Пекин ҳавоси қандай тозаланди?

Пекин 2013–2020 йилларда дунёда ҳавоси энг ифлос шаҳарлардан бири эди. Бироқ 7–8 йил ичида ҳаво сифати сезиларли даражада яхшиланди. Бу – жуда катта, режали ва қаттиқ давлат сиёсати натижаси. 

Жаҳон

24.11.2025, 14:33

Улашиш:

Асосий омиллар қуйида:

1. Кучли давлат стратегияси ва “Ҳаво ифлосланишига қарши уруш”

2013 йилда Хитой ҳукумати расман ҳаво ифлосланишига қарши миллий кампания бошлади.
Бу кампанияда қатъий мажбурий қонунлар, режалар ва жазо чоралари бўлган.

2. Кўмирга боғлиқликни кескин камайтириш

Пекин ифлосланишининг асосий манбаи – кўмир ёқилган завод ва иситиш тизимлари эди.

Шунинг учун:

шаҳардаги кўмир станциялари ёпилди ёки газга ўтказилди

900 мингтадан ортиқ хонадон ва бино кўмирдан табиий газга ўтказилди

Пекин атрофидаги саноат минтақаларида кўмир ҳажми катта даражада қисқартирилди

Бу PM2.5 даражасини пасайтиришда энг катта рол ўйнади.

3. Заводларни шаҳар ташқарига кўчириш

Пекиндаги йирик металлургия, цемент ва кокс заводлари:

ёпилди

ёки 200–300 км узоқликдаги минтақаларга кўчирилди

Шаҳар ичида оғир саноат деярли қолмади.

4. Автомобил чиқиндиларига чекловлар

Пекин 20 миллиондан ортиқ аҳолига эга. Йиллар давомида автомобиллар ифлосланишнинг катта қисми эди.

Шунинг учун:

Бензин ва дизель стандартлари Европа стандартларига тенглаштирилди

Эски автомобиллар йиғиб олинди

Номер олишга квота қўйилди (“лотерея” орқали)

Электромобилларга субсидия ва имтиёзлар берилди

Автомобил ҳаракатига кунлик навбат тизими жорий қилинди (масалан, жума — жуфт номер, шанба — тоқ номер ва ҳ.к.)

5. Шаҳар қурилишида яшил сиёсат

Минглаб гектар ўрмон ва яшил массивлар яратилди

Шаҳардаги бош йўллар атрофига дарахтлик ҳимоя зоналари қўшилди

Қурувчилар учун ҳаво ифлослантирувчи материаллар чекланди

6. Жамоат транспортини ривожлантириш

Электр автобуслар

Метро тармоқларининг катта кенгайиши

Велосипед йўлаклари

Аҳолининг шахсий автомобилга эҳтиёжи қисқарди.

7. Қаттиқ жазо ва кузатув механизми

Атроф-муҳит қонунларини бузган корхоналар учун:

катта жарималар

фаолиятни тўхтатиш

раҳбарларга жиноий жавобгарлик

Бу тизим ҳақиқий таъсир кўрсатди.

Натижа: Пекин қандай ўзгарди?

2013–2020 йиллар оралиғида:

PM2.5 даражаси 40–50% га пасайди

Пекин “энг ифлос 20та шаҳар” рўйхатидан чиқди

Халқаро мониторинглар Пекинни “ифлос шаҳардан назорат қилинадиган, тоза ҳавога эга мегаполис” деб баҳолай бошлади

сўнгги янгиликлар

Эрон ҳаво ҳудуди ёпилиши сабаб бир қатор рейслар ортга қайтди

Эрон ҳаво ҳудуди ёпилгани сабабли 15 январ куни Ўзбекистондан учган ва Ўзбекистонга йўналган бир қатор авиарейслар жўнаш аэропортларига қайтишга мажбур бўлди.

