Mirziyoyev Germaniya kansleri bilan nimalarni kelishib oldi?

Kecha, 15 sentabr kuni Mirziyoyev taklifiga binoan Germaniya kansleri, aniqrogʻi davlatning bosh vaziri Samarqand shahriga yetib keldi. Davlat rahbari Germaniya kansleri Olaf Sholsni Registon maydonida kutib oldi. Dastlab, Mirziyoyev Shols bilan shahar aylandi hamda Registon maydonini tomosha qildi. 

Soʻng Samarqand shahrida Germaniya kansleri Olaf Sholsni rasmiy kutib olish marosimi boʻlib oʻtdi. Kongress markazi oldidagi maydonda faxriy qorovul saf tortdi. Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev oliy martabali mehmonni shohsupaga taklif etdi. Harbiy orkestr ikki mamlakat madhiyalarini ijro etdi. Yetakchilar esa faxriy qorovul safi oldidan oʻtib, rasmiy delegatsiya aʼzolarini qutladi va birgalikda rasmga tushib muzokaralarni boshlab yubordi.

 Muzokara davlat rahbari Germaniya kanslerning Oʻzbekistonga tashrifi tarixiy ahamiyatga ega ekanini bildirish bilan boshlandi.

"Buni koʻp qirrali Oʻzbekiston-Germaniya munosabatlarini yanada rivojlantirishga alohida eʼtiboringiz va Yangi Oʻzbekistonda amalga oshirilayotgan ortga qaytmas islohotlarni qoʻllab-quvvatlashingizning dalolati sifatida qabul qilamiz", deydi Mirziyoyev.

Tadbir davomida Prezident 2023 yilning oʻzida Oʻzbekiston Germaniya bilan tovar ayirboshlash hajmi 1 milliard yevrodan oshganini ochiqladi hamda joriy yil boshidan buyon mamlakat iqtisodiyotiga Germaniya kompaniyalarining 800 million yevrolik sarmoyalari kiritilganini maʼlum qildi. Shuningdek, iyun oyida Toshkentda boʻlib oʻtgan Oʻzbekiston-Germaniya Ishbilarmonlar kengashining sakkizinchi yigʻilishi muvaffaqiyatli oʻtkazilganligiga ham alohida taʼkidladi. 

Yigʻilish davomida tomonlar parlamentlar, hukumatlar, tashqi ishlar vazirliklari oʻrtasidagi faol aloqalarni davom ettirish tarafdori ekanliklarini bildirdi. Tashqi siyosatda Oʻzbekiston-Germaniya munosabatlari darajasini oshirish masalasini koʻrib chiqish, xalqaro va mintaqaviy muammolar, jumladan, Afgʻonistondagi vaziyat yuzasidan muntazam maslahatlashuvlar oʻtkazish belgilandi. Birlashgan millatlar tashkiloti, Yevropa xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti, Yevropa Ittifoqi institutlari va boshqa koʻp tomonlama tuzilmalar doirasidagi faol hamkorlik davom ettirilishi haqida ham fikr almashilgan. 

Bundan tashqari, sammitda sanoat va texnologiyalar boʻyicha strategik sheriklik dasturi tayyorlangani qayd etilgan. Germaniyaning yetakchi kompaniya va banklari bilan umumiy qiymati qariyb 9 milliard yevro boʻlgan hamkorlik loyihalari ishlab chiqilayotgani borasida ham fikr almashilgan. 

Shuningdek, Germaniyaning "Siemens Energy" kompaniyasi bilan mamlakat hududlarida bugʻ-gaz elektr stansiyalarini qurish, "Linde Group" kompaniyasi bilan "metanol oroli" barpo etish va "yashil" ammiak ishlab chiqarish, "KfW Ipex-Bank" ishtirokida yirik mis konini oʻzlashtirish, "Giga Fiber" bilan mis qazib olish va kabel mahsulotlarini ishlab chiqarish, "AMK Global" bilan uglerod tolasi, "Guesscon" bilan qora qurum va vodorod ishlab chiqarish boʻyicha amalga oshirilishi kutilayotgan loyihalarga ham toʻxtab oʻtilgan. 

