Пекин ҳавоси қандай тозаланди?

Пекин 2013–2020 йилларда дунёда ҳавоси энг ифлос шаҳарлардан бири эди. Бироқ 7–8 йил ичида ҳаво сифати сезиларли даражада яхшиланди. Бу – жуда катта, режали ва қаттиқ давлат сиёсати натижаси. 

Жаҳон

24.11.2025, 14:33

Улашиш:

Асосий омиллар қуйида:

1. Кучли давлат стратегияси ва “Ҳаво ифлосланишига қарши уруш”

2013 йилда Хитой ҳукумати расман ҳаво ифлосланишига қарши миллий кампания бошлади.
Бу кампанияда қатъий мажбурий қонунлар, режалар ва жазо чоралари бўлган.

2. Кўмирга боғлиқликни кескин камайтириш

Пекин ифлосланишининг асосий манбаи – кўмир ёқилган завод ва иситиш тизимлари эди.

Шунинг учун:

шаҳардаги кўмир станциялари ёпилди ёки газга ўтказилди

900 мингтадан ортиқ хонадон ва бино кўмирдан табиий газга ўтказилди

Пекин атрофидаги саноат минтақаларида кўмир ҳажми катта даражада қисқартирилди

Бу PM2.5 даражасини пасайтиришда энг катта рол ўйнади.

3. Заводларни шаҳар ташқарига кўчириш

Пекиндаги йирик металлургия, цемент ва кокс заводлари:

ёпилди

ёки 200–300 км узоқликдаги минтақаларга кўчирилди

Шаҳар ичида оғир саноат деярли қолмади.

4. Автомобил чиқиндиларига чекловлар

Пекин 20 миллиондан ортиқ аҳолига эга. Йиллар давомида автомобиллар ифлосланишнинг катта қисми эди.

Шунинг учун:

Бензин ва дизель стандартлари Европа стандартларига тенглаштирилди

Эски автомобиллар йиғиб олинди

Номер олишга квота қўйилди (“лотерея” орқали)

Электромобилларга субсидия ва имтиёзлар берилди

Автомобил ҳаракатига кунлик навбат тизими жорий қилинди (масалан, жума — жуфт номер, шанба — тоқ номер ва ҳ.к.)

5. Шаҳар қурилишида яшил сиёсат

Минглаб гектар ўрмон ва яшил массивлар яратилди

Шаҳардаги бош йўллар атрофига дарахтлик ҳимоя зоналари қўшилди

Қурувчилар учун ҳаво ифлослантирувчи материаллар чекланди

6. Жамоат транспортини ривожлантириш

Электр автобуслар

Метро тармоқларининг катта кенгайиши

Велосипед йўлаклари

Аҳолининг шахсий автомобилга эҳтиёжи қисқарди.

7. Қаттиқ жазо ва кузатув механизми

Атроф-муҳит қонунларини бузган корхоналар учун:

катта жарималар

фаолиятни тўхтатиш

раҳбарларга жиноий жавобгарлик

Бу тизим ҳақиқий таъсир кўрсатди.

Натижа: Пекин қандай ўзгарди?

2013–2020 йиллар оралиғида:

PM2.5 даражаси 40–50% га пасайди

Пекин “энг ифлос 20та шаҳар” рўйхатидан чиқди

Халқаро мониторинглар Пекинни “ифлос шаҳардан назорат қилинадиган, тоза ҳавога эга мегаполис” деб баҳолай бошлади

сўнгги янгиликлар

Йўл ҳаракати қоидалари бузилганлик учун жарималар енгиллашди

Ўзбекистонда йўл ҳаракати қоидалари бўйича янги тартиб жорий этилди: агар ҳайдовчи рулда телефондан фойдаланишни биринчи марта бузса, унга жарима солинмайди.

Ўзбекистон

07.02.2026, 12:28

Эпштейнга оид ҳужжатлар интернетдан олиб ташланди

АҚШ Адлия вазирлиги Жеффри Эпштейн иши бўйича эълон қилинган минглаб ҳужжатларни интернетдан олиб ташлади. Бу камида 100 нафар жабрланувчининг ҳаётини жиддий издан чиқарган. 

