Dunyo mamlakatlari ijtimoiy tarmoqlarga yosh cheklovi qoʻymoqda
“Visual Capitalist” BBC, Reuters va Euro Weekly maʼlumotlariga tayanib, ijtimoiy tarmoqlar uchun yosh cheklovini joriy etgan yoki muhokama qilayotgan 15 mamlakat hamda AQShning 2 shtati haqida xabar berdi.
Jahon
26.02.2026, 15:11
Ulashish:

Yosh cheklovini qabul qilgan davlatlar:
Avstraliya — 16 yoshgacha;
Fransiya — 15 yoshgacha;
Portugaliya — 16 yoshgacha;
Malayziya — 16 yoshgacha;
Nebraska (AQSh shtati) — 18 yoshgacha;
Virjiniya (AQSh shtati) — 16 yoshgacha.
Muhokama qilayotgan davlatlar:
Gretsiya — 15 yoshgacha;
Ispaniya — 16 yoshgacha;
Norvegiya — 15 yoshgacha;
Buyuk Britaniya — 16 yoshgacha;
Daniya — 15 yoshgacha;
Chexiya — 15 yoshgacha;
Sloveniya — 15 yoshgacha;
Germaniya — 16 yoshgacha;
Italiya — 15 yoshgacha;
Indoneziya — 16 yoshgacha;
Yangi Zelandiya — 16 yoshgacha.
Aksariyat qoidalar maʼlum bir yoshga — odatda 15 yoki 16 yoshga toʻlmagan bolalarning ijtimoiy tarmoqlarda akkaunt ochishiga yoʻl qoʻymaslikka yoki ochishdan oldin ota-ona roziligini olish va yoshini tasdiqlashni talab etishga qaratilgan.
Avstraliya
Avstraliya 2025 yil dekabr oyida ijtimoiy tarmoqlarga kirishda yosh cheklovini oʻrnatgan birinchi davlat boʻldi.
Avstraliya qonunchiligiga binoan, 16 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar ijtimoiy tarmoqlarda, jumladan Instagram, TikTok va YouTube kabi yirik platformalarda akkaunt ochishi mumkin emas. Allaqachon hisob ochgan yoshlarning akkauntlari esa oʻchirib tashlanadi.
Ijtimoiy tarmoq kompaniyalari yoshni tekshirish boʻyicha kerakli choralar koʻrmasa, 34,9 million Avstraliya dollarigacha jarimaga tortilishi mumkin.
Fransiya va Portugaliya
Fransiya Milliy assambleyasi 15 yoshdan kichik bolalarning ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishini taqiqlash toʻgʻrisidagi qonun tashabbusini maʼqulladi. Endi ushbu qonun loyihasi Fransiya Senati tomonidan maʼqullanishi kutilmoqda.
Portugaliya esa yangi qabul qilingan qonun loyihasida 16 yoshgacha boʻlganlarning ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishi uchun “ota-onaning aniq va tasdiqlangan roziligi”ni majburiy qilib belgiladi, 13 yoshdan kichik bolalarga esa ulardan foydalanish butunlay taqiqlandi.
Yevropadan tashqarida Malayziya yoshga oid cheklovlarni joriy qildi, Indoneziya va Yangi Zelandiya esa shunga oʻxshash choralarni koʻrib chiqmoqda.
AQSh
Virjiniya shtati 2026 yil 1 yanvardan boshlab 16 yoshgacha boʻlgan shaxslar har bir ijtimoiy tarmoqdan kuniga 1 soatgacha foydalanishini majburiy qildi. Ushbu limit ota-ona roziligi bilangina oshiriladi.
Nebraska shtati ham voyaga yetmaganlar uchun baʼzi platforma xususiyatlarini, jumladan cheksiz aylantirish va avtoijro kabi dizayn elementlarini cheklashga oid qonunni qabul qildi.
Qozogʻiston va Oʻzbekiston
“Tengrinews” nashri Qozogʻiston Madaniyat va axborot vazirligi 16 yoshgacha boʻlgan foydalanuvchilarni ijtimoiy tarmoqlarda roʻyxatdan oʻtkazishni taqiqlashni taklif qiluvchi qonun loyihasini ishlab chiqqanini va u jamoatchilik muhokamasiga qoʻyilganini xabar bergandi.
“16 yoshgacha boʻlgan foydalanuvchilarni onlayn platformalarda roʻyxatdan oʻtkazish taqiqlanadi, tezkor xabar almashish xizmatlarida roʻyxatdan oʻtish bundan mustasno”, — deyiladi qonun loyihasida.
Joriy yilning 16 yanvar kuni Oʻzbekiston “Milliy tiklanish” demokratik partiyasi tomonidan oʻtkazilgan matbuot anjumanida partiya raisi Alisher Qodirov jurnalistlarning Oʻzbekistonda ham 16 yoshgacha boʻlgan bolalarga ijtimoiy tarmoqlarni taqiqlash zarurmi, degan savoliga javoban taqiqlash kerakligini aytgan.
“Taqiqlanishi kerak. Biz hozir bu masala boʻyicha xalqaro tajribani oʻrganyapmiz, Oʻzbekistonda buning imkoniyatlari qanday boʻlishini tahlil qilyapmiz. Agar maqsadga muvofiq deb topiladigan boʻlsa, albatta, taklifimizni kiritamiz”, — degan Qodirov.
Ijtimoiy himoya milliy agentligi Bolalarni zoʻravonlikdan himoya qilish boʻlimi boshligʻi Laylo Fayzimurodovaning fikricha, bolalarning ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishini taqiqlash — keskin va nooʻrin chora. Chunki Z avlodning erki va fikrlashini taqiqlasak, u keskin harakat qilishi orqali nafaqat oʻziga, balki jamiyatga ham ziyon yetkazishi mumkin.
YuNISEF Avstraliyada oʻsmirlar uchun ijtimoiy tarmoqlarning taqiqlanishiga munosabat bildirib, onlayn makonda bolalarning xavfsizligini taʼminlash uchun yosh cheklovlari yetarli boʻla olmasligini taʼkidlagan. Tashkilot, shuningdek, kengroq himoya strategiyasini qoʻllashga chaqirgan.
Ijtimoiy tarmoqlarning yoshlarga taʼsiri
Amerika bolalar va oʻsmirlar psixiatriyasi akademiyasining aniqlashicha, yoshlar kuniga oʻrtacha 7,5 soat vaqtini internetda oʻtkazmoqda. Buning natijasida diqqatsizlik, uyqusizlik va depressiya kabi jiddiy muammolar kelib chiqadi.
Facebook (hozirgi Meta) kompaniyasining tadqiqotiga koʻra, Instagram koʻplab oʻsmir qizlarda oʻz tanasidan, tashqi koʻrinishidan qoniqmaslik kabi salbiy fikrlar paydo boʻlishiga sabab boʻlmoqda.
Muallif: Isomiddin Jumanazarov
Mashhur yangiliklar

Akademik litseylarga kiriş test natijalari e'lon qilindi
Ta'lim
31.07.2026, 10:54

Yuqori kurs talabalari maktablarga diplomsiz işga ariza topşirişi mumkin
Ta'lim
01.08.2026, 10:37

Magistraturaga qabul yakunlandi
Ta'lim
31.07.2026, 11:31

Nogironligi bo‘lgan abituriyentlarga imtihonda qo‘shimcha 50 foiz vaqt beriladi
Ta'lim
05.08.2026, 15:29

Özbekistonga yanvar-iyun oylarida 21 042 nafar çet ellik öqiş uçun kelgan
Ta'lim
10.08.2026, 11:47

Tibbiyot xodimlari farzandlari uçun kontrakt tölovining bir qismi qoplab beriladi
Oʻzbekiston
27.07.2026, 12:16
So'nggi yangiliklar

Rossiyaning Ukrainaga oxirgi hujumlari oqibatida 16 kishi halok bo‘ldi, 130 kishi jarohatlandi
Jahon
22.08.2026, 10:47

Rossiya tinchlik bo‘yicha yangi takliflarni eshitishga tayyor — rossiyalik rasmiy
Siyosat
21.08.2026, 14:32

Ukraina “Masha va ayiq” multserialiga sanksiya joriy etdi
Jahon
21.08.2026, 10:40

Trampning iqtisodiy izolyatsiyasi AQSHga “navbatdagi mag‘lubiyatni” olib keladi – Abbos Aroqchi
Siyosat
20.08.2026, 16:33

AQSH mintaqa resurslarini talon-toroj qilishni ko‘zlagan — Eron spikeri
Siyosat
20.08.2026, 14:50

Rossiya ballistik raketalari hujumi oqibatida Kiyevda kamida 5 kishi o‘ldi
Jahon
20.08.2026, 09:51

Xitoy sun’iy intellekt sohasida raqamli suverenitetni hurmat qilishga chaqirdi
Jahon
19.08.2026, 14:34

Toshkent shahri uchun “Noqonuniy qurilish” maxsus Telegram-boti ishga tushdi
Oʻzbekiston
19.08.2026, 12:03

BAA Erondan ikkita raketa uchirilganini ma’lum qildi
Jahon
19.08.2026, 10:02

Tadbirkorlikka oid davlat xizmatlarining 50 foizi “sukut – rozilik” tamoyiliga o‘tkaziladi
Oʻzbekiston
18.08.2026, 14:53

Pokiston sobiq bosh vaziri Imron Xon qamoqdan shifoxonaga ko‘chirilmoqda
Jahon
18.08.2026, 14:20

Vaziyat: Eron yangi hujumlarga shay, AQSh sulhni uzaytirmoqchi emas
Siyosat
18.08.2026, 11:50

“G‘azo bizniki”: Isroil vaziri har kecha G‘azoda 30–40 nafar falastinlikni o‘ldirishga chaqirdi
Jahon
17.08.2026, 10:31

Tramp benzin qimmatlashishidan ogohlantirdi, Eron esa murosasiz pozitsiyada
Siyosat
15.08.2026, 12:13

O'zbekistonga qayerdan köproq pul yuborilyapti?
Iqtisodiyot
14.08.2026, 16:32

Rossiya Ukraina temiryo‘l va port inshootlariga, Ukraina esa Rossiya neft markazi va omboriga hujum qildi
Jahon
14.08.2026, 16:02

O‘zbekistonga elektromobil importi hajmi 2,6 baravarga ko‘paydi
Iqtisodiyot
14.08.2026, 14:14

Qamchi prezident bo‘lardi, men nafaqaga chiqardim — Sadir Japarov
Siyosat
14.08.2026, 11:49

Putin Yaponiya da’vo qiladigan orolga tashrif buyurdi. Tokio bundan norozi
Siyosat
13.08.2026, 17:04

Green Card olish uçun 1000 dan ortiq soxta nikoh tuzilgan
Siyosat
13.08.2026, 14:21
Mashhur yangiliklar

Akademik litseylarga kiriş test natijalari e'lon qilindi
Ta'lim
31.07.2026, 10:54

Yuqori kurs talabalari maktablarga diplomsiz işga ariza topşirişi mumkin
Ta'lim
01.08.2026, 10:37

Magistraturaga qabul yakunlandi
Ta'lim
31.07.2026, 11:31

Nogironligi bo‘lgan abituriyentlarga imtihonda qo‘shimcha 50 foiz vaqt beriladi
Ta'lim
05.08.2026, 15:29

Özbekistonga yanvar-iyun oylarida 21 042 nafar çet ellik öqiş uçun kelgan
Ta'lim
10.08.2026, 11:47

Tibbiyot xodimlari farzandlari uçun kontrakt tölovining bir qismi qoplab beriladi
Oʻzbekiston
27.07.2026, 12:16
