Özbekistonda ilk bor sun’iy muzlik — “Ice Stupa” texnologiyasi joriy etildi

Turkiyaning Antaliya şahrida bölib ötgan BMTning Iqlim özgarişi böyiça 31-konferentsiyasi (COP31) doirasida Özbekiston Respublikasi Prezidentining ekologiya masalalari böyiça maslahatçisi — Ekologiya va iqlim özgarişi milliy qömitasi raisi Aziz Abduhakimov BMTning Oziq-ovqat va qişloq xöjaligi taşkiloti vakillari bilan uçraşuv ötkazdi.

Uçraşuvda hamkorlikning amaliy yönalişlaridan biri — Özbekistonda ilk bor joriy etilgan sun’iy muzlik (Ice Stupa) taqdim etildi.

Bu nega kerak?

Iqlim özgarişi Markaziy Osiyoda suv resurslarini asraşni eng ustuvor vazifaga aylantirdi.

Prognozlarga köra, 2050 yilga borib suv bilan ta’minlanganlik darajasi 30–40 foizga kamayişi, suğoriş suviga bölgan talab esa 25 foizga oşişi mumkin.

Suv tanqisligi hajmi 2015 yildagi qariyb 3 milliard kub metrdan 2030 yilda 7 milliard kub metrga, 2050 yilga borib esa 15 milliard kub metrgaça yetişi ehtimoli bor.

Texnologiya qanday işlaydi?

Qişki sovuq havoda suv quvurlar orqali yuqoriga purkaladi.

Purkalgan suv muzlab, asta-sekin konus şaklidagi katta muz tuzilmasini hosil qiladi.

Töplangan muz esa bahor va yoz oylarida erib, talab eng yuqori bölgan paytda suv yetkazib beradi.

Tajriba muzligi

Birinçi sun’iy muzlik Qaşqadaryo viloyati Şahrisabz tumanining Sarçaşma hududida barpo etilib, 2026 yil yanvar oyida işga tuşirildi.

Mazkur tizim faqat tabiiy balandliklar farqi va suv bosimi hisobiga işlagani sababli elektr nasoslarini talab qilmaydi.

Ilk sinov davomida u taxminan 800 kub metr muz töplab, 60 ga yaqin mahalliy xonadonni erigan suv bilan ta’minladi.