updated: 22.03.2026, 08:14

Самарқанд тарихий меросига зиёратгоҳ маркази қурилиши таҳдид солмоқда

Халқ депутатлари вилоят Кенгашининг тўққизинчи сессиясида Чокардиза қабристонида жойлашган Имом Матуридий мажмуасини реконструкция қилиш, ободонлаштириш ва инфратузилмани ободонлаштириш орқали йирик зиёратгоҳ қуриш учун 220 та турар-жой ва нотурар жой объектларининг жамоат еҳтиёжлари учун ер участкаларини олиб қўйиш бўйича тақдимот маъқулланди. Самарқанд, Оқдарё тумани Даҳбед қишлоғидаги Махдуми Аъзам мажмуасидаги бешта турар-жой ва нотурар жой.

Самарқанд тарихий меросига зиёратгоҳ маркази қурилиши таҳдид солмоқда

Фото: Википедия

Юрист Диера Рафиева бир нечта асосий жиҳатларни таъкидлаб, ташаббуслар ҳақида ташвиш билдирди. Facebookдаги постида у буни таъкидлади:

Маданий мерос тўғрисидаги миллий қонунчиликка эътибор берилмаяпти: тақдимотда маданий обидалар, жумладан, қадимий қабристон, шунингдек, Бухорий, Ғидувоний, Вобкент, Дари Занжир, Рометон, Муллокандова, Хўжум каби кўчаларда жойлашган тарихий гузарлар уйларини муҳофаза қилувчи Қонунчилик нормалари ҳисобга олинмаган. Сиёб каналининг ландшафтлари ҳам таъсир қилади, бу эса муҳим маданий мерос объектларининг йўқ қилинишига олиб келиши мумкин.

"Бизнинг ҳунармандларимиз қадимий қабристонга тегмоқчи, тарихий гузарларнинг уйларини ҳайдаб чиқармоқчи ва бузмоқчи", - деб ёзади Диера.

Абу Мансур Мотуридий мақбараси (ўзб. Мотуридий ёдгорлик мажмуи / Мотуридий ёдгорлик мажмуи) - Самарқанддаги мақбара бўлиб, Регистон майдони ва ансамблидан бир километр жануби-Шарқда жойлашган. Мақбара машҳур Ислом илоҳиётчиси, фиқҳ (мусулмон ҳуқуқшунослиги) олими ва Қуръон таржимони (Муфассир), Матуридизм асосчиси Абу Мансур Muhammad ибн Muhammad Ал-Матуридий (870-944) қабри устига ўрнатилган. Мусулмон дунёсининг машҳур ва буюк олимлари IX-асрда пайдо бўлган Чокардиза қабристонига дафн этилган. Бу ерда бир вақтлар ҳарбий қалъа бор эди. "Чокар" - "қўшин" ва "диса" "қалъа" деган маънони англатади.

Халқаро мажбуриятлар бузилмоқда: Рафиеванинг сўзларига кўра, тарихий обидаларни йўқ қилишга қаратилган ҳаракатлар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномалар, хусусан, Жаҳон маданий ва табиий меросини муҳофаза қилиш тўғрисидаги Конвенция бўйича мажбуриятларини бузмоқда. Лойиҳа Юнесконинг Бутунжаҳон мероси маркази билан мувофиқлаштирилганми деган савол очиқ қолмоқда.

"Жамоат эҳтиёжлари" тушунчасининг ноаниқлиги: ер сотиб олиш режалаштирилган "жамоат эҳтиёжлари" атамаси кенг ва ноаниқ талқин қилинади. Адвокатнинг сўзларига кўра, зиёратгоҳнинг ташкил этилиши ва иншоотларни реконструкция қилиш тарихий биноларнинг вайрон бўлиши ва одамларнинг кўчирилишини оқламайди, айниқса маҳаллий ҳокимият аҳолиси учун аниқ кафолатлар бермаганлиги сабабли.

Ўзбекистон

01.04.2025, 11:14

Улашиш:

мавзуга оид янгиликлар

28–29 сентябрь кунлари инсон ҳуқуқлари бўйича V Самарқанд форуми ўтказилади

Тошкент ва Самарқанд шаҳарларида инсон ҳуқуқлари, барқарор ривожланиш ва халқаро ҳамкорлик масалаларига бағишланган V Самарқанд форуми бўлиб ўтади.

Ўзбекистон

28.09.2026, 10:28

Ўзбекистон шахмат Олимпиадасида яна пешқадам бўлди

Ўзбекистон шахмат терма жамоаси Олимпиаданинг 9-турида АҚШни 2,5:1,5 ҳисобида мағлуб этиб, 16 очко билан турнир пешқадамлигига қайтди.

