Dunyodagi eng qattiq rejimli 10 ta qamoqxona
Jinoyat sodir etgan shaxslarni jamiyatdan ajratish va davlat barqarorligini saqlash maqsadida turli darajadagi qamoqxonalar faoliyat yuritadi. Biroq dunyoda shunday muassasalar ham borki, ular oddiy jazoni ijro etish joyi emas, balki qattiq rejim, total nazorat va psixologik bosimning eng yuqori nuqtasiga aylangan tashkilotlardir.
Jahon
09.12.2025, 19:00
Ulashish:
Quyida Amnesty International va Human Rights Watch kabi xalqaro tashkilotlar manbalari asosida dunyodagi eng qattiq 10 ta qamoqxona haqida sizning eʼtiboringizga havola qilamiz.
1. ADX Florence (AQSh) — “beton qutilar shaharchasi”
Kolorado choʻllarida joylashgan ADX Florence dunyodagi eng yuqori xavfsizlikka ega qamoqxona sifatida tanilgan. Mahkumlar kuniga 23 soatni tang, devorlari qattiq beton bilan oʻralgan kamerada oʻtkazadi.
Derazalar yerdan balandda joylashgani uchun mahkum tashqi manzaralarni koʻrolmasligi — ruhiy izolyatsiyaning asosiy omili sanaladi. Ularning har bir harakati kameralar, sensorlar va avtomatik eshiklar orqali kuzatiladi. Bu yerda terrorchilikda ayblanganlar, ommaviy qotillar va mafiya yetakchilari saqlanadi.
2. La Santé Prison (Fransiya) — Parijning qora nuqtasi
Parij markazidagi La Santé qamoqxonasi Yevropadagi eng qattiq rejimli muassasalardan biri sifatida tanilgan.
Tarixiy hisobotlarga koʻra, kameralar nam, tor va antisanitar holatda boʻlgan, mahkumlar havoga chiqish imkonidan deyarli mahrum etilgan. Oʻz joniga qasd qilish holatlari koʻpaygani ham aynan izolyatsiya va sharoitlar ogʻirligidan dalolat beradi. Soʻnggi islohotlarga qaramay, La Santé hali ham qattiq rejim ramzi sifatida tilga olinadi.
3. “Qora Delfin” (Rossiya) — umrbod mahkumlarning majburiy intizomi
Orenburg viloyatidagi ushbu muassasa Rossiyadagi eng qattiq rejimli qamoqxonalardan biri.
Umrbod jazoga hukm qilingan mahkumlar doimo qoʻllari orqaga qayrilgan holatda yurishi shart. Kameradan chiqishda ularni bir nechta qoʻriqchi kuzatib boradi. Kameradagi barcha jihozlar betonga mahkamlangan. Yoritish chiroqlari tunda ham oʻchirilmaydi — bu ruhiy bosimning bir qismi hisoblanadi.
4. Carandiru (Braziliya) — tarixdagi eng qonli qamoqxona fojeasi
2002 yilda yopilgan boʻlsa-da, Carandiru qamoqxonasi hali ham dunyodagi eng shafqatsiz turmalardan biri sifatida tilga olinadi.
Past sanitariya darajasi, zoʻravonlik, tibbiy yordam yetishmasligi bu yerda oddiy holat boʻlgan. 1992 yildagi qoʻzgʻolonni bostirish paytida politsiya 111 mahkumni otib oʻldirgan — Lotin Amerikasi tarixidagi eng yirik turma qon toʻkishi hisoblanadi.
5. Alcatraz (AQSh) — “qochib boʻlmaydigan orol”
San-Fransisko qadogʻidagi Alkatras oroli oʻz zamonida AQShning eng qoʻrqinchli qamoqxonasi boʻlgan.
Suvning muzdekligi, kuchli oqimlar va orolning ajralgan joylashuvi sabab qochish deyarli imkonsiz sanalgan.
Tarixiy manbalarga koʻra, mahkumlar qattiq intizom, qattiq jazo usullari, hatto ruhiy segregatsiya bilan yuzma-yuz boʻlishgan. Al Kapone kabi mashhur jinoyatchilar ham shu yerda saqlangan.
