“РЕС 2026” саммити: Шавкат Мирзиёев экологик ҳамкорлик бўйича таклифлар билдирди

Саммит БМТ кўмагида ўтказилиб, сув, энергетика, иқлим ўзгариши ва барқарор ривожланиш бўйича ҳамкорликни кучайтиришга қаратилган.

Унда сув танқислиги, ер деградацияси, музликларнинг эриши ва биохилма-хилликнинг камайиши каби экологик муаммоларга алоҳида эътибор берилган.

Очилиш маросимида президент Шавкат Мирзиёев асосий муаммолар ва минтақавий ҳамкорлик йўналишларини белгилаб берди.

“Глобал исиш суръатларининг тезлашиши давом этмоқда, Марказий Осиё минтақасида эса ҳарорат икки баробар тезроқ кўтарилмоқда. Минтақа музликларининг қарийб учдан бир қисми йўқолди, ёғингарчилик тартибининг беқарорлиги кузатилмоқда, сув ресурслари танқислиги ортиб бормоқда. Ер майдонларининг 80 миллион гектари аллақачон деградацияга учради”, — деди Президент.

 

Шавкат Мирзиёев экологик ҳамкорликни мустаҳкамлашга қаратилган қатор ташаббусларни илгари сурди:

• саноатни модернизация қилиш ва чиқиндиларни камайтириш учун “яшил” молиялаштиришни жалб этувчи “Марказий Осиёнинг тоза ҳавоси” давлатлараро консорциумини ташкил этиш;
• “Green University” ҳузуридаги чўлланишга қарши кураш марказига минтақавий мақом бериш;
• “Марказий Осиё яшил савдо йўлаги”ни йўлга қўйиш;
• атроф-муҳит ўзгаришларининг ягона минтақавий атласини яратиш;
• “Марказий Осиё Қизил китоби”ни ишлаб чиқиш;
• экологик таълимни ривожлантириш ва ёшларни жалб этиш мақсадида 2027 йилда Ўзбекистонда Бутунжаҳон ёшлар иқлим форумини ўтказиш.

Шунингдек, Самарқандда Глобал экологик фонднинг VIII Ассамблеяси ва сувни тежаш бўйича Жаҳон форуми каби йирик халқаро тадбирлар ўтказилиши қайд этилди.

“РЕС 2026” кун тартиби саккизта устувор йўналишни қамраб олади – иқлим ўзгаришига мослашишдан тортиб ресурсларни барқарор бошқариш, озиқ-овқат хавфсизлиги, ҳаво ифлосланишига қарши кураш ҳамда экологик ва рақамли кўникмаларни ривожлантиришгача.

Форум дастуридан 58 тадбир ўрин олган бўлиб, улар орасида 17 юқори даражадаги сессия, Марказий Осиё давлатлари ўртасидаги 4 учрашув ҳамда 37 давра суҳбати, конференция ва семинарлар мавжуд.

Саммит якунида Марказий Осиё давлатлари раҳбарларининг “Марказий Осиё экологик бирдамлиги” қўшма декларацияси қабул қилиниши кутилмоқда.

Бундан ташқари, 2026–2030 йиллар учун БМТ агентликлари билан ҳамкорликдаги Минтақавий ҳаракат дастури тасдиқланади.

Умумий ҳисобда “РЕС 2026” доирасида 51 та ҳужжат имзоланиши режалаштирилган:

-       13 та меморандум;

-       16 та қўшма баёнот ва келишувлар;

-       16 та минтақавий ва миллий ташаббуслар;

-       6 та инвестиция лойиҳаси.