Cookie Settings

We use cookies to improve your experience.

updated: 22.03.2026, 12:28

Болаларни нафас йўллари касалликларидан қандай ҳимоя қилиш мумкин?

Куз-қиш мавсуми бошланиши билан катталардан тортиб, ёш болаларгача тез-тез бурун битиши, акси уриш ҳолатлари кузатилади. Болаларда мазкур ҳолатлар бошланиши билан уларнинг ота-оналари ўзлари билган усулда фарзандларини даволашга ҳаракат қилади. Аммо бундай ўзбилармонликнинг охири бошқа бир касалликларни келтириб чиқариши мумкин. Мазкур касалликларни бартараф этиш бўйича тиббиёт фанлари доктори, профессор Фурқат Шамсиев ўзининг тавсияларини бериб ўтди.

Улашиш:

Bolalarni nafas yoʻllari kasalliklaridan qanday himoya qilish mumkin?

Bolalarni nafas yoʻllari kasalliklaridan qanday himoya qilish mumkin?

Шамсиевга кўра, ёмғирли кунлар ва салқин об-ҳаво шароитида организмнинг вирус ваинфекцияларгаа қарши курашиш қобилияти пасаяди. Ҳавода намлик миқдорининг ортиши сабабли организм касалланишгамоилл бўлиб қолади. Бу ҳолат, айниқса, ёш болаларда яққол намоён бўлади.

"Болаларнинг бундай инфекцияларга дуч келмаслиги учун, энг аввало, ўғил-қизларга гигиеник қоидаларни ўргатиш, қўлни совунлаб ювиш ёки тез-тез антисептик воситалар билан дезинфекция қилишни уқтириш зарур. Чунки бу — мавсумий вирусли инфекциялардан ҳимояланишнинг энг муҳим омили ҳисобланади", дейди у.

Бундан ташқари, Шамсиев юзларни қўл билан кўп ушламаслик, хоналарни доимий шамоллатиш, ёш болаларга йўталганида ёки акса урганида оғиз ва бурунни салфетка ёки тирсак билан ёпишни ўргатиш зарурлигини уқтирган.

"Болаларга касал бўлган тенгқурлари олдига яқин келмасликни айтиш, ҳимоя ниқобларидан фойдаланишни тушунтириш лозим. Агар улар касал бўлиб қолган бўлса, мактабгача таълим муассасасига ёки мактабга юбормаслик керак", дея қўшимча қилган у.

Шунингдек, профессор оилада ота-оналар томонидан фарзандлари касал бўлганида нотўғри йўллар билан уларни тузатишга уринишлар кўпайганига ҳам тўхталган.

"Иситмаси юқори боланинг томоғини йод ёки "Зелёнка" билан артиш кўп кузатиладиган янглиш хатти-ҳаракат. Чунки кичик ёшли беморнинг нафас йўли шиллиқ қавати жуда нозик, қолаверса, вирусдан яллиғланган ва шишган бўлади. Агар юқорида айтилган суртмалар билан ишлов берилса, шиллиқ қават жароҳатланиб, шиш катталашиб, ларингит юзага келиши ва бошқа асоратлар кузатилиши хавфи бор", дейди тиббиёт фанлари доктори.

Бироқ Шамсиев касал боланинг фибрил тутқаноғи бўлмаса, касаллик туфайли тана ҳарорати 38-38,5 даражадан паст бўлганда иситмани туширишга ҳожат йўқлигини, иситма юқорида келтирганидек баланд бўлса, болага "Парацетамол" ёки "Ибупрофен" (болалар учун эритма) бериш мумкинлигини таъкидлаган.

"Шуни унутмаслик керакки, тана ҳароратининг 37 даража иссиқ бўлиши иситма кўтарилганини англатмайди. Қайта-қайта иситмани туширувчи дориларни ичириш эса ундаги терморегуляция марказига салбий таъсир этади. Бундан ташқари, аллергик йўтал, астма, юқори нафас йўлларининг яллиғланиши кузатилаётган болалар бор хоналарда исириқ тутатиш мумкин эмас. Чунки тутун кичкинтой органлари спазмини кўпайтириб, йўтални янада кучайтириши мумкин", дея огоҳлантирган у.

