updated: 22.03.2026, 13:48

Дунё мамлакатлари ижтимоий тармоқларга ёш чеклови қўймоқда

“Visual Capitalist” BBC, Reuters ва Euro Weekly маълумотларига таяниб, ижтимоий тармоқлар учун ёш чекловини жорий этган ёки муҳокама қилаётган 15 мамлакат ҳамда АҚШнинг 2 штати ҳақида хабар берди.

Жаҳон

26.02.2026, 15:11

Улашиш:

Дунё мамлакатлари ижтимоий тармоқларга ёш чеклови қўймоқда

Ёш чекловини қабул қилган давлатлар:

Австралия — 16 ёшгача;
Франция — 15 ёшгача;
Португалия — 16 ёшгача;
Малайзия — 16 ёшгача;
Небраска (АҚШ штати) — 18 ёшгача;
Виржиния (АҚШ штати) — 16 ёшгача.

 

Муҳокама қилаётган давлатлар:

Греция — 15 ёшгача;
Испания — 16 ёшгача;
Норвегия — 15 ёшгача;
Буюк Британия — 16 ёшгача;
Дания — 15 ёшгача;
Чехия — 15 ёшгача;
Словения — 15 ёшгача;
Германия — 16 ёшгача;
Италия — 15 ёшгача;
Индонезия — 16 ёшгача;
Янги Зеландия — 16 ёшгача.

Аксарият қоидалар маълум бир ёшга — одатда 15 ёки 16 ёшга тўлмаган болаларнинг ижтимоий тармоқларда аккаунт очишига йўл қўймасликка ёки очишдан олдин ота-она розилигини олиш ва ёшини тасдиқлашни талаб этишга қаратилган.

 

Австралия

Австралия 2025 йил декабрь ойида ижтимоий тармоқларга киришда ёш чекловини ўрнатган биринчи давлат бўлди.

Австралия қонунчилигига биноан, 16 ёшгача бўлган ўсмирлар ижтимоий тармоқларда, жумладан Instagram, TikTok ва YouTube каби йирик платформаларда аккаунт очиши мумкин эмас. Аллақачон ҳисоб очган ёшларнинг аккаунтлари эса ўчириб ташланади.

Ижтимоий тармоқ компаниялари ёшни текшириш бўйича керакли чоралар кўрмаса, 34,9 миллион Австралия долларигача жаримага тортилиши мумкин.

 

Франция ва Португалия

Франция Миллий ассамблеяси 15 ёшдан кичик болаларнинг ижтимоий тармоқлардан фойдаланишини тақиқлаш тўғрисидаги қонун ташаббусини маъқуллади. Энди ушбу қонун лойиҳаси Франция Сенати томонидан маъқулланиши кутилмоқда.

Португалия эса янги қабул қилинган қонун лойиҳасида 16 ёшгача бўлганларнинг ижтимоий тармоқлардан фойдаланиши учун “ота-онанинг аниқ ва тасдиқланган розилиги”ни мажбурий қилиб белгилади, 13 ёшдан кичик болаларга эса улардан фойдаланиш бутунлай тақиқланди.

Европадан ташқарида Малайзия ёшга оид чекловларни жорий қилди, Индонезия ва Янги Зеландия эса шунга ўхшаш чораларни кўриб чиқмоқда.

 

АҚШ

Виржиния штати 2026 йил 1 январдан бошлаб 16 ёшгача бўлган шахслар ҳар бир ижтимоий тармоқдан кунига 1 соатгача фойдаланишини мажбурий қилди. Ушбу лимит ота-она розилиги билангина оширилади.

Небраска штати ҳам вояга етмаганлар учун баъзи платформа хусусиятларини, жумладан чексиз айлантириш ва автоижро каби дизайн элементларини чеклашга оид қонунни қабул қилди.

 

Қозоғистон ва Ўзбекистон

“Tengrinews” нашри Қозоғистон Маданият ва ахборот вазирлиги 16 ёшгача бўлган фойдаланувчиларни ижтимоий тармоқларда рўйхатдан ўтказишни тақиқлашни таклиф қилувчи қонун лойиҳасини ишлаб чиққанини ва у жамоатчилик муҳокамасига қўйилганини хабар берганди.

“16 ёшгача бўлган фойдаланувчиларни онлайн платформаларда рўйхатдан ўтказиш тақиқланади, тезкор хабар алмашиш хизматларида рўйхатдан ўтиш бундан мустасно”, — дейилади қонун лойиҳасида.

Жорий йилнинг 16 январь куни Ўзбекистон “Миллий тикланиш” демократик партияси томонидан ўтказилган матбуот анжуманида партия раиси Алишер Қодиров журналистларнинг Ўзбекистонда ҳам 16 ёшгача бўлган болаларга ижтимоий тармоқларни тақиқлаш зарурми, деган саволига жавобан тақиқлаш кераклигини айтган.