Спорт

26.09.2026, 09:41

Шахмат Олимпиадасида Исроил терма жамоаси техник мағлубиятга учради

Самарқанддаги шахмат Олимпиадасида Исроилнинг эркаклар ва аёллар термалари Йом-Киппур сабаб 6-тур учрашувларида иштирок этмади.

Ўзбекистон

23.09.2026, 15:52

FIDE раҳбарлигига Ўзбекистон қачон даъвогар бўлади?

Самарқанд бу йил FIDE президенти сайловига мезбонлик қилади. Бироқ шахматдаги сўнгги йирик ютуқларга қарамай, Ўзбекистон бу гал ҳам ўз номзодини илгари сурмади.

Спорт

28.07.2026, 15:03

FIDE президенти ЕИ санкцияларига тушди ва ваколатларини вақтинча тўхтатди

Халқаро шахмат федерацияси (FIDE) президенти, россиялик Аркадий Дворкович Европа Иттифоқининг Россияга қарши қабул қилинган 21-санкциялар пакетига киритилди. 

Спорт

24.07.2026, 12:18

Ўзбекистон туризмига қизиқиш 54 фоизга ошди — Expedia Group

Халқаро туризм компанияси Expedia Group маълумотларига кўра, жорий йилнинг июнь ойида Ўзбекистонга саёҳат бўйича қидирувлар ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 54 фоизга ошди. Шу билан бирга, мамлакатга расмийлаштирилган бронлар сони ҳам кўпайган.

Маданий

21.07.2026, 13:10

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →

сўнгги янгиликлар

Apple iPhone патентини бузганлиги учун $5,7 миллиард тўлайди

Калифорния ҳакамлар ҳайъати Apple иккита Taction патентини бузган, аммо буни қасддан амалга оширмаган деб топди; Apple апелляция беришни режалаштирмоқда.

Фан-технология

29.09.2026, 17:59

Сунъий интеллект пойгаси: Ҳиндистон Deep Tech учун $25 миллиард йўналтирмоқчи

Ҳиндистон АҚШ ва Хитой пешқадамлик қилаётган СИ соҳасида мустақилликка эришмоқчи. Мамлакат хорижий технологияларга қарамликни камайтириб, маҳаллий Deep Tech саноатини ривожлантиришга уринмоқда.

Фан-технология

29.09.2026, 16:13

Ғузорда пахтага сепилган кимёвий воситадан 22 нафар ўқувчи заҳарланди

Қашқадарё вилояти Ғузор туманида пахта майдонига сепилган кимёвий восита ҳаво орқали тарқалиши оқибатида 22 нафар мактаб ўқувчиси заҳарланди.

Ўзбекистон

29.09.2026, 15:27

Педофилларга умрбод қамоқ жазоси бериладими?

Ўзбекистонда 14 ёшга тўлмаган болаларга нисбатан оғир жинсий жиноятлар учун узоқ муддатли ёки умрбод озодликдан маҳрум қилиш жазоси таклиф этилмоқда.

Ўзбекистон

29.09.2026, 14:03

Ўзбекистонда мактаб дарсликларида 1 257 та хато аниқланган

Шавкат Мирзиёев мактабларда янги авлод дарсликларини жорий этиш, олий таълимда дуал таълимни кенгайтириш ҳамда Ўзбекистонда Ляонин педагогика университети филиали фаолиятини йўлга қўйиш бўйича тақдимотлар билан танишди.

Таълим

29.09.2026, 12:33

Пенсия тизимида янги тартиб: қоғоз шаклида ҳужжат тақдим этиш бекор қилинади

Ўзбекистонда пенсия тайинлаш ва хизмат кўрсатиш жараёнлари рақамлаштирилади. Айрим пенсиялар фуқаронинг алоҳида мурожаатисиз проактив тарзда тайинланади.

Иқтисодиёт

29.09.2026, 12:07

Россия янги сафарбарлик бошлаган – Зеленский

Россия кеча юзлаб дронлар билан Украинага, жумладан, Киевдаги Фанлар академиясига ҳужум қилди. Шунингдек, Зеленский Москва янги сафарбарлик бошлаганини айтиб, Ўзбекистон каби давлатларни огоҳликка чақирди.

Жаҳон

29.09.2026, 11:27

Ўзбекистон 2031 йилда БМТнинг йирик конгрессига мезбонлик қилади

Ўзбекистон 2031 йилда БМТнинг Жиноятчиликнинг олдини олиш ва жиноий одил судлов бўйича 16-конгрессига мезбонлик қилади. Бу ташаббус Абу-Дабида ўтаётган 15-конгресс иштирокчилари томонидан қўллаб-қувватланди.