Профессор боланинг шамоллаши давомида ва тана ҳарорати кўтарилганда кўп суюқлик ичиши кераклигини тушунтириб, суюқлик касалликни тезроқ енгишга ёрдам беришини билдирган.

Қолаверса, болани тўғри ва рационал овқатланиши, сурункали инфекция ўчоқларини бартараф этиш ҳамда чиниқтириш бундай мавсумий касалликларни олдини олишга кўмаклашишини ҳам айтган.

"Болага қўшимча D витаминининг сувли эритмаси (Аквадетрим), аскорбин кислотаси, руҳ (цинк) ва селен моддалари, камқонликни даволаш мақсадида темир препаратлари тавсия этилса, нафас йўллари касалликларига қарши курашиш кучини оширишга ёрдам беради. Шамоллаш мавсумида вакцинация ишларини олиб бориш ҳам касалликдан ҳимояланишда яхши самара беради", дея Фурқат Шамсиев тавсияларини якунлаган.

мавзуга оид янгиликлар

Allergiya mavsumi yaqin: Nimalarni isteʼmol qilmaslik kerak?

Аллергия мавсуми яқин: Нималарни истеъмол қилмаслик керак?

Озиқ-овқат аллергияси — дунёда тобора кенг тарқалаётган патологиялар сирасидан бўлиб, таҳлилларга кўра, бундан асосан болалар, айниқса, эмизикли гўдаклар кўп азият чекади. Республика ихтисослаштирилган аллергология ва клиник иммунология илмий-амалий тиббиёт маркази директори Илмира Разикова кучли аллерген ҳисобланган озиқ-овқат маҳсулотлари ҳақида батафсил маълумот берди.

Фан-технология

24.02.2025, 10:40

Sovuq kunlarda qanday ovqatlanish kerak?

Совуқ кунларда қандай овқатланиш керак?

Ўзбекистонга қиш мавсуми кириб келиши билан ҳаво ҳарорати сезиларли даражада пасайди. Бундай шароитда тетик ва соғлом юриш учун овқатланиш рационига алоҳида эътибор қаратиш лозим. Хўш, совуқ кунларда қандай овқатланиш керак? Мазкур саволга Тиббиёт фанлари доктори Илҳом Отажонов Соғлиқни сақлаш вазирлигига берган интервьюсида жавоб берди. 

Фан-технология

17.12.2024, 10:53

Uy sharoitida tayyorlangan konservalarni isteʼmol qilsa boʻladimi?

Уй шароитида тайёрланган консерваларни истеъмол қилса бўладими?

Қиш фасли кириб келиши билан уй шароитида тайёрланган қўлбола консерва маҳсулотларини истеъмол қилиш бошланади. Бундай маҳсулотларнинг сифат назорати махсус текширувлардан ўтмагани боис, уларнинг истеъмолга яроқли ёки яроқсиз эканлигини билиш мушкул. Агар одам консерва маҳсулотидан заҳарланса, унда қандай белгилар пайдо бўлади, касалланишнинг олдини олиш учун нималар қилиш керак? Мазкур саволларга Соғлиқни сақлаш вазирлиги матбуот хизмати томонидан ташкиллаштирилган интервьюда жавоб берилди. 

Фан-технология

02.12.2024, 09:58

Tuz odam salomatligiga qanday salbiy oqibatlarni keltirib chiqaradi?

Туз одам саломатлигига қандай салбий оқибатларни келтириб чиқаради?

Соғлом овқатланишга риоя қилишни бошлаган ҳар бир оила туз истеъмол қилиш керакми ёки йўқми, дея ўйлайди. Ҳатто инсонлар орасида мутлақо туз истеъмол қилмайдиганлар ҳам учраб туради. Хўш, ўзи туз истеъмол қилиш қанчалик соғлиққа зарар етказади? Унинг инсонларга фойдаси борми? Шу каби саволларга Соғлиқни сақлаш вазирлиги батафсил жавоб берди. 