“Тақиқланиши керак. Биз ҳозир бу масала бўйича халқаро тажрибани ўрганяпмиз, Ўзбекистонда бунинг имкониятлари қандай бўлишини таҳлил қиляпмиз. Агар мақсадга мувофиқ деб топиладиган бўлса, албатта, таклифимизни киритамиз”, — деган Қодиров.

Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги Болаларни зўравонликдан ҳимоя қилиш бўлими бошлиғи Лайло Файзимуродованинг фикрича, болаларнинг ижтимоий тармоқлардан фойдаланишини тақиқлаш — кескин ва ноўрин чора. Чунки Z авлоднинг эрки ва фикрлашини тақиқласак, у кескин ҳаракат қилиши орқали нафақат ўзига, балки жамиятга ҳам зиён етказиши мумкин.

ЮНИСЕФ Австралияда ўсмирлар учун ижтимоий тармоқларнинг тақиқланишига муносабат билдириб, онлайн маконда болаларнинг хавфсизлигини таъминлаш учун ёш чекловлари етарли бўла олмаслигини таъкидлаган. Ташкилот, шунингдек, кенгроқ ҳимоя стратегиясини қўллашга чақирган.

 

Ижтимоий тармоқларнинг ёшларга таъсири

Америка болалар ва ўсмирлар психиатрияси академиясининг аниқлашича, ёшлар кунига ўртача 7,5 соат вақтини интернетда ўтказмоқда. Бунинг натижасида диққатсизлик, уйқусизлик ва депрессия каби жиддий муаммолар келиб чиқади.

Facebook (ҳозирги Мета) компаниясининг тадқиқотига кўра, Instagram кўплаб ўсмир қизларда ўз танасидан, ташқи кўринишидан қониқмаслик каби салбий фикрлар пайдо бўлишига сабаб бўлмоқда.

Муаллиф: Исомиддин Жуманазаров

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →

сўнгги янгиликлар

Алкоголли ичимликларни реклама қилган блогерга чора кўрилди

Рақобат қўмитаси томонидан ўрганишлар давомида блогер Н.Собировнинг ижтимоий тармоқдаги @nurbek_sobiroff саҳифасида алкоголли ичимликлар рекламаси жойлаштирилганлиги аниқланди.

Ўзбекистон

20.07.2026, 13:38

Бекатлар ўз вазифасини бажаряптими?

Ижтимоий тармоқларда тарқалаётган суратлар автобус бекатлари ҳақида жиддий саволларни ўртага ташламоқда. Йўловчилар бекат ичида эмас, унинг орқасида турибди. Қишнинг совуқ кунларида қандай сақланиш мумкин?

Ўзбекистон

20.07.2026, 12:20

Кечаси Украина Москва вилоятига 400 та дрон учирди

Украина бир кечада Москва ва унинг атрофидаги ҳудудларга 400 та дрон билан ҳужум қилган. Натижада икки киши жароҳатланиб, биноларда ёнғин чиққан.

Жаҳон

20.07.2026, 11:45

Трамп Жаҳон чемпионати финалида ҳам диққат марказида бўлди

Трамп ва Инфантино Жаҳон чемпионати кубогини топшириш маросими учун майдонга кириб келганда, томошабинлар уларни норозилик ҳайқириқлари билан кутиб олди.

Спорт

20.07.2026, 11:13

Аргентина терма жамоасини келажакда ким бошқариши ноаниқ

Декабрь ойида Лионел Скалонининг шартномаси якунланади. Агар у узайтирилмаса, Скалони Аргентина терма жамоаси тарихида энг муваффақиятли мураббий сифатида муҳрланади.

Спорт

20.07.2026, 10:07

Мол-мулк ва ер солиғи бўйича имтиёз олиш тартиби соддалаштирилди

Ўзбекистонда жисмоний шахслар учун мол-мулк ва ер солиғи бўйича имтиёзлардан фойдаланиш тартиби янада соддалаштирилди. 

Иқтисодиёт

18.07.2026, 16:55

Ҳиндистон илк хусусий орбитал ракетасини учирди

Ҳиндистон тарихида илк бор хусусий компания ишлаб чиққан орбитал ракета муваффақиятли учирилди. Мамлакат жаҳон космик иқтисодиётидаги улушини 44 миллиард долларга етказишни мақсад қилган.

Фан-технология

18.07.2026, 15:23

Украина ҳужумлари оқибатида Россияда 7 киши ҳалок бўлди, нефть базасида ёнғин келиб чиқди

Украина дронлари Котовск шаҳрида Россиянинг энг йирик онлайн-ритейлери бўлган “Wилдберриэс”га қарашли омборхонага, шунингдек, пойтахт яқинидаги нефть базасига келиб тушган.

