2022-yilda bolalar oʻlimi global minimum darajaga tushdi - BMT

2022-yilda dunyo boʻylab 5 yoshgacha vafot etgan bolalar soni tarixiy eng past darajaga – 4,9 millionga tushdi. Bu haqda chorshanba kuni BMTning bolalar oʻlimini baholash boʻyicha idoralararo guruhi soʻnggi maʼlumotlarga tayangan holda maʼlum qildi.

Guruh hisobotida 2000-yildan buyon 5 yoshgacha boʻlgan bolalar oʻlimining global darajasi 51 foizga kamaydi, bir qancha past va oʻrta daromadli mamlakatlarda tezroq pasayganligi aniqlangan. Erishilgan muvaffaqiyatlar qisman birlamchi tibbiy-sanitariya yordamiga, jumladan, bolalar salomatligi va farovonligiga yetarli resurslar ajratilishi bilan bogʻliq.

Biroq, tadqiqot shuni koʻrsatadiki, erishilgan yaxshi natijaga qaramay, bolalar va yoshlar oʻrtasidagi barcha oldini olish mumkin boʻlgan oʻlimlarni tugatish uchun hali koʻp ishlar qilinishi kerak. Besh yoshga toʻlmasdan vafot etgan millionlab bolalardan tashqari, 5 yoshdan 24 yoshgacha boʻlgan yana 2,1 million bola va yoshlarning turli sabablarga koʻra halok boʻlgan. Ushbu oʻlimlarning aksariyati Sahroi Kabir, janubiy Afrika va Janubiy Osiyoda sodir boʻladi.

Hisobotda qayd etilishicha, oʻlimlar, birinchi navbatda, erta tugʻilish, tugʻilish asoratlari, pnevmoniya, diareya va bezgak kabi oldini olish mumkin boʻlgan sabablar va davolash mumkin boʻlgan kasalliklar tufayli sodir boʻlgan.

Agar sifatli birlamchi tibbiy yordamdan (shu jumladan, emlash kabi asosiy arzon tadbirlar), malakali tugʻruqxona xizmati, erta va davomli emizishni qoʻllab-quvvatlashdan, shuningdek, chaqaloq kasalliklarini tashxislash va davolashdan keng foydalanish imkoniyati mavjud boʻlsa, koʻplab yoshlat hayotini saqlab qolish mumkin boʻlardi.

“Har bir ayol va bola uchun favqulodda vaziyatlarda va chekka hududlarda sifatli tibbiy xizmatlardan foydalanish imkoniyatini yaxshilash juda muhim”, dedi Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti Bosh direktori Tedros Adhanom Gebreyesus.

Jahon

14.03.2024, 09:59

Ulashish:

Mavzuga oid yangiliklar

London bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlarni taqiqlamoqchi

Britaniya hukumati bolalarni internetdan yaxshiroq himoya qilish maqsadida ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishni cheklash, jumladan, voyaga yetmaganlar uchun ularni taqiqlash masalasini koʻrib chiqmoqda.

Jahon

20.01.2026, 14:42

Yangiyoʻlda daydi itlar hujumi: norasida bolaning ahvoli ogʻir

18 yanvar kuni Yangiyoʻl shahrida daydi itlar hujumi oqibatida norasida bola ogʻir tan jarohatlari oldi. Hodisa mahalliy aholi oʻrtasida jiddiy xavotir uygʻotdi.

Oʻzbekiston

19.01.2026, 10:34

YuNISEF: bolalarning ijtimoiy tarmoqlardagi xavfsizligi uchun yosh cheklovlari yetarli emas

Tashkilotga koʻra, qatʼiy yosh cheklovlari joriy etilgan taqdirda ham bolalar VPN yoki kamroq tartibga solinadigan platformalar orqali ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishda davom etishi mumkin. Bu esa ularni himoya qilishni yanada qiyinlashtiradi.

Jahon

16.12.2025, 08:01

Trampning Gʻazo boʻyicha rejasi BMT tomonidan maʼqullandi

17 noyabr kuni BMT Xavfsizlik Kengashi AQSh prezidenti Donald Tramp tomonidan ilgari surilgan Gʻazo boʻyicha 20 banddan iborat rejaning rezolyutsiyasini maʼqulladi. Rezolyutsiyani 13 davlat, jumladan Buyuk Britaniya, Fransiya va Somali qoʻllab-quvvatlagan, qarshi ovoz boʻlmagan, Rossiya va Xitoy esa betaraf qolgan.

Jahon

19.11.2025, 09:52

Gʻazo dunyodagi eng koʻp nogiron bolalar yashaydigan hududga aylandi

Gʻazo sektori dunyodagi eng koʻp nogiron bolalar yashaydigan hududga aylandi. 2023 yil oktabrda boshlangan Isroilning ikki yillik hujumlari davrida Gʻazoda 5 mingdan ortiq insonning qoʻli yoki oyogʻi amputatsiya qilindi. 2025 yil sentabr oyiga kelib, Gʻazoda 170 690 dan ortiq odam jarohatlangan. Ularning kamida toʻrtdan biri uzoq muddatli reabilitatsiyaga muhtoj. 