Tashrif davomida oʻta muhim xomashyo resurslari va iqlim oʻzgarishi sohasidagi hamkorlik boʻyicha imzolanadigan bitimlarning ahamiyatiga ham alohida eʼtibor qaratilgan. Muzokara davomida Oʻzbekiston Prezidenti Germaniya hukumati tashabbusi bilan tuzilgan Iqlim klubida ishtirok etishdan manfaatdor ekanini bildirgan. Shuningdek, transport va logistika, samarali quruqlik va havo yoʻlaklarini rivojlantirish, transport xarajatlarini kamaytirish masalalariga koʻproq eʼtibor qaratishga kelishilgan. 

Bundan tashqari, Oʻzbekiston rahbari "Lufthansa" aviakompaniyasining mamlakatga toʻgʻridan-toʻgʻri parvozlarini qayta yoʻlga qoʻyish masalasini koʻrib chiqishni taklif etgan. Tashrif davomida Shavkat Mirziyoyev hamda Germaniya kansleri Olaf Shols mehnat migratsiyasi sohasida shaffof va tizimli hamkorlikni yoʻlga qoʻyishga qaratilgan bitim imzolangani tilga olingan. Masʼul idoralar darajasida talab yuqori boʻlgan oʻzbekistonlik mutaxassislarni tayyorlash va Germaniyaga yuborish boʻyicha amaliy hamkorlik "yoʻl xaritasi"ni ishlab chiqish taklif etilgan. 

Shu jumladan, Germaniyaning dual taʼlim tizimini Oʻzbekiston hududlarida keng joriy etishga qiziqish bildirilgan. Yetakchi universitetlar oʻrtasida taʼlim va ilmiy aloqalarni rivojlantirish uchun ikki mamlakat oliy oʻquv yurtlari forumini tashkil etish tashabbusi ilgari surilgan. Davlat rahbari qoʻshma dasturlarni amalga oshirish, Germaniya oliy taʼlim muassasalarining fakultetlari va filiallarini ochish uchun barcha sharoitlarni yaratishga tayyorligini bildirgan. Tashrif doirasida Boshqaruv kadrlarini tayyorlash qoʻshma maktabi ishga tushirilishi haqida ham soʻz borgan. 

Oʻzbekiston Prezidenti yoshlarda nemis tiliga qiziqishi yuqori ekanini, bu tilni 300 mingga yaqin yigit-qiz oʻrganayotganini bildirgan. Yaqinda andijonlik maktab oʻquvchisi Rayyona Ibrohimova nemis tili boʻyicha Jahon olimpiadasida gʻolib boʻlganini fikriga isbot sifatida keltirgan. Suhbat chogʻida Germaniya tomoni Oʻzbekiston hududida til oʻrganish va oʻqituvchilar tayyorlash dasturlarini kengaytirishga koʻmaklashishga tayyorligini bildirgan. Shuningdek, madaniy hamkorlik boʻyicha aralash komissiya faoliyatini qayta tiklash ham taklif etilgan. 

Shu tariqa muzokaralar yakuniga yetib, ikki tomonlama qoʻshma deklaratsiyalar qabul qilingan. Unda 8 ta hujjat imzolangan, jumladan, Migratsiya va mobillik sohasida har tomonlama sheriklik toʻgʻrisida hukumatlararo bitim, Veterinariya va chorvachilik sohasida hamkorlik toʻgʻrisida hukumatlararo deklaratsiya, "Yashil Markaziy Osiyo" tashabbusi doirasida suv resurslaridan barqaror foydalanish sohasidagi hamkorlik toʻgʻrisida hukumatlararo deklaratsiya, Oʻta muhim minerallar sohasidagi hamkorlik toʻgʻrisida qoʻshma deklaratsiya, Transport sohasidagi hamkorlik toʻgʻrisida bitim hamda Parij bitimi doirasida iqlim oʻzgarishi sohasidagi hamkorlik toʻgʻrisida memorandum imzolangan. Bundan tashqari, 2024-2026 yillarga moʻljallangan Texnologik sheriklik va sanoat kooperatsiyasi dasturi qabul qilingan. Oʻzbekiston va Germaniyaning yetakchi korxonalari darajasida bir qator bitim va shartnomalar tuzilgan.