Марказий Осиё ички экспортининг 80 фоизи Ўзбекистон ва Қозоғистон ҳиссасига тўғри келмоқда

2026-йилнинг дастлабки етти ойида Марказий Осиё давлатлари ўртасидаги ўзаро савдо сезиларли даражада ошди. Ўзбекистон Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази (CERR) маълумот беришича, январь–июль ойларида минтақа давлатларининг ўзаро савдоси 8,1 миллиард долларни ташкил этиб, 2025-йилнинг шу даврига нисбатан 25,4 фоизга ўсган.

Минтақа ичидаги экспортда энг йирик улушни Қозоғистон эгаллаган. Мамлакат январь–июль ойларида Марказий Осиёнинг бошқа давлатларига 4,5 миллиард долларлик маҳсулот етказиб берди. Бу бир йил аввалги кўрсаткичдан 26,8 фоизга кўп. Қозоғистон минтақа ички экспортидаги улушини 55,9 фоизга олиб чиқди.

Ўзбекистон – минтақадаги иккинчи йирик экспортёр. Январь–июль ойларида мамлакатнинг бошқа Марказий Осиё давлатларига экспорти 2 миллиард долларга етди. Бу кўрсаткич йиллик ҳисобда 34,5 фоизга ўсган. Ўзбекистоннинг минтақа ички экспортидаги улуши 24,7 фоизни ташкил қилмоқда.

Ўзбекистоннинг Марказий Осиё давлатлари билан умумий савдо айланмаси шу даврда 5,4 миллиард долларга етган ва 28,2 фоизга ошган. Унинг асосий қисми Қозоғистон билан савдога тўғри келади: икки давлат ўртасидаги савдо айланмаси 3,3 миллиард долларга етган.

Қозоғистон ва Ўзбекистон биргаликда Марказий Осиё давлатлари ўртасидаги экспортнинг 80,6 фоизини таъминлаган. Минтақа ички савдосидаги умумий ўсишнинг қарийб 90 фоизи ҳам айнан шу икки давлат ҳиссасига тўғри келган.

Қолган давлатларнинг минтақа ички экспорти:

Туркманистон – 844 миллион доллар (10,4 фоиз);

Қирғизистон – 523 миллион доллар (6,4 фоиз);

Тожикистон – 209 миллион доллар (2,6 фоиз)ни ташкил этган.

Минтақадаги савдо ўсиши фақат Қозоғистон ва Ўзбекистон ўртасидагина кузатилмаяпти. Ўзбекистоннинг Қирғизистон билан савдоси январь–июль ойларида 53,8 фоизга, Тожикистон билан савдоси 44,9 фоизга ошди. Қирғизистон билан савдо айланмаси 776,7 миллион долларни, Тожикистон билан савдо эса 565 миллион долларни ташкил қилган. Яъни, минтақа ичидаги савдо географияси айрим кичик йўналишларда ҳам кенгаймоқда.

Муаллиф: Исомиддин Жуманазаров