Жаҳон

18.07.2026, 14:48

Энди Трамп президентлик мавқейидан ҳам “соққа” қилиши мумкин

Доналд Трампнинг медиа компанияси президентнинг Truth Social платформасидаги баёнотларини бошқалардан олдин кўриш имконияти учун пуллик тариф жорий этишни муҳокама қилмоқда.

Жаҳон

18.07.2026, 12:54

ЖЧ–2026 финали АҚШ тарихидаги энг қиммат спорт мусобақасига айланди

Футбол бўйича 2026 йилги Жаҳон чемпионати финалига қизиқиш рекорд даражага чиқди. Бунга сабаб – чипталарнинг нархи.

Спорт

18.07.2026, 11:08

Телефонингиз бош бармоғингизни ишдан чиқармоқда — тадқиқот

Смартфонлардан доимий фойдаланиш қўлларимизни шикастлаб, турли синдромлар ва артрит каби касалликларни келтириб чиқаради. Шифокорларнинг таъкидлашича, бир нечта оддий амаллар орқали бунинг олдини олиш мумкин.

Фан-технология

18.07.2026, 10:13

Ер усти метро бекатларида ҳаракат вақтлари қисқарди

16 июль куни соат 14:34 да Тошкент метрополитенининг «Турон» бекатида том конструкциясининг бир қисми қулаб тушди.

Ўзбекистон

17.07.2026, 16:55

Йирик аварияларнинг олдини олиш учун свет 2 соатгача ўчирилиши мумкин — Энергетика вазирлиги

Сўнгги кунларда юртимизда кузатилаётган аномал иссиқ ҳаво электр энергияси истеъмолининг кескин ошишига сабаб бўлмоқда, натижада электр тармоқлари ўта юқори юклама остида ишламоқда. Буни олдини олиш мақсадида бир қатор ҳудудларда қисқа муддатли мажбурий чекловлар жорий этилди. 

Ўзбекистон

17.07.2026, 15:54

Канададаги ўрмон ёнғинлари тутуни АҚШнинг шимоли-шарқини қоплади

Канада ва Буюк кўллар минтақасидаги ўрмон ёнғинларидан чиққан тутун АҚШ шимоли-шарқигача етиб бориб, Нью-Йорк шаҳрини қоплади — бу эса икки кундан сўнг усти очиқ стадионда бўлиб ўтадиган Жаҳон чемпионати финали арафасида ҳаво сифати билан боғлиқ хавотирларни кучайтирмоқда. 

Жаҳон

17.07.2026, 14:23

15 ёшга тўлмаган болаларнинг ишлаши қонунийми?

Қонунга кўра, меҳнат шартномаси асосида 16 ёшдан бошлаб ишлаш мумкин. Аммо айрим ҳолларда 15 ёшга тўлмаганларга ҳам ишлашга рухсат этилади.

Ўзбекистон

17.07.2026, 14:07

Ипотека тўлаётганлар учун солиқ имтиёзи автоматик тартибда берилиши режалаштирилмоқда

Ҳукумат қарори лойиҳасига кўра, 2027 йил 1 январдан бошлаб ипотека кредитини қоплашга йўналтирилган даромадлар учун бериладиган солиқ имтиёзларини проактив (автоматик) тартибда қўллаш жорий этилиши режалаштирилмоқда.

Иқтисодиёт

17.07.2026, 12:35

Ўзбекистон венчур инвестициялар ўсиши бўйича дунёда биринчи бўлди

Dealroom.co платформаси томонидан эълон қилинган Q2/H1 2026 Venture Capital Report ҳисоботида маълум қилинди.

Иқтисодиёт

17.07.2026, 09:53

Британия 16 ёшгача бўлганларга энергетик ичимликлар сотишни тақиқламоқда

Вазирларнинг таъкидлашича, Англияда ҳар куни 100 мингга яқин бола шундай ичимликларни истеъмол қилади.

Жаҳон

17.07.2026, 09:44

Ўзбекистонда реклама қўнғироқлари ва СМС-хабарларга янги чекловлар жорий этилади

Мобил телефонларга реклама қўнғироқлари ва СМС-хабарномаларини юбориш тартиби ўзгармоқда. Эндиликда реклама фақат абонентнинг розилиги билан юборилади.

Ўзбекистон

16.07.2026, 17:35

Ўзбекистонда кутубхоналар сони ошмоқда

Янгиланган статистикага кўра, Ўзбекистонда бир йил ичида кутубхоналар сони 2 764 тага кўпайган.

Маданий

16.07.2026, 16:47

АРХИВ

САНАГА ЎТИШ

Барча архивни кўрсатиш →