АҚШ харбийлари икки рус танкерини қўлга олди

2026 йил 7 январь куни Америка Қўшма Штатлари ҳарбий кучлари икки нефть танкерини қўлга олди. Улардан бири бир неча ҳафта давомида қочиб юрган йирик рус танкери бўлган. Воқеа АҚШнинг Венесуэланинг миллиардлаб долларлик нефть саноати устидан назорат ўрнатишга қаратилган саъй-ҳаракатларининг бир қисми бўлиши мумкин.

Bella 1 / Marinera танкери

Шотландия ва Исландия орасида жойлашган Шимолий Атлантикада Россияга тегишли нефть танкерини қўлга олиш бўйича ўтказилган ҳарбий операция Вашингтон ва Москва ўртасидаги кескинликни янада оширди. Бу ҳодиса Россия иттифоқчиси бўлган Венесуэла президенти Николас Мадуро АҚШ ҳарбий амалиёти натижасида ағдарилганидан бир неча кун ўтиб содир бўлди.

Америка ҳукуматининг маълум қилишича, танкер АҚШ санкцияларини бузгани учун тўхтатилган. У аввал Bella 1 номи билан ҳаракатланган, кейин эса Marinera деб қайта номланиб, Россия байроғи остида рўйхатдан ўтган.

2025 йил август ойида танкер Эрондан чиқиб, Венесуэлага нефть ташиш учун йўлга чиққан. Декабрь ойида АҚШ соҳил қўриқчилари уни қўлга олишга уринишган, аммо танкер йўналишини ўзгартириб, кузатув тизимларини ўчирган ва радарлардан йўқолган.

2026 йил 1 январь куни Marinera яна Атлантика океанида пайдо бўлиб, АҚШ кучлари назорати остига тушган. Шу вақтда Россия уни кузатиш мақсадида сувости кемасини йўллаган.

Қўлга олишдан олдин танкер Исландия соҳилидан тахминан 200–300 километр жанубда, Россиянинг Мурманск портига йўналган ҳолда ҳаракатланаётган бўлган.

Қўлга олиш операцияси

7 январь куни АҚШ ҳарбийлари танкерга десант туширишга уринишди. Бироқ деярли нол даражали ҳарорат, беш метрлик тўлқинлар ва сониясига 20 метргача етадиган кучли шамол операцияни жуда хавфли қилди ва биринчи уриниш муваффақиятсиз якунланди.

Шу куни иккинчи уринишда АҚШнинг SEAL махсус кучлари соҳил қўриқчилари билан ҳамкорликда танкерни қўлга олишга муваффақ бўлди.

Операция ҳаводан ҳам қўллаб-қувватланди. Унда:

• Boeing KC-135T Stratotanker ёқилғи қуйиш самолёти,
• АҚШ ва Британияга тегишли Boeing P-8A Poseidon патрул самолётлари,
• махсус Pilatus U-28A Draco борти иштирок этди.

Reuters агентлигининг хабар беришича, Россия ҳарбий кемалари ва сувости кемаси танкер яқинида бўлган, аммо қўлга олиш жараёнига аралашмаган.

АҚШ позицияси

Оқ уй баёнотига кўра, Marinera Венесуэланинг «яширин нефть флоти»га мансуб бўлиб, амалда ҳеч бир давлатга тегишли эмас ва «ёлғон байроқ» остида сузган. АҚШ маълумотларига кўра, танкер Россия ва Эронга нисбатан жорий этилган санкцияларни четлаб ўтиш тармоғининг бир қисми бўлган.

Ноқонуний нефть савдосидан тушган маблағлар террорчилик ҳаракатларини молиялаштириш ва турли халқаро низоларни кучайтиришга сарфлангани таъкидланмоқда — Яқин Шарқдан тортиб Украинагача.

Sophia танкери

7 январь кунининг ўзида АҚШ ҳарбийлари Кариб денгизида иккинчи нефть танкери — Sophiaни ҳам қўлга олди. У Венесуэла нефтини ташиш билан боғлиқ бўлиб, «яширин флот»нинг яна бир элементи сифатида баҳоланмоқда.

Маълумотларга кўра, ушбу операция ҳеч қандай ҳодисасиз якунланган. Танкер АҚШ соҳил қўриқчилари ҳамроҳлигида Америка портларидан бирига йўналтирилган.

Хулоса

7 январь куни Marinera ва Sophia танкерларининг қўлга олиниши АҚШнинг Венесуэланинг «яширин нефть флоти»га қарши олиб бораётган кенг кўламли кампанияси доирасида амалга оширилди. Бу ҳаракат Вашингтоннинг нефть оқимлари устидан назоратни таъминлаш йўлида ҳарбий ва иттифоқчи ресурсларни ишга солишга тайёр эканини кўрсатди.

Шу билан бирга, мазкур воқеалар Лондон ва Вашингтоннинг Москвага нисбатан позициясини янада кескинлаштириб, халқаро денгиз ҳудудлари дунё давлатлари манфаатлари тўқнашадиган йирик геосиёсий майдонга айланганини яққол намоён этди.

Муаллиф: Азиз СОЛИЕВ