Жаҳон

06.02.2026, 17:04

Украинада 14 ёшдан никоҳга рухсат берилиши мумкин

Украинада янги Фуқаролик кодекси қабул қилинса, айрим ҳолатларда 14 ёшдан никоҳдан ўтишга рухсат берилиши мумкин.

Жаҳон

06.02.2026, 16:00

Ўзбекистон ва Покистон стратегик ҳамкорликни янги босқичга олиб чиқди

Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев 5 февраль куни Исломобод шаҳрида Покистон бош вазири Шаҳбоз Шариф билан тор доирада музокаралар ҳамда Ўзбекистон—Покистон Олий даражадаги стратегик ҳамкорлик кенгашининг биринчи йиғилишини ўтказди.

Ўзбекистон

06.02.2026, 12:25

Илон Маск атрофидаги сўнгги янгиликлар: катта бойлик ва жиддий айбловлар

Сўнгги кунларда америкалик миллиардер Илон Маск ҳақида бир вақтнинг ўзида ҳам ижобий, ҳам салбий хабарлар тарқалди.

Жаҳон

06.02.2026, 12:01

Ўзбекистон Ҳиндистондан ҳайвонлар ва чорвачилик маҳсулотлари импортини вақтинча чеклади

Ўзбекистонда Нипах (NiV) вируси тарқалиши хавфи туфайли Ҳиндистондан айрим турдаги маҳсулотларни олиб киришга вақтинчалик чеклов жорий этилди.

Ўзбекистон

06.02.2026, 11:30

Испанияда болалар учун ижтимоий тармоқлардан фойдаланиш чекланиши мумкин

Испания ҳукумати 16 ёшгача бўлган болалар учун ижтимоий тармоқлардан фойдаланишни чеклашни режалаштирмоқда. Ташаббус болаларни ортиқча рақамли таъсир ва платформалар таъсиридан ҳимоя қилиш мақсадида илгари сурилган.

Жаҳон

06.02.2026, 11:11

Чорвоқдаги “Sea Breeze” лойиҳасининг қурилиши қонунга зидми?

Чорвоқ сув омбори ҳудудида қурилаётган «Sea Breeze Uzbekistan» туристик мажмуаси қонунчилик ва халқаро экологик мажбуриятларга зид равишда бошланган бўлиши мумкин. 

Ўзбекистон

06.02.2026, 08:01

Билл Гейтс Эпштейн билан алоқалари юзасидан узр сўради

Гейтс марҳум миллиардер Жеффри Эпштейн билан алоқалари бўлгани учун афсус билдириб, ўтмишдаги қарорлари нотўғри бўлганини тан олди.

Жаҳон

05.02.2026, 17:23

Ўзбекистонда Исломий банк фаолияти жорий этилади

Эндиликда банклар тўлиқ ёки анъанавий тизим билан бирга исломий банк хизматларини кўрсатиши, шунингдек, исломий молия операциялари учун алоҳида солиқ тартиби қўлланилиши мумкин.

Иқтисодиёт

05.02.2026, 17:02

Радар орқали аниқланган ҳуқуқбузарликлар рўйхати белгиланди

Йўл ҳаракати қоидаларини бузиш билан боғлиқ айрим маъмурий ҳуқуқбузарликлар эндиликда фақат махсус автоматлаштирилган фото ва видео қайд этиш воситалари орқали аниқланади ва улар учун жазо қўллашнинг аниқ муддатлари белгиланди.

Ўзбекистон

05.02.2026, 14:00

ЯТТлар айланмаси 1 млрд сўмга етмаса ҳам ҚҚСга ўтказилиши мумкин

Солиқ қўмитаси маълум қилишича, янги рўйхатдан ўтган якка тартибдаги тадбиркорлар йиллик айланмаси 1 млрд сўмга етмаган тақдирда ҳам, агар даромади ҳисобланган назорат суммасидан ошса, кейинги йилдан ҚҚС ва фойда солиғини тўлашга ўтказилиши мумкин. 

Иқтисодиёт

05.02.2026, 12:40