BMT: Dunyo boʻylab 122 million kishi urush va zoʻravonlik sababli uyini tark etgan

Grandi bu haqda BMT Qochqinlar agentligi dasturining 76-sessiyasi ochilishida soʻzlagan nutqida bildirdi. Uning taʼkidlashicha, jahon hozirda “juda qiyin va beqaror davrni boshdan kechirmoqda”, shu jumladan koʻp tomonlama hamkorlik gʻoyasining oʻzi ham shubha ostiga olinmoqda.

Grandi quyidagilarni qayd etdi:

“Gʻazo, bosib olingan Gʻarbiy sohil, Ukraina, Sudan va Myanmadagi fojialar davlat va davlatga tegishli boʻlmagan kuchlar tomonidan amalga oshirilayotgan zoʻravonlik hamda qoidalarga hurmatsizlikni koʻrsatmoqda. Oziq-ovqat navbatlarida yoki qochqinlar lagerlarida halok boʻlganlar tinch aholi edi”.

Uning soʻzlariga koʻra, Isroil hujumlari natijasida shifoxonalar va maktablar vayron qilingan, gumanitar xodimlar oʻrtasida esa oʻlim holatlari rekord darajaga yetgan.

“Toʻqnashuvdagi tomonlar endi xalqaro gumanitar huquqni yoki boshqa normalarni hurmat qilayotganini ham iddao qilmaydi. Aksincha, harbiy usullarni ishlatish vaqtinchalik bahona sifatida qoʻllanilayotgan va bunday harakatlar ommaviy zoʻravonlikni oqlash bilan qoʻshib yuritilmoqda”, — dedi u.

2015 yildan buyon majburiy koʻchirish koʻlami keskin oshgan. Grandining aytishicha, bu jarayon nafaqat miqdor jihatidan, balki geografik qamrov boʻyicha ham kuchaygan.

U, shuningdek, Yevropa va AQShdagi migratsiya siyosatiga tanqidiy munosabat bildirdi va ushbu choralar koʻp hollarda xalqaro huquq meʼyorlariga mos kelmasligini taʼkidladi:

“Biz maslahat berish va yordam koʻrsatishga tayyormiz, shunda qabul qilinadigan qarorlar qonuniy doirada boʻladi,” — dedi komissar.

Grandi BMT tizimidagi moliyaviy qiyinchiliklarga ham eʼtibor qaratdi. Uning soʻzlariga koʻra, moliyalashtirishning qisqarishi “juda vayron qiluvchi oqibatlarga” olib kelmoqda.

2025 yil uchun Qochqinlar agentligi byudjeti 10,6 milliard dollar etib belgilangan, biroq bu mablagʻlarning faqat yarmi — taxminan 5 milliard dollar olinishi amalda taʼminlanadi.

“2025 yilda jiddiy moliyaviy qiyinchiliklar kutilyapti. Bu yildayoq 5 mingga yaqin xodim ishidan ayrildi, bu esa agentlikning chorak qismiga teng. Keyingi yillarda yana qisqartirishlar boʻlishi mumkin,” — dedi u.

Nutqini yakunlar ekan, Filippo Grandi tinchlik oʻrnatish boʻyicha saʼy-harakatlar Gʻazodagi vaziyatga ham taʼsir koʻrsatishiga umid bildirdi va “ushbu jangning soʻz bilan ifoda etib boʻlmaydigan fojialarini” tugatish uchun insonlar duo va ishonchda boʻlishga chaqirdi.