror orqali soliq hisobotlarini tadbirkor uchun platforma egalari topshiradi va javobgarlikni oladi. 

Tadbirkordan esa platforma orqali mahsulot sotayotganda QR-kod orqali roʻyxatdan oʻtkazish soʻraladi, xolos. Bu orqali platforma siz uchun hisoblashni boshlaydi. Tadbirkorlar endi mana shunday imkoniyatlardan foydalanadigan kunlarga ham yetdi. 

Bundan tashqari, bilamiz, elektron “koshelyok”lar bor. Bunda yakka tartibdagi tadbirkor yoki oʻzini oʻzi band qilgan shaxs sifatida roʻyxatdan oʻtilgach, yakka tartibdagi tadbirkor yoki oʻzini oʻzi band qilgan shaxs bankka borib, hisob-kitob ochishga hojat yoʻq. Oʻsha platformada sizga elektron "koshelyok" ochiladi. Uning bankdagi hisob raqamingiz bilan huquqiy maqomi bir xil boʻladi. Bunda tadbirkor mablagʻni elektron "koshelyok"ka tushirishi va istagan joyga oʻtkazishi yoki naqd shaklda olishi mumkin.

Bu platforma yana qanday qulaylik yaratadi, degan savol tugʻiladigan boʻlsa, aytish mumkinki, turli shartnomalarni, hisob raqam qogʻozlari va dalolatnomalarni ham shu orqali shakllantirish mumkin. Qarorda belgilanganidek, bular imzolangan qogʻozlarga tenglashtirilgan hujjat hisoblanadi.

Yana bir qulaylik esa tadbirkor ishchilarni Face-ID orqali rasmiylashtirib qabul qilish imkoniga ega boʻladi. Ularga toʻlanadigan maoshni istasa kunligini kunda berishi ham mumkin. Bunda ishchi-xizmatchilardan olinadigan daromad soligʻini ham platformaning oʻzi tashkil qiladi.