Ўзбекистон

15.01.2026, 10:09

АҚШ 75 давлат фуқаролари учун виза беришни вақтинча тўхтатди

Виза бериш вақтинча тўхтатилган давлатлар рўйхатига Сомали, Россия, Афғонистон, Бразилия, Эрон, Ироқ, Миср, Нигерия, Таиланд, Яман ва бошқа мамлакатлар киритилган. Чекловлар 21 январдан кучга киради.

Жаҳон

15.01.2026, 08:46

Дунёдаги энг қулай аэропортлар

Ҳозирги замонавий авиация тизимида аэропортлар фақат самолёт қўнадиган жой эмас, балки миллионлаб йўловчилар учун хизмат, қулайлик ва хавфсизлик марказига айланган.

Жаҳон

14.01.2026, 18:04

Ғазода иситиш воситалари етишмаслиги болалар ўлимига олиб келмоқда

Ғазода совуқ об-ҳаво ва иситиш воситаларининг етишмаслиги оқибатида яна уч нафар бола ҳаётдан кўз юмди. Расмийларга кўра, қиш фасли анклавдаги гуманитар инқирозни янада чуқурлаштирмоқда.

Жаҳон

14.01.2026, 16:23

Баланд минорали уйлар қандай қурилади?

Дунёда қурилган энг баланд бинолар тажрибаси шуни кўрсатадики, осмонўпар уйлар ягона қолип асосида эмас, балки ҳар бир ҳудуднинг иқлими, зилзила хавфи ва шамол босимига мос ҳолда лойиҳаланади.

Жаҳон

14.01.2026, 13:09

Чет тили ўқитувчиларига сертификат олиш учун яна имконият берилди

Сўнгги кунларда умумтаълим мактабларида фаолият юритаётган, тегишли тил сертификатига эга бўлмаган хорижий тил фани ўқитувчиларининг келгуси меҳнат фаолияти масаласи жамоатчилик эътиборида бўлиб келмоқда.

Таълим

14.01.2026, 11:38

Судьялар суд остида: Акмалжон Шукуров иши Ўзбекистон суд тизими учун нодир прецедентга айланди

Ўзбекистонда сўнгги йилларда жамоатчилик эътиборини тортган энг муҳим ҳуқуқий воқеалардан бири юз берди.

Ўзбекистон

14.01.2026, 08:49

Энди танк, самолёт ва аскарлар сонига таяниб ғалабага эришиб бўлмайди — Президент

Президент Шавкат Мирзиёев Хавфсизлик кенгаши йиғилишида замонавий урушлар сунъий интеллект, кибер ва рақамли технологиялар асосида олиб борилаётганини қайд этди.

Ўзбекистон

13.01.2026, 17:15

Ўзбекистонликлар бўлган сайёҳлик катери ҳалокатга учради

Тайланднинг Пхукет ороли яқинида сайёҳларни олиб кетаётган катер ҳалокатга учради. Ҳодиса вақтида кема бортида Ўзбекистон фуқаролари ҳам бўлган.

Ўзбекистон

13.01.2026, 15:52

Сомали Абу-Даби билан алоқаларни кескин узди

Сомали ҳукумати Бирлашган Араб Амирликлари (БАА) билан тузилган барча келишувларни бекор қилди. Гап стратегик портларни бошқариш, хавфсизлик ҳамда мудофаа соҳасидаги шартномалар ҳақида бормоқда.

Жаҳон

13.01.2026, 15:46

Рамазон ойи қачон бошланади?

Қирғизистон мусулмонлари диний бошқармаси маълумотига кўра, Рамазон ойининг биринчи куни 18 февралдан бошланиши кутилмоқда.

Ўзбекистон

13.01.2026, 12:31

Украина АҚШ инвесторларини жалб қилмоқда

Украина ҳукумати АҚШ инвесторларига Кировоград вилоятида жойлашган «Добра» литий конини ўзлаштириш ҳуқуқини тақдим этди.

Жаҳон

13.01.2026, 10:56