"Kelishuv buzildi". “Oʻtkan kunlar” tarjimoni nimadan norozi?

U ayrim doiralarda bildirilayotgan “asar milliy meros boʻlgani uchun tarjima barcha uchun bepul boʻlishi kerak” degan fikrga qoʻshilmasligini taʼkidladi.

Risning aytishicha, u kitob ustida 15 yil davomida ishlagan va shu vaqt ichida koʻplab universitetlarga, talabalar va ilmiy tadqiqotlar uchun minglab nusxalarni bepul taqdim etgan. Xususan, dissertatsiya yozishda foydalanish uchun kitoblar tarqatilgan, Samarqand turizm universitetiga esa tarjima asosida sahna asari qoʻyish uchun nusxalar berilgan.

Shu bilan birga, tarjimon Jahon tillari universitetini oʻz tarjimasini ruxsatsiz koʻchirish va tarqatishda aybladi. Uning soʻzlariga koʻra, hatto kitobni bepul tarqatishga qaror qilingan taqdirda ham, bu faqat muallif roziligi va rasmiy shartnoma asosida amalga oshirilishi kerak edi. Universitet esa bunday tartibga amal qilmagan.

Mark Ris, shuningdek, Abdulla Qodiriy oilasi bilan tuzilgan kelishuvga muvofiq, tarjima daromadining 20–25 foizi merosxoʻrlarga toʻlanishi shart ekanini bildirdi. Uning taʼkidlashicha, ruxsatsiz koʻchirish orqali Qodiriy oilasining ham huquqlari buzilgan.

Tarjimon intellektual mulk huquqlari masalasida Oʻzbekistonda tizimli muammolar mavjudligini aytdi va bu holat davlat muassasalari faoliyatiga salbiy taʼsir koʻrsatayotganini taʼkidladi. U bu voqeani intellektual mulkni himoya qilish boʻyicha xalqaro majburiyatlarga zid holat sifatida baholadi.

Mark Risning fikricha, intellektual mulk qonunlari xalqaro miqyosda amal qiladi va bu kabi holatlar Oʻzbekistonning xalqaro nufuziga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin. U adolatli yechim va rasmiy huquqiy tartibga amal qilinishi zarurligini taʼkidladi.