Фан-технология

25.11.2024, 10:23

Yoshga toʻlmagan chaqaloqlarni qanday ovqatlantirish kerak?

Ёшига тўлмаган чақалоқларни қандай овқатлантириш керак?

Бир ёшгача бўлган болаларга қандай қўшимча овқатлар бериш мумкинлиги ҳақида Соғлиқни сақлаш вазирлиги мутахассиси томонидан бир қатор тавсиялар берилди.

Фан-технология

01.10.2024, 14:20

Qanday mahsulotlar odamni tez qaritadi?

Қандай маҳсулотлар одамни тез қаритади?

Кунлик тановул қилаётган баъзи бир таомларимиз саломатлигимизга бевосита салбий таъсир қилиб, организмнинг қариш жараёнини тезлаштириши мумкин. Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан ана шундай маҳсулотларнинг рўйхати ва уларнинг танага таъсири ҳақида маълумот берилди.

Фан-технология

23.09.2024, 10:17

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →

сўнгги янгиликлар

Энди автомобилни жарима майдончасидан онлайн тарзда олиб чиқиш мумкин

Ўзбекистонда ҳайдовчилар учун қулайлик яратилди — энди жарима майдончасида сақланаётган автомобилни онлайн тарзда қайтариб олиш мумкин.

Ўзбекистон

30.04.2026, 09:23

Украинада жанг қилган ўзбекистонлик 2 йилга қамалди

Фарғонада 53 ёшли эркак Украинадаги жанговар ҳаракатларда иштирок этгани учун 2 йилга озодликдан маҳрум этилди.

Ўзбекистон

29.04.2026, 18:09

Ташиев ва Жапаров рақобати: зиддият ортидаги коррупция ва сиёсий ўйинлар

Қамчибек Ташиев истеъфоси шунчаки кадрлар алмашинувига ўхшамаяпти. Эҳтимол ушбу хавфли ўйинда Жапаров ҳамда Ташиевнинг шахсий ва оилавий сирлари ўртага тикилган. Шунингдек, Ташиевда Ўзбекистон жиноят оламидаги алоқаларни фош қилувчи сирли маълумотлар бўлиши мумкин.

Жаҳон

29.04.2026, 17:48

Ўзбекистонда ҳаж мавсуми 2 майдан бошланади

Ўзбекистонда 2026 йилги ҳаж мавсуми 2 майдан бошланиб, 18 майгача давом этади. Парвозлар мамлакатнинг 9 та шаҳри — Тошкент, Наманган, Фарғона, Андижон, Самарқанд, Бухоро, Қарши, Термиз ва Урганчдан ҳар куни амалга оширилади.

Ўзбекистон

29.04.2026, 15:58

Ташиев давлат тўнтаришига уринишда айбланмоқда

Қирғизистонда Миллий хавфсизлик давлат қўмитасининг собиқ раиси Қамчибек Ташиевга давлат тўнтаришига уриниш айблови қўйилди. 

Жаҳон

29.04.2026, 15:38

Оҳангарондаги ҳолат: ППХ ходимига қўйилган айбловлар рад этилди

Тошкент вилоятининг Оҳангарон шаҳрида ППХ ходими вояга етмаган қизга тегажоғлик қилгани ҳақида тарқалган хабарлар расман рад этилди.

Ўзбекистон

29.04.2026, 12:13

Оҳангаронда ППХ ходими вояга етмаган қизларга тегажоғлик қилгани айтилмоқда

Тошкент вилоятининг Оҳангарон ҳудудида патруль-пост хизмати (ППХ) ходими вояга етмаган қизларга нисбатан ноқонуний хатти-ҳаракатларда гумонланмоқда. 

Ўзбекистон

29.04.2026, 11:04

АҚШда Трамп тасвири туширилган махсус паспортлар чиқарилади

АҚШ ҳукумати чекланган миқдорда эсдалик паспорти чиқаришни режалаштирмоқда. Ушбу ҳужжатларда АҚШ президенти Доналд Трамп портрети акс эттирилади.