Jahon

11.11.2025, 11:38

Jurnalistlar qotilliklari ochilmay qolmoqda — BMT bosh kotibi

Butun dunyo boʻylab jurnalistlar oʻlimining qariyb 85 foizi hali ham ochilmay qolmoqda. «Chegarasiz muxbirlar» tashkiloti maʼlumotlariga koʻra, 2023–2025 yillar oraligʻida kamida 1163 jurnalist hibsga olingan, shulardan 568 nafari 48 mamlakatda hanuz qamoqda qolmoqda. Hibsga olish holatlarining yarmidan koʻpi Belarus, Xitoy, Isroil, Myanma va Rossiya Federatsiyasiga toʻgʻri kelgan.

Jahon

08.11.2025, 11:58

So‘nggi yangiliklar

«Paradigma»da eʼtirof: fidoyi jurnalistlar va faollar taqdirlandi

 

Madaniy

09.02.2026, 18:28

Oʻzbekiston boksi jahon yetakchilari safida

2025 yil oʻzbek boksi uchun tarixiy yil boʻldi — jahon chempionatlarida rekord natijalar qayd etildi, oltin medallar soni oshdi va ilk bor uch karra jahon chempioni yetishib chiqdi.

Sport

09.02.2026, 16:18

Abdusattorov va Sindarov bir yilda 700 ming dollardan ortiq mukofot puli ishlab topdi

2025 yilda oʻzbekistonlik grossmeysterlar Nodirbek Abdusattorov va Javohir Sindarov xalqaro turnirlarda muvaffaqiyatli ishtirok etib, mos ravishda 361 ming va 349 ming dollardan ortiq mukofot puli ishlab topdi.

Sport

09.02.2026, 15:30

Retro-avtomobil egalari konstitutsiyaviy huquqlarini himoya qilishmoqda

Oʻzbekistonda retro-avtomobil egalari 2026 yildan joriy etilishi rejalashtirilayotgan utilizatsiya tizimi va texnik koʻrikdagi cheklovlarga qarshi chiqmoqda.

Oʻzbekiston

09.02.2026, 13:57

Epshteyn ishi bilan bogʻliq mojarolar: Britaniya va Norvegiyada yuqori lavozimli amaldorlar isteʼfoga chiqdi

Britaniya bosh vaziri apparati rahbari Morgan Maksuini jinsiy jinoyatlarda ayblangan milliarder Jeffri Epshteyn bilan bogʻliq mojaro ortidan isteʼfoga chiqdi.

Jahon

09.02.2026, 11:20

Alisher Navoiy endi faqat qogʻozda emas — shoir ijodi raqamlashtirilmoqda

Bugun buyuk mutafakkir, shoir va davlat arbobi Alisher Navoiy tavallud topgan kun. Asrlar davomida qoʻlyozma va kitoblarda saqlangan uning boy adabiy merosi bugun nafaqat nashrlar, balki internet platformalari orqali ham keng jamoatchilikka taqdim etilmoqda.

Madaniy

09.02.2026, 10:32

Oʻzbekiston taʼlimida yangi davr: 12 yillik uzluksiz tizim va “Yangi avlod” maktablari

Mamlakatda maktabgacha va umumiy oʻrta taʼlimni oʻzaro bogʻlaydigan 12 yillik uzluksiz taʼlim modeli bosqichma-bosqich joriy etiladi.

Ta'lim

09.02.2026, 09:58

Sunʼiy intellekt dunyo maktablariga ommaviy kirib kelmoqda

Salvador, Qozogʻiston, BAA va AQShda millionlab oʻquvchi hamda oʻqituvchilar taʼlimga moslashtirilgan chat-botlardan foydalanish imkoniyatiga ega boʻldi.

Fan-texnologiya

08.02.2026, 07:47

2026 yilgi Ramazon oyi sanasi eʼlon qilindi

Samarqand shahrida boʻlib oʻtgan Turkiy davlatlar tashkiloti Fatvo hayʼati yigʻilishida muborak Ramazon oyining boshlanish sanasi boʻyicha qaror qabul qilindi.

Oʻzbekiston

07.02.2026, 20:00

Yoʻl harakati qoidalari buzilganlik uchun jarimalar yengillashdi

Oʻzbekistonda yoʻl harakati qoidalari boʻyicha yangi tartib joriy etildi: agar haydovchi rulda telefondan foydalanishni birinchi marta buzsa, unga jarima solinmaydi.

Oʻzbekiston

07.02.2026, 12:28

Epshteynga oid hujjatlar internetdan olib tashlandi

AQSh Adliya vazirligi Jeffri Epshteyn ishi boʻyicha eʼlon qilingan minglab hujjatlarni internetdan olib tashladi. Bu kamida 100 nafar jabrlanuvchining hayotini jiddiy izdan chiqargan. 

Jahon

06.02.2026, 17:04

Ukrainada 14 yoshdan nikohga ruxsat berilishi mumkin

Ukrainada yangi Fuqarolik kodeksi qