БМТ: Дунё бўйлаб 122 миллион киши уруш ва зўравонлик сабабли уйини тарк этган

Гранди бу ҳақда БМТ Қочқинлар агентлиги дастурининг 76-сессияси очилишида сўзлаган нутқида билдирди. Унинг таъкидлашича, жаҳон ҳозирда “жуда қийин ва беқарор даврни бошдан кечирмоқда”, шу жумладан кўп томонлама ҳамкорлик ғоясининг ўзи ҳам шубҳа остига олинмоқда.

Гранди қуйидагиларни қайд этди:

“Ғазо, босиб олинган Ғарбий соҳил, Украина, Судан ва Мянмадаги фожиалар давлат ва давлатга тегишли бўлмаган кучлар томонидан амалга оширилаётган зўравонлик ҳамда қоидаларга ҳурматсизликни кўрсатмоқда. Озиқ-овқат навбатларида ёки қочқинлар лагерларида ҳалок бўлганлар тинч аҳоли эди”.

Унинг сўзларига кўра, Исроил ҳужумлари натижасида шифохоналар ва мактаблар вайрон қилинган, гуманитар ходимлар ўртасида эса ўлим ҳолатлари рекорд даражага етган.

“Тўқнашувдаги томонлар энди халқаро гуманитар ҳуқуқни ёки бошқа нормаларни ҳурмат қилаётганини ҳам иддао қилмайди. Аксинча, ҳарбий усулларни ишлатиш вақтинчалик баҳона сифатида қўлланилаётган ва бундай ҳаракатлар оммавий зўравонликни оқлаш билан қўшиб юритилмоқда”, — деди у.

2015 йилдан буён мажбурий кўчириш кўлами кескин ошган. Грандининг айтишича, бу жараён нафақат миқдор жиҳатидан, балки географик қамров бўйича ҳам кучайган.

У, шунингдек, Европа ва АҚШдаги миграция сиёсатига танқидий муносабат билдирди ва ушбу чоралар кўп ҳолларда халқаро ҳуқуқ меъёрларига мос келмаслигини таъкидлади:

“Биз маслаҳат бериш ва ёрдам кўрсатишга тайёрмиз, шунда қабул қилинадиган қарорлар қонуний доирада бўлади,” — деди комиссар.

Гранди БМТ тизимидаги молиявий қийинчиликларга ҳам эътибор қаратди. Унинг сўзларига кўра, молиялаштиришнинг қисқариши “жуда вайрон қилувчи оқибатларга” олиб келмоқда.

2025 йил учун Қочқинлар агентлиги бюджети 10,6 миллиард доллар этиб белгиланган, бироқ бу маблағларнинг фақат ярми — тахминан 5 миллиард доллар олиниши амалда таъминланади.

“2025 йилда жиддий молиявий қийинчиликлар кутиляпти. Бу йилдаёқ 5 мингга яқин ходим ишидан айрилди, бу эса агентликнинг чорак қисмига тенг. Кейинги йилларда яна қисқартиришлар бўлиши мумкин,” — деди у.

Нутқини якунлар экан, Филиппо Гранди тинчлик ўрнатиш бўйича саъй-ҳаракатлар Ғазодаги вазиятга ҳам таъсир кўрсатишига умид билдирди ва “ушбу жангнинг сўз билан ифода этиб бўлмайдиган фожиаларини” тугатиш учун инсонлар дуо ва ишончда бўлишга чақирди.