Özbekistonda nikohlar kamayib, ajralişlar köpaymoqda

Milliy statistika qömitasi ma’lumotlariga köra, 2010-yilda Özbekistonda 292 286 ta nikoh va 17 794 ta ajraliş qayd etilgan. 2025-yilga kelib nikohlar soni 267 126 taga tuşgan, ajralişlar soni esa 46 914 taga yetgan.

2026-yil yanvar–sentyabr oylarida mamlakatda 172 mingta nikoh va 36,8 mingta ajraliş qayd etilgan. 2025-yilning şu davriga nisbatan nikohlar soni kamaygan, ajralişlar soni esa oşgan.

Nikohlar sönggi yillarda kamaydi

2018-yilda mamlakatda 311 379 ta nikoh qayd etilib, eng yuqori körsatkiçiga erişilgan. Şundan keyin nikohlar soni ayrim yillarda ösiş kuzatilganiga qaramay, umumiy hisobda pasayib borgan.

2020-yilda 296 751 ta nikoh qayd etilgan. 2021-yilda bu körsatkiç 305 211 taga kötarilgan, biroq keyingi yillarda yana kamaygan. 2025-yilda 267 126 ta nikoh qayd etildi. Bu 2024-yilga nisbatan 1,7 foiz, 2018-yildagi eng yuqori körsatkiçga nisbatan esa 14,2 foiz kam.

Umuman, 2010-yil bilan taqqoslaganda, 2025-yilda qayd etilgan nikohlar soni 25 160 taga yoki 8,6 foizga kamaygan.

2026-yilning dastlabki töqqiz oyida 172 mingta nikoh qayd etildi. 2025-yilning yanvar–sentyabr oylarida bu körsatkiç 177 017 tani taşkil etgan. Demak, bir xil davrlarni taqqoslaganda, nikohlar soni qariyb 2,8 foizga ozaygan.

Aholi köpaymoqda, nikohlar esa aksincha...

Nikohlar sonidagi özgarişni baholaşda aholi ösişini ham hisobga oliş muhim.

Mamlakatning doimiy aholisi 2010-yilda 28 million kişini taşkil etgan. 2020-yilda bu körsatkiç 33,9 millionga, 2023-yilda 36 millionga, 2025-yilda esa 37,5 million kişiga yetgan. 2026-yil 1-oktabr holatiga köra, aholi soni 39,5 million kişidan ortiq.

Şunday qilib, 2010-yildan 2025-yilgaça Özbekiston aholisi qariyb 34 foizga köpaygan. Şu davrda qayd etilgan nikohlar soni esa 8,6 foizga kamaydi.

Aholi soniga nisbatan hisoblaganda, 2010-yilda har 1 000 kişiga taxminan 10,4 ta nikoh töğri kelgan bölsa, 2025-yilda bu körsatkiç 7,1 taga tuşgan. Demak, aholi soni ösib borayotganiga qaramay, nikohlarning umumiy soni ham, aholi soniga nisbati ham kamaydi.

Ajralişlar soni 2,6 baravar  oşdi

Ajralişlar dinamikasi nikohlarnikidan farq qiladi. 2010-yilda 17 794 ta ajraliş qayd etilgan bölsa, 2015-yilda bu raqam 29 647 taga, 2018-yilda esa 32 326 taga yetgan.

2021-yildan boşlab ajralişlar soni oşişni boşladi. Öşa yili 39 349 ta ajraliş kuzatilgan. 2022-yilda bu körsatkiç 48 733 taga kötarildi, 2023-yilda esa 49 198 taga yetib, 2010–2025-yillar oraliğidagi eng yuqori natijani qayd etdi.

2024-yilda ajralişlar soni 45 135 tani, 2025-yilda esa 46 914 tani taşkil etdi.

2010-yil bilan taqqoslaganda, 2025-yilda ajralişlar soni 2,6 baravardan köproq oşgan.

2026-yil yanvar–sentyabr oylarida 36,8 mingta ajraliş qayd etilgan. 2025-yilning şu davrida bu körsatkiç qariyb 35,4 mingta bölgan. Şunday qilib, joriy yilning dastlabki töqqiz oyida ajralişlar soni taxminan 4 foizga ösgan.

Har 100 ta nikohga neçta ajraliş töğri keladi?

2010-yilda har 100 ta qayd etilgan nikohga taxminan 6,1 ta ajraliş töğri kelgan. 2015-yilda bu körsatkiç 10,3 taga, 2020-yilda 9,5 taga yetgan. 2023-yilda 17,3 tani, 2025-yilda esa 17,6 tani taşkil etgan.

2026-yilning dastlabki töqqiz oyida har 100 ta nikohga qariyb 21,4 ta ajraliş töğri kelgan.

Hududlar böyiça vaziyat (2025)

2025-yilda eng köp nikoh Samarqand viloyatida qayd etilgan — 31 730 ta. Keyingi örinlarda Qaşqadaryo viloyati (28 915 ta) va Farğona viloyati (28 896 ta) turadi.

Ajralişlar soni böyiça esa Toşkent şahri birinçi örinda: 2025-yilda poytaxtda 6 112 ta ajraliş qayd etilgan. Andijon viloyatida bu raqam 4 981 tani, Farğona viloyatida 4 893 tani, Samarqand viloyatida esa 4 802 tani taşkil etgan.

Albatta hududlardagi nikoh va ajralişlar sonini bevosita taqqoslaşda aholi soni va hududlarning demografik holat muhim.

Xulosa

2010–2025-yillar statistikasi Özbekistonda nikohlar va ajralişlar soni qarama-qarşi yönalişda özgarganini körsatadi. Şu davrda mamlakat aholisi qariyb 34 foizga köpaygan bir paytda nikohlar soni 8,6 foizga kamaygan, ajralişlar soni esa oşgan. Har 1 000 kişiga töğri keladigan nikohlar soni 10,4 tadan 7,1 tagaça tuşgan, ajralişlar esa 0,64 tadan 1,25 tagaça kötarilgan.

2026-yilning dastlabki töqqiz oyi bu tendensiyaning davom etayotganini körsatadi: ötgan yilning şu davriga nisbatan nikohlar soni qariyb 2,8 foizga kamaygan, ajralişlar soni esa taxminan 4 foizga oşgan.