“Деворга ёпиштирилган банан” — 5,8 миллион евролик асар яна ўғирланди

Франция шарқида жойлашган, Париждаги машҳур Помпиду марказининг филиали — Помпиду-Метс музейи Мауритсио Каттеланнинг кўпчиликка “деворга ёпиштирилган банан” лақаби билан таниш бўлган “Комик” номли провокацион санъат асари ўғирлангани ҳақида хабар берди. 

Таниқли италиялик рассомнинг 5,8 миллион еврога баҳоланган концептуал санъат асари охирги дам олиш кунлари ғойиб бўлган, қўриқчи эса ўғирликни якшанба куни пайқаб қолган.  

Эндиликда Помпиду-Метс музейи нафақат бананни алмаштирди (меванинг янгилигини сақлаш учун бу ҳар уч кунда қилинади), балки номаълум шахсларга нисбатан ўғрилик бўйича жиноий иш ҳам очди.    

Жиноятчининг шахси аниқланмагани ва шу боис “мулоқот қилиш имкони йўқлиги” сабабли шикоят қилишга қарор қилинган. Шунингдек, музей маъмурияти иккинчи марта содир бўлаётган бу ҳодиса санъат асарига ҳурматсизлик эканини таъкидлади.   

Ўтган йилнинг июль ойида музейга келган бир ташриф буюрувчи меванинг тановул қилган. Ўшанда музей қонуний чора кўрмаганди.

Каттеланнинг санъат тушунчаси ва унинг қийматини шубҳа остига қўйишга қаратилган истеъмолга яроқли асари 2019 йилда Маями-Бичдаги “Art Basel” кўргазмасида 120 000 доллар нарх билан илк бор намойиш этилганидан бери баҳс-мунозараларга сабаб бўлиб келмоқда.

Ўша кўргазмада перформанс-рассом Девид Датуна “Комик”ни еб қўйиб, бунга сабаб сифатида “қорни очганини” айтган.

2023 йилда ҳам санъат асарини Сеулдаги музейга ташриф буюрган меҳмонлардан бири еб қўйган эди.

“Комик” асари атрофидаги баҳс-мунозараларга қарамай, йиллар ўтиб унинг қиймати фақат ошиб борди.

Хитойлик криптовалюта асосчиси Жастин Сан 2024 йилда ушбу асарнинг бир нусхаси учун 5,8 миллион евро сарфлади.

Орадан бир неча кун ўтиб, у Гонконгда камералар қаршисида бананни еб, кўпчиликнинг эътиборини тортди.

Асарнинг қиймати – ҳақиқийлик сертификати ва илиб қўйиш бўйича ўта аниқ йўриқномасида. Банан (исталган банан) полдан 1,72 метр баландликка, 37 даража қияликда ёпиштирилиши шарт.

Каттелан, шунингдек, санъатнинг қадри ва давримиз бемаънилигига эътибор қаратувчи, одамни ўйга толдирадиган бошқа асарлар муаллифи сифатида ҳам танилган.

Булар қаторига Доналд Трампга Оқ уйдаги илк президентлик муддати чоғида таклиф этилган, 18 каратли, тўлиқ ишлайдиган “Америка” номли тилла ҳожатхона ҳам киради.

Ҳозирча бананнинг қаердалиги, оч ўғрининг кимлиги ҳақида бошқа хабар йўқ.