Жаҳон

29.04.2026, 08:43

Сунъий интеллект ва журналистика: Беруний Алимовдан янги давр китоби

Медиа ва технологиялар чорраҳасидаги муҳим тадбирлардан бири — журналист ва олим Беруний Алимовнинг “Журналистикада сунъий интеллект даври” китоби тақдимоти бўлиб ўтди.

Маданий

28.04.2026, 17:37

Швейцария суди Гулнора Каримовага қарши ишни тўхтатди

Швейцария Федерал жиноят суди 27 апрель куни Гулнора Каримовага нисбатан юритилаётган жиноят ишини расман тугатиш тўғрисида қарор қабул қилди.

Ўзбекистон

28.04.2026, 16:52

Инсониятни СИ уруши эмас, унга қарамлик йўқ қилади

Биофизик ва файласуф Грегори Сток сунъий интеллект (AI) инсониятни қандай қилиб ўзига қарам қилиб қўйиши ва ундан сўнг қандай йўқ қилиши мумкинлиги ҳақидаги ўзига хос назарияни илгари сурди. 

Фан-технология

28.04.2026, 16:20

"Ҳудудга қаровчи шахс" 10 суткага қамалди

«Қоплонбек» божхона постида содир бўлган жанжалдан сўнг ўзини “ҳудудга қаровчи” деб таништирган шахс маъмурий жавобгарликка тортилди.

Ўзбекистон

28.04.2026, 12:57

“Каркидон” сув омборида 635 миллиард сўмлик туризм мажмуаси қурилмоқда

Шавкат Мирзиёев 2025 йил 1 апрелдаги қарорига мувофиқ, Қува тумани “Каркидон” сув омбори ҳудудида барпо этилаётган туризм мажмуаси билан танишди. 

Ўзбекистон

28.04.2026, 12:10

Май ойида ўзбекистонликлар неча кун дам олади?

2026 йил май ойида ўзбекистонликларни иккита дам олиш даври кутмоқда. Бу кунлар Хотира ва қадрлаш куни ҳамда Қурбон ҳайити муносабати билан белгиланган.

Ўзбекистон

28.04.2026, 10:54

Аббос Ароқчи Владимир Путин билан учрашди

27 апрель куни Путин Санкт-Петербургда Эрон ташқи ишлар вазири Аббос Ароқчи билан музокаралар ўтказди.

Жаҳон

28.04.2026, 10:47

Ўзбекистон корхоналарига қарши санкциялар: Европа Иттифоқи қарор чиқарди

Европа Иттифоқи Россияга қарши санкциялар доирасида Ўзбекистоннинг икки корхонасига чекловлар жорий қилди. Улар Россия ҳарбий саноатига эҳтимолий кўмаклашишда айбланмоқда.

Иқтисодиёт

28.04.2026, 09:11

Полша ва Украина биргаликда “дронлар флоти”ни яратади

“Полша дронлар флоти – бу Европа Иттифоқи маблағлари, Полша компаниялари ва илмий-тадқиқот марказлари ҳамда Украинанинг бевосита жанг майдонидаги тажрибасининг уйғунлашувидир”, – деди Полша Бош вазири Доналд Туск.

Жаҳон

27.04.2026, 17:45

Технология – даромад эмас, ечим: Токио сунъий интеллектга янги ёндашувни танламоқда

Токио сунъий интеллект даврида ўзига хос ривожланиш моделини шакллантирмоқда. Японияда аҳоли сунъий интеллектдан қўрқмайди, аксинча, уни меҳнат етишмовчилиги шароитида зарур восита деб билади. 

Фан-технология

27.04.2026, 16:51

Исроил президенти Қозоғистонга ташриф буюрди

Исроил президенти Исаак Герцог Қозоғистон президенти Қосим-Жомарт Тоқаевнинг таклифига биноан Остонага келди. У Қозоғистонни “жаҳон миқёсида аҳамиятга эга мамлакат” деб атади. 

Жаҳон

27.04.2026, 16:23

Аббос Ароқчи Уммон султони билан музокара ўтказди

Аббос Ароқчи Покистондаги сафари давомида бирровга Уммонга ташриф буюрган. Сўнг яна Исломободга қайтган.

Жаҳон

27.04.2026, 13:04

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →