Yevropa mamlakatlari AQShdagi Jahon chempionatini boykot qilishni muhokama qilmoqda

Grenlandiya masalasi va boykot chaqiriqlari

Yevropalik ayrim siyosatchilar va jamoatchilik vakillari AQSh prezidenti Donald Trampning Grenlandiya oroli bilan bogʻliq bayonotlarini jiddiy xavotir bilan qabul qilmoqda. Xususan, Tramp NBC telekanaliga bergan intervyusida Grenlandiyani kuch ishlatish orqali egallash ehtimolini toʻliq inkor etmagani Yevropa siyosiy doiralarida keskin reaksiya uygʻotdi.

Yevropa yetakchilari Grenlandiyaning kelajagi faqat mahalliy aholi va Daniya bilan olib boriladigan muzokaralar orqali hal qilinishi kerakligini taʼkidlamoqda. Mazkur siyosiy qarama-qarshiliklar esa 2026 yilgi Jahon chempionatini AQShda oʻtkazishga qarshi norozilik chaqiriqlarini kuchaytirdi.

Jahon chempionati: sportdan siyosat maydoniga

2026 yilgi Jahon chempionati iyun–iyul oylarida boʻlib oʻtadi va ilk bor 48 ta milliy terma jamoa ishtirok etadi. Bu qaror 2017 yilda FIFA prezidenti Janni Infantino tomonidan eʼlon qilingan edi. Turnirning koʻlami kengayishi uning siyosiy va ijtimoiy ahamiyatini yanada oshirmoqda.

17 mingga yaqin muxlis chiptalarini bekor qildi

Oxirgi maʼlumotlarga koʻra, taxminan 16 800–17 000 nafar muxlis Jahon chempionati oʻyinlari uchun sotib olgan chiptalarini qaytarib bergan. Ular bu qarorni AQShning tashqi va ichki siyosati, xususan Venesuela va migrantlarga nisbatan munosabatiga norozilik sifatida izohlagan.

Ayrim tahlilchilar bu holatni toʻliq boykot emas, balki ramziy norozilik sifatida baholamoqda. FIFA rahbariyati esa chiptalarni qaytarib olish masalasida rasmiy ravishda murojaat qilmaganini maʼlum qilgan.

Tarixiy misol: 1980 yil Moskva Olimpiadasi boykoti

Zamonaviy sport tarixidagi eng yirik boykot 1980 yilda Moskvada oʻtgan yozgi Olimpiada oʻyinlari bilan bogʻliq. AQSh prezidenti Jimmi Karter SSSRning Afgʻonistonga qoʻshin kiritishi ortidan Olimpiadani boykot qilishga qaror qilgan edi. Natijada 60 ga yaqin davlat oʻyinlarda toʻliq yoki qisman ishtirok etmadi.

Bu qaror minglab sportchilar uchun katta yoʻqotish boʻlgan va keyinchalik 1984 yil Los-Anjeles Olimpiadasining Sharqiy blok davlatlari tomonidan boykot qilinishiga olib kelgan.

Sport va siyosat oʻrtasidagi nozik muvozanat

Bugungi kunda ham sport va siyosat oʻrtasidagi chegara tobora xiralashib bormoqda. 2026 yilgi Jahon chempionati atrofidagi vaziyat esa yirik sport tadbirlarining global siyosatdan qanchalik taʼsirlanishini yana bir bor koʻrsatmoqda.

Yaqin oylarda Yevropa davlatlarining rasmiy pozitsiyasi qanday boʻlishi va bu holat Jahon chempionatining nufuziga qanday taʼsir koʻrsatishi jamoatchilik diqqat markazida qolishi kutilmoqda.