Сиёсат

29.09.2026, 11:23

Путин Россия Қуролли кучлари штатини йил бошидан бери тўртинчи марта оширди

 Россия президенти Владимир Путин Қуролли кучлар штатини яна 15,5 мингтага оширди. Энди армиянинг умумий штат бирлиги 2,44 миллион кишидан, ҳарбий хизматчилар сони эса 1,55 миллиондан ошди.

Жаҳон

29.09.2026, 10:25

Ҳиндистонда кучли ёмғирлар оқибатида 62 киши ҳалок бўлди

Ҳиндистоннинг Уттар-Прадеш штатида уч кундан бери давом этаётган кучли ёмғирлар оқибатида камида 62 киши ҳалок бўлди. Ўнлаб одамлар жароҳатланган, мингга яқин уй зарар кўрган.

Жаҳон

29.09.2026, 09:08

Гўзаллик салони ходимлари ОИВ учун тест топширади

Тожикистонда мижозларга бевосита хизмат кўрсатадиган гўзаллик салони ходимлари ОИВ бўйича тиббий кўрикдан ўтиши ва тегишли маълумотномага эга бўлиши шарт этиб белгиланди. Мамлакатда 7 017 нафар эркак, 5 035 нафар аёл, 18 ёшгача бўлган 993 нафар ёшлар ҳисобда турибди.

Жаҳон

28.09.2026, 17:32

Эрдўғон ва диний қадриятлар ҳақидаги ҳазили учун туркиялик комик судланди

Туркиялик комик Дениз Кўктош 88 кундан сўнг судланди. У президентни ва диний қадриятларни ҳақорат қилишда айбланмоқда.

Жаҳон

28.09.2026, 13:44

Тўртта клуб Абдуқодир Ҳусановга қизиқиш билдирмоқда

Англия матбуотида «Челси», «Астон Вилла», «Эвертон» ва «Борнмут» клублари «Манчестер Сити» ҳимоячиси Абдуқодир Ҳусановнинг ҳолатини кузатаётгани ҳақида хабарлар тарқалди.

Спорт

28.09.2026, 12:22

Қорақалпоғистонда $2,6 млрдлик шамол электр станцияси қурилиши бошланди

Қорақалпоғистоннинг Қўнғирот туманида қиймати $2,6 млрд ва қуввати 1,5 ГВт бўлган шамол электр станцияси қурилиши бошланди.

Ўзбекистон

28.09.2026, 11:45

Каспийдаги фожиадан сўнг Қозоғистон мудофаа вазири ишдан олинди

Ҳарбий машғулотда 14 ҳарбий ҳалок бўлганидан кейин нималар содир бўлди? Тафсилотлар — мақолада. 

Жаҳон

28.09.2026, 11:10

Фарғона ва Наманганда 2,6 кг гиёҳвандлик моддаси билан боғлиқ ҳолатлар аниқланди

Фарғона ва Наманган вилоятларида ўтказилган тезкор тадбирларда жами қарийб 2,6 кг «гашиш» гиёҳвандлик моддасини сақлаш ва сотиш билан боғлиқ ҳолатлар аниқланди. Бу ҳақда Давлат хавфсизлик хизмати хабар берди.

Ўзбекистон

28.09.2026, 11:06

28–29 сентябрь кунлари инсон ҳуқуқлари бўйича V Самарқанд форуми ўтказилади

Тошкент ва Самарқанд шаҳарларида инсон ҳуқуқлари, барқарор ривожланиш ва халқаро ҳамкорлик масалаларига бағишланган V Самарқанд форуми бўлиб ўтади.

Ўзбекистон

28.09.2026, 10:28

Тошкентда зилзила қайд этилди

Фавқулодда вазиятлар вазирлиги маълумотига кўра, 28 сентябрь куни Тошкент шаҳри ва вилоятида зилзила содир бўлган.

Ўзбекистон

28.09.2026, 09:50

Тошкентда октябрдан метро ва автобусларда йўл ҳаққи оширилади

Нархлар қанчага ошади?

Иқтисодиёт

28.09.2026, 09:49

АҚШ ва Эрон музокаралари тўхтаб қолди: нефть нархи 1 фоиздан кўпроқ ошди

АҚШ президенти Дональд Трамп Эроннинг тинчлик таклифини рад этганидан сўнг нефть нархи 1 фоиздан кўпроқ кўтарилди.

Жаҳон

28.09.2026, 09:09

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →