2022-yilda bolalar oʻlimi global minimum darajaga tushdi - BMT

2022-yilda dunyo boʻylab 5 yoshgacha vafot etgan bolalar soni tarixiy eng past darajaga – 4,9 millionga tushdi. Bu haqda chorshanba kuni BMTning bolalar oʻlimini baholash boʻyicha idoralararo guruhi soʻnggi maʼlumotlarga tayangan holda maʼlum qildi.

Guruh hisobotida 2000-yildan buyon 5 yoshgacha boʻlgan bolalar oʻlimining global darajasi 51 foizga kamaydi, bir qancha past va oʻrta daromadli mamlakatlarda tezroq pasayganligi aniqlangan. Erishilgan muvaffaqiyatlar qisman birlamchi tibbiy-sanitariya yordamiga, jumladan, bolalar salomatligi va farovonligiga yetarli resurslar ajratilishi bilan bogʻliq.

Biroq, tadqiqot shuni koʻrsatadiki, erishilgan yaxshi natijaga qaramay, bolalar va yoshlar oʻrtasidagi barcha oldini olish mumkin boʻlgan oʻlimlarni tugatish uchun hali koʻp ishlar qilinishi kerak. Besh yoshga toʻlmasdan vafot etgan millionlab bolalardan tashqari, 5 yoshdan 24 yoshgacha boʻlgan yana 2,1 million bola va yoshlarning turli sabablarga koʻra halok boʻlgan. Ushbu oʻlimlarning aksariyati Sahroi Kabir, janubiy Afrika va Janubiy Osiyoda sodir boʻladi.

Hisobotda qayd etilishicha, oʻlimlar, birinchi navbatda, erta tugʻilish, tugʻilish asoratlari, pnevmoniya, diareya va bezgak kabi oldini olish mumkin boʻlgan sabablar va davolash mumkin boʻlgan kasalliklar tufayli sodir boʻlgan.

Agar sifatli birlamchi tibbiy yordamdan (shu jumladan, emlash kabi asosiy arzon tadbirlar), malakali tugʻruqxona xizmati, erta va davomli emizishni qoʻllab-quvvatlashdan, shuningdek, chaqaloq kasalliklarini tashxislash va davolashdan keng foydalanish imkoniyati mavjud boʻlsa, koʻplab yoshlat hayotini saqlab qolish mumkin boʻlardi.

“Har bir ayol va bola uchun favqulodda vaziyatlarda va chekka hududlarda sifatli tibbiy xizmatlardan foydalanish imkoniyatini yaxshilash juda muhim”, dedi Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti Bosh direktori Tedros Adhanom Gebreyesus.

Jahon

14.03.2024, 09:59

Ulashish:

Mavzuga oid yangiliklar

Yangiyoʻlda daydi itlar hujumi: norasida bolaning ahvoli ogʻir

18 yanvar kuni Yangiyoʻl shahrida daydi itlar hujumi oqibatida norasida bola ogʻir tan jarohatlari oldi. Hodisa mahalliy aholi oʻrtasida jiddiy xavotir uygʻotdi.

Oʻzbekiston

19.01.2026, 10:34

YuNISEF: bolalarning ijtimoiy tarmoqlardagi xavfsizligi uchun yosh cheklovlari yetarli emas

Tashkilotga koʻra, qatʼiy yosh cheklovlari joriy etilgan taqdirda ham bolalar VPN yoki kamroq tartibga solinadigan platformalar orqali ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishda davom etishi mumkin. Bu esa ularni himoya qilishni yanada qiyinlashtiradi.

Jahon

16.12.2025, 08:01

Trampning Gʻazo boʻyicha rejasi BMT tomonidan maʼqullandi

17 noyabr kuni BMT Xavfsizlik Kengashi AQSh prezidenti Donald Tramp tomonidan ilgari surilgan Gʻazo boʻyicha 20 banddan iborat rejaning rezolyutsiyasini maʼqulladi. Rezolyutsiyani 13 davlat, jumladan Buyuk Britaniya, Fransiya va Somali qoʻllab-quvvatlagan, qarshi ovoz boʻlmagan, Rossiya va Xitoy esa betaraf qolgan.

Jahon

19.11.2025, 09:52

Gʻazo dunyodagi eng koʻp nogiron bolalar yashaydigan hududga aylandi

Gʻazo sektori dunyodagi eng koʻp nogiron bolalar yashaydigan hududga aylandi. 2023 yil oktabrda boshlangan Isroilning ikki yillik hujumlari davrida Gʻazoda 5 mingdan ortiq insonning qoʻli yoki oyogʻi amputatsiya qilindi. 2025 yil sentabr oyiga kelib, Gʻazoda 170 690 dan ortiq odam jarohatlangan. Ularning kamida toʻrtdan biri uzoq muddatli reabilitatsiyaga muhtoj. 

Jahon

11.11.2025, 11:38

Jurnalistlar qotilliklari ochilmay qolmoqda — BMT bosh kotibi

Butun dunyo boʻylab jurnalistlar oʻlimining qariyb 85 foizi hali ham ochilmay qolmoqda. «Chegarasiz muxbirlar» tashkiloti maʼlumotlariga koʻra, 2023–2025 yillar oraligʻida kamida 1163 jurnalist hibsga olingan, shulardan 568 nafari 48 mamlakatda hanuz qamoqda qolmoqda. Hibsga olish holatlarining yarmidan koʻpi Belarus, Xitoy, Isroil, Myanma va Rossiya Federatsiyasiga toʻgʻri kelgan.

Jahon

08.11.2025, 11:58

AQSh BMT Xavfsizlik kengashini Suriyaga nisbatan sanksiyalarni yumshatishga chaqirdi

AQShning BMTdagi doimiy vakili Mayk Uolts BMT Xavfsizlik kengashini Suriyaga qarshi joriy etilgan sanksiyalarni yumshatish boʻyicha harakatlarni qoʻllab-quvvatlashga chaqirdi.

Jahon

23.10.2025, 16:27

So‘nggi yangiliklar

Moldova MDH aʼzoligini tugatish sari qadam qoʻydi

Moldova Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi mamlakatning Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi (MDH) tarkibidan toʻliq chiqishi jarayonini boshladi.

Jahon

20.01.2026, 09:14

Rossiya TIV “shaxsiy fikr” ortiga yashirinib, navbatdagi bahsli bayonotlarga javob berdi

Rossiya axborot maydonida Markaziy Osiyo suverenitetiga nisbatan xavfli signallar koʻpaymoqda: Solovyovning “maxsus harbiy operatsiya” oʻtkazish haqidagi chaqiriqlari va Duginning “milliy davlatlar tugadi” degan bayonoti. Rossiya TIV esa bu chiqishlarni “shaxsiy fikr” sifatida baholamoqda.

Siyosat

19.01.2026, 18:06

AQSh harbiylari Iroqdagi bazasini tark etdi

Iroq hukumati 18 yanvar kuni AQSh harbiylari mamlakatning federal hududlarida joylashgan barcha harbiy obʼektlarni tark etganini rasman eʼlon qildi.

Jahon

19.01.2026, 16:26

Zomindagi dor yoʻli 215 mlrd soʻmga sotildi

Maʼlum qilinishicha, obʼekt «Milliy bank» tomonidan bir necha marotaba oʻtkazilgan auksionlardan soʻng sotuvga chiqarilgan. Dor yoʻli avval «NBU Invest Group» balansida boʻlgan.

Iqtisodiyot

19.01.2026, 15:11

Toshkentdagi ekologik xavfli 87 ta korxona shahar tashqarisiga koʻchiriladi

Bu, ayniqsa, Toshkent va Nukus shaharlari, shuningdek, viloyat markazlarida joylashgan asbest va sement sanoati, charm-poyabzal, parrandachilik, qora va rangli metallurgiya kabi energiya talabchan tarmoqlarda faoliyat yuritayotgan korxonalarga taalluqlidir.

Oʻzbekiston

19.01.2026, 13:20

«Yorugʻlikka qarab suz...Mariya»

Kema bortida 28 yoshli duradgor Antonio Russo va uning besh yoshli qizi Mariya ham bor edi. Antonio ikki yil oldin xotinini yoʻqotgan — u tugʻruq paytida vafot etgan. 

Madaniy

19.01.2026, 11:35

Yangiyoʻlda daydi itlar hujumi: norasida bolaning ahvoli ogʻir

18 yanvar kuni Yangiyoʻl shahrida daydi itlar hujumi oqibatida norasida bola ogʻir tan jarohatlari oldi. Hodisa mahalliy aholi oʻrtasida jiddiy xavotir uygʻotdi.

Oʻzbekiston

19.01.2026, 10:34

Yana bir rossiyalik mafkurachi Markaziy Osiyo suvereniteti borasida keskin fikr bildirdi

Rossiyalik siyosiy mafkurachi Aleksandr Duginning milliy davlatlar suvereniteti tugagani haqidagi bayonoti Rossiya siyosiy doiralarida postimperial tafakkur hanuz mavjudligi haqidagi bahslarni yanada jonlantirdi.

Siyosat

19.01.2026, 10:17

Falastin qoʻmitasi Gʻazoni boshqarish boʻyicha asosiy rejalarini eʼlon qildi

Tramp rejasiga koʻra, Gʻazoni qayta tiklash jarayoni “Tinchlik kengashi” tomonidan nazorat qilinadi.

Jahon

19.01.2026, 09:42

Oʻzbekistonda avtomobil bozori oʻsmoqda: elektromobillar savdosi 40 mingdan oshdi

2025 yil yakuni boʻyicha Oʻzbekistonda yangi elektromobillar savdosi sezilarli darajada oshdi. Yil davomida ushbu segmentdagi sotuvlar 35 foizga oʻsib, 40,7 ming donani tashkil etdi.

Iqtisodiyot

17.01.2026, 17:07

Toshkent Markaziy Osiyodagi eng xavfsiz shahar deb topildi

Numbeo portali 2025 yil yakunlariga koʻra dunyodagi eng xavfsiz shaharlar reytingi natijalarini eʼlon qildi. Abu-Dabi jahon boʻyicha  eng xavfsiz shaharlar roʻyxatida peshqadam.

Jahon

17.01.2026, 12:23

Oʻzbekistonda aholini roʻyxatga olish: ilk bosqichda muammolar yuzaga keldi

2026 yil yanvar oyidan Oʻzbekistonda aholini roʻyxatga olish jarayoni rasman boshlandi. Biroq dastlabki kunlardayoq ayrim texnik va tashkiliy muammolar kuzatildi.

Oʻzbekiston

17.01.2026, 11:24