6. Bang Kwang Prison (Tailand) — “Bangkok Hilton” nomiga loyiq emas
Rasmiy nomi Bang Kwang boʻlsa-da, mahkumlar uni hazilomuz tarzda “Bangkok Hiltoni” deb atashadi — ammo sharoitlar hech qanday mehmonxonaga oʻxshamaydi.
Temir zanjirlarda yurish amaliyoti, oziq-ovqat tanqisligi, tibbiy xizmatning yetishmasligi va intizomni buzganlarga nisbatan elektr shoki qoʻllanishi bilan mashhur.
7. Tadmor Prison (Suriya) — qiynoq va ommaviy jazolar markazi
Tadmor qamoqxonasi dunyodagi eng shafqatsiz qamoqxonalardan biri sifatida tarixga kirgan.
“Dulob” deb ataluvchi jazo turi — mahkumni avtomobil shinasi ichiga solib kaltaklash, ovqat va suvdan mahrum qilish, uzoq muddat advokat bilan aloqani cheklash kabi holatlar keng tarqalgan. 1980 yillardagi ommaviy oʻldirishlar uning qora tarixini yanada chuqurlashtirgan.
8. Guantanamo Bay (AQSh) — huquqiy noaniqlik oroli
2002 yildan buyon terrorizm gumondorlari saqlanadigan ushbu harbiy baza hanuz dunyodagi eng bahsli qamoqxonalardan biri.
Koʻplab mahkumlar rasmiy ayblovsiz uzoq muddat saqlangan. Waterboarding (suvga botirish), uyqudan mahrum qilish, shovqinli kameralarda saqlash kabi qiynoq va ruhiy bosim usullari huquq himoyachilari tomonidan koʻp bor fosh qilingan.
9. Evin Prison (Eron) — siyosiy mahkumlar markazi
Tehrondagi Yevin qamoqxonasi Eronda siyosiy faollar, jurnalistlar va huquq himoyachilari saqlanadigan asosiy muassasa hisoblanadi.
Tor kameralar, havo yetishmasligi, uzoq izolyatsiya, advokat bilan aloqani cheklash va “oq qiynoq” deb ataluvchi ruhiy izolyatsiya — bu qamoqxonaning asosiy xususiyatlaridandir.
10. Chikurubi Maximum Prison (Zimbabve) — Afrikaning eng ogʻir muhiti
Chikurubida sanitariya juda past, oziq-ovqat yetishmaydi, tibbiy xizmat esa deyarli mavjud emas. Kameralarda odamlar meʼyordan ortiq saqlanadi. Bu yerdagi hayot koʻplab hisobotlarda “jismoniy emas, balki ruhiy qulash maydoni” sifatida tasvirlangan.
Nega Jasliq (Oʻzbekiston) bu roʻyxatda yoʻq?
Haqiqat shundaki, biz foydalangan xalqaro manbalarda Jasliq alohida qayd etilgan boʻlsa-da, u haqida keng tahlil va batafsil bayon talab etiladi. Shu bois unga maxsus maqola bagʻishlash maqsadga muvofiq.
Eslatib oʻtamiz, Jasliq — 71-sonli maxsus tartibli koloniya — 2019 yilda Prezident Shavkat Mirziyoyev qarori bilan rasman yopilgan.
Xulosa
Dunyodagi eng qattiq rejimli qamoqxonalar bir qarashda jamiyat xavfsizligi uchun moʻljallangan tuzilma boʻlib koʻrinadi. Lekin ularning devorlari orasida inson irodasi, ruhiyati va qadriyatlarini sinovdan oʻtkazuvchi juda ogʻir hayot kechadi.
Har bir qulflangan eshik, har bir kamera ortida — oʻtmish, xatolar, afsuslar va ayrim hollarda hech qachon eshitilmaydigan qichqiriqlar bor. Devorlar bir kuni qulash mumkin, ammo ular orasida kechgan inson fojealari haqidagi xotiralar abadiy qoladi.
Muallif: Sarvar Xurramov
Jahon
09.12.2025, 19:00
Ulashish:
Mavzuga oid yangiliklar

«Rayxon oilaviy milliy taomlari» taʼsischisi Odilxon qori qamoqqa olindi
Oʻzbekiston
27.01.2026, 08:25

Fargʻonada JQB xodimlari ota-bolani kaltakladi
Siyosat
05.03.2024, 15:19
Mashhur yangiliklar

Yo’nalish tanlash qachon boshlanadi?
Ta'lim
24.07.2026, 16:50

Akademik litseylarga kiriş test natijalari e'lon qilindi
Ta'lim
31.07.2026, 10:54

Yuqori kurs talabalari maktablarga diplomsiz işga ariza topşirişi mumkin
Ta'lim
01.08.2026, 10:37

Magistraturaga qabul yakunlandi
Ta'lim
31.07.2026, 11:31

Nogironligi bo‘lgan abituriyentlarga imtihonda qo‘shimcha 50 foiz vaqt beriladi
Ta'lim
05.08.2026, 15:29

Özbekistonga yanvar-iyun oylarida 21 042 nafar çet ellik öqiş uçun kelgan
Ta'lim
10.08.2026, 11:47
So'nggi yangiliklar

Tramp benzin qimmatlashishidan ogohlantirdi, Eron esa murosasiz pozitsiyada
Siyosat
15.08.2026, 12:13

O'zbekistonga qayerdan köproq pul yuborilyapti?
Iqtisodiyot
14.08.2026, 16:32

Rossiya Ukraina temiryo‘l va port inshootlariga, Ukraina esa Rossiya neft markazi va omboriga hujum qildi
Jahon
14.08.2026, 16:02

O‘zbekistonga elektromobil importi hajmi 2,6 baravarga ko‘paydi
Iqtisodiyot
14.08.2026, 14:14

Qamchi prezident bo‘lardi, men nafaqaga chiqardim — Sadir Japarov
Siyosat
14.08.2026, 11:49

Putin Yaponiya da’vo qiladigan orolga tashrif buyurdi. Tokio bundan norozi
Siyosat
13.08.2026, 17:04

Green Card olish uçun 1000 dan ortiq soxta nikoh tuzilgan
Siyosat
13.08.2026, 14:21

AQSH bilan vaqtinchalik kelishuvni qayta tiklash bo‘yicha hech qanday siljish yo‘q — Eron rasmiysi
Siyosat
13.08.2026, 13:37

Milliy alifboda [ŋ] tovushi uchun alohida harf kerak(mi?)
Fan-texnologiya
13.08.2026, 10:37

Eski yoki yirtilgan dollar banknotasini nima qiliş kerak?
Iqtisodiyot
13.08.2026, 09:57

Ukraina AQŞ iltimosiga köra Rossiya portidan foydalanayotgan tankerlarga hujumlarni töxtatdi
Jahon
12.08.2026, 10:47

Şimoliy Koreya xakerlari hujumlarda sun’iy intellektdan foydalanmoqda
Jahon
11.08.2026, 13:53

Mehmonxonalarda o‘zbek nonushtasi uchun yangi mezonlar joriy etiladi
Madaniy
11.08.2026, 12:37

Özbekistonga yanvar-iyun oylarida 21 042 nafar çet ellik öqiş uçun kelgan
Ta'lim
10.08.2026, 11:47

Netanyahu Tramp taklif qilgan Ğazo rejasini rad etdi
Siyosat
10.08.2026, 11:14

Rossiyaning oxirgi zarbalari oqibatida Kiyevda uç kişi halok böldi
Jahon
08.08.2026, 12:23

30 yildan ortiq xizmat qilgan harbiylar pensiyasi oşiriladi
Oʻzbekiston
08.08.2026, 11:35

Endi I va II guruh nogironlik pensiyasi proaktiv qayta hisoblanadi
Oʻzbekiston
08.08.2026, 11:15

Pokiston, Saudiya Arabistoni va Turkiya qöşma mudofaa bitimini imzoladi
Siyosat
08.08.2026, 10:46

Sun’iy intellekt yordamida ilk bor tabiatda uçramaydigan viruslar yaratildi
Fan-texnologiya
07.08.2026, 12:10
Mashhur yangiliklar

Yo’nalish tanlash qachon boshlanadi?
Ta'lim
24.07.2026, 16:50

Akademik litseylarga kiriş test natijalari e'lon qilindi
Ta'lim
31.07.2026, 10:54

Yuqori kurs talabalari maktablarga diplomsiz işga ariza topşirişi mumkin
Ta'lim
01.08.2026, 10:37

Magistraturaga qabul yakunlandi
Ta'lim
31.07.2026, 11:31

Nogironligi bo‘lgan abituriyentlarga imtihonda qo‘shimcha 50 foiz vaqt beriladi
Ta'lim
05.08.2026, 15:29

Özbekistonga yanvar-iyun oylarida 21 042 nafar çet ellik öqiş uçun kelgan
Ta'lim
10.08.2026, 11:47
