БМТнинг навбатдаги бош котиби Тўқаев бўлиши мумкин

Бу жараён нафақат шахсий танлов, балки глобал кучлар мувозанати ва геосиёсий манфаатлар билан боғлиқ муҳим сиёсий босқич ҳисобланади.

Географик ротация ва сиёсий омиллар

Анъанавий тартибга кўра, БМТ бош котиби норасмий географик ротация тамойили асосида танланади. Ҳозирги босқичда навбат Лотин Америкаси ва Кариб минтақасига тегишли деб қаралмоқда.

Якуний қарор БМТ Хавфсизлик кенгашининг 15 аъзоси томонидан қабул қилинади. Доимий аъзоларнинг вето ҳуқуқи эса ҳал қилувчи аҳамиятга эга.

Асосий номзодлар

Ҳозирча бир қатор кучли номзодлар тилга олинмоқда:

• Рафаэл Гросси — технократик ёндашув ва дипломатик тажрибаси билан ажралиб туради;
• Ребека Гренспан — иқтисодий ривожланиш масалаларига эътибор қаратади;
• Мишел Бачелет — инсон ҳуқуқлари соҳасида тажрибали;
• Маки Сал — сиёсий музокаралар ва воситачиликда тажрибага эга.

Шу билан бирга, сўнгги босқичларда кутилмаган номзодлар ҳам пайдо бўлиши мумкин.

Консенсус номзод эҳтимоли

Экспертлар фикрича, Қосим Жўмарт Тўқаев “консенсус номзод” сифатида кўриб чиқилиши мумкин. Унинг дипломатик тажрибаси ва БМТ тизимидаги фаолияти устунлик беради.

Бироқ айрим геосиёсий омиллар бу имкониятни чеклаши мумкин.

Мураккаб танлов ва вазифалар

БМТ бош котиби танловида номзоднинг шахсий салоҳияти билан бир қаторда, йирик давлатлар манфаатларига мос келиши ҳам ҳал қилувчи омил ҳисобланади.

Янги раҳбар олдида қуйидаги вазифалар туради:

• глобал ишонч инқирозини бартараф этиш;
• геосиёсий парчаланиш шароитида мулоқотни кучайтириш;
• халқаро институтлар ролини тиклаш;
• тинчликпарварлик ва молиявий тизимларни самарали бошқариш.