Ўзбекистонда никоҳлар камайиб, ажралишлар кўпаймоқда

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2010 йилда Ўзбекистонда 292 286 та никоҳ ва 17 794 та ажралиш қайд этилган. 2025 йилга келиб никоҳлар сони 267 126 тага тушган, ажралишлар сони эса 46 914 тага етган.

2026 йил январь–сентябрь ойларида мамлакатда 172 мингта никоҳ ва 36,8 мингта ажралиш қайд этилган. 2025 йилнинг шу даврига нисбатан никоҳлар сони камайган, ажралишлар сони эса ошган.

Никоҳлар сўнгги йилларда камайди

2018 йилда мамлакатда 311 379 та никоҳ қайд этилиб, энг юқори кўрсаткичига эришилган. Шундан кейин никоҳлар сони айрим йилларда ўсиш кузатилганига қарамай, умумий ҳисобда пасайиб борган.

2020 йилда 296 751 та никоҳ қайд этилган. 2021 йилда бу кўрсаткич 305 211 тага кўтарилган, бироқ кейинги йилларда яна камайган. 2025 йилда 267 126 та никоҳ қайд этилди. Бу 2024 йилга нисбатан 1,7 фоиз, 2018 йилдаги энг юқори кўрсаткичга нисбатан эса 14,2 фоиз кам.

Умуман, 2010 йил билан таққослаганда, 2025 йилда қайд этилган никоҳлар сони 25 160 тага ёки 8,6 фоизга камайган.

2026 йилнинг дастлабки тўққиз ойида 172 мингта никоҳ қайд этилди. 2025 йилнинг январь–сентябрь ойларида бу кўрсаткич 177 017 тани ташкил этган. Демак, бир хил даврларни таққослаганда, никоҳлар сони қарийб 2,8 фоизга озайган.

Аҳоли кўпаймоқда, никоҳлар эса аксинча...

Никоҳлар сонидаги ўзгаришни баҳолашда аҳоли ўсишини ҳам ҳисобга олиш муҳим.

Мамлакатнинг доимий аҳолиси 2010 йилда 28 миллион кишини ташкил этган. 2020 йилда бу кўрсаткич 33,9 миллионга, 2023 йилда 36 миллионга, 2025 йилда эса 37,5 миллион кишига етган. 2026 йил 1 октябрь ҳолатига кўра, аҳоли сони 39,5 миллион кишидан ортиқ.

Шундай қилиб, 2010 йилдан 2025 йилгача Ўзбекистон аҳолиси қарийб 34 фоизга кўпайган. Шу даврда қайд этилган никоҳлар сони эса 8,6 фоизга камайди.

Аҳоли сонига нисбатан ҳисоблаганда, 2010 йилда ҳар 1 000 кишига тахминан 10,4 та никоҳ тўғри келган бўлса, 2025 йилда бу кўрсаткич 7,1 тага тушган. Демак, аҳоли сони ўсиб бораётганига қарамай, никоҳларнинг умумий сони ҳам, аҳоли сонига нисбати ҳам камайди.

Ажралишлар сони 2,6 баравар ошди

Ажралишлар динамикаси никоҳларникидан фарқ қилади. 2010 йилда 17 794 та ажралиш қайд этилган бўлса, 2015 йилда бу рақам 29 647 тага, 2018 йилда эса 32 326 тага етган.

2021 йилдан бошлаб ажралишлар сони ошиб борди. Ўша йили 39 349 та ажралиш кузатилган. 2022 йилда бу кўрсаткич 48 733 тага кўтарилди, 2023 йилда эса 49 198 тага етиб, 2010–2025 йиллар оралиғидаги энг юқори натижани қайд этди.

2024 йилда ажралишлар сони 45 135 тани, 2025 йилда эса 46 914 тани ташкил этди.

2010 йил билан таққослаганда, 2025 йилда ажралишлар сони 2,6 баравардан кўпроқ ошган.

2026 йил январь–сентябрь ойларида 36,8 мингта ажралиш қайд этилган. 2025 йилнинг шу даврида бу кўрсаткич қарийб 35,4 мингта бўлган. Шундай қилиб, жорий йилнинг дастлабки тўққиз ойида ажралишлар сони тахминан 4 фоизга ўсган.

Ҳар 100 та никоҳга нечта ажралиш тўғри келади?

2010 йилда ҳар 100 та қайд этилган никоҳга тахминан 6,1 та ажралиш тўғри келган. 2015 йилда бу кўрсаткич 10,3 тага, 2020 йилда 9,5 тага етган. 2023 йилда 17,3 тани, 2025 йилда эса 17,6 тани ташкил этган.

2026 йилнинг дастлабки тўққиз ойида ҳар 100 та никоҳга қарийб 21,4 та ажралиш тўғри келган.

Ҳудудлар бўйича вазият (2025)

2025 йилда энг кўп никоҳ Самарқанд вилоятида қайд этилган — 31 730 та. Кейинги ўринларда Қашқадарё вилояти (28 915 та) ва Фарғона вилояти (28 896 та) туради.

Ажралишлар сони бўйича эса Тошкент шаҳри биринчи ўринда: 2025 йилда пойтахтда 6 112 та ажралиш қайд этилган. Андижон вилоятида бу рақам 4 981 тани, Фарғона вилоятида 4 893 тани, Самарқанд вилоятида эса 4 802 тани ташкил этган.

Албатта, ҳудудлардаги никоҳ ва ажралишлар сонини бевосита таққослашда аҳоли сони ва ҳудудларнинг демографик ҳолати муҳим аҳамиятга эга.

Хулоса

2010–2025 йиллар статистикаси Ўзбекистонда никоҳлар ва ажралишлар сони қарама-қарши йўналишда ўзгарганини кўрсатади. Шу даврда мамлакат аҳолиси қарийб 34 фоизга кўпайган бир пайтда никоҳлар сони 8,6 фоизга камайган, ажралишлар сони эса ошган. Ҳар 1 000 кишига тўғри келадиган никоҳлар сони 10,4 тадан 7,1 тагача тушган, ажралишлар эса 0,64 тадан 1,25 тагача кўтарилган.

2026 йилнинг дастлабки тўққиз ойи бу тенденциянинг давом этаётганини кўрсатади: ўтган йилнинг шу даврига нисбатан никоҳлар сони қарийб 2,8 фоизга камайган, ажралишлар сони эса тахминан 4 фоизга ошган.