Markaziy Osiyo ichki eksportining 80 foizi O‘zbekiston va Qozog‘iston hissasiga to‘g‘ri kelmoqda

2026-yilning dastlabki yetti oyida Markaziy Osiyo davlatlari o‘rtasidagi o‘zaro savdo sezilarli darajada oshdi. O‘zbekiston Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi (CERR) ma’lumot berishicha, yanvar–iyul oylarida mintaqa davlatlarining o‘zaro savdosi 8,1 milliard dollarni tashkil etib, 2025-yilning shu davriga nisbatan 25,4 foizga o‘sgan.

Mintaqa ichidagi eksportda eng yirik ulushni Qozog‘iston egallagan. Mamlakat yanvar–iyul oylarida Markaziy Osiyoning boshqa davlatlariga 4,5 milliard dollarlik mahsulot yetkazib berdi. Bu bir yil avvalgi ko‘rsatkichdan 26,8 foizga ko‘p. Qozog‘iston mintaqa ichki eksportidagi ulushini 55,9 foizga olib chiqdi.

O‘zbekiston – mintaqadagi ikkinchi yirik eksportyor. Yanvar–iyul oylarida mamlakatning boshqa Markaziy Osiyo davlatlariga eksporti 2 milliard dollarga yetdi. Bu ko‘rsatkich yillik hisobda 34,5 foizga o‘sgan. O‘zbekistonning mintaqa ichki eksportidagi ulushi 24,7 foizni tashkil qilmoqda.

O‘zbekistonning Markaziy Osiyo davlatlari bilan umumiy savdo aylanmasi shu davrda 5,4 milliard dollarga yetgan va 28,2 foizga oshgan. Uning asosiy qismi Qozog‘iston bilan savdoga to‘g‘ri keladi: ikki davlat o‘rtasidagi savdo aylanmasi 3,3 milliard dollarga yetgan.

Qozog‘iston va O‘zbekiston birgalikda Markaziy Osiyo davlatlari o‘rtasidagi eksportning 80,6 foizini ta’minlagan. Mintaqa ichki savdosidagi umumiy o‘sishning qariyb 90 foizi ham aynan shu ikki davlat hissasiga to‘g‘ri kelgan.

Qolgan davlatlarning mintaqa ichki eksporti:

Turkmaniston – 844 million dollar (10,4 foiz);

Qirg‘iziston – 523 million dollar (6,4 foiz);

Tojikiston – 209 million dollar (2,6 foiz)ni tashkil etgan.

Mintaqadagi savdo o‘sishi faqat Qozog‘iston va O‘zbekiston o‘rtasidagina kuzatilmayapti. O‘zbekistonning Qirg‘iziston bilan savdosi yanvar–iyul oylarida 53,8 foizga, Tojikiston bilan savdosi 44,9 foizga oshdi. Qirg‘iziston bilan savdo aylanmasi 776,7 million dollarni, Tojikiston bilan savdo esa 565 million dollarni tashkil qilgan. Ya’ni, mintaqa ichidagi savdo geografiyasi ayrim kichik yo‘nalishlarda ham kengaymoqda.

Muallif: Isomiddin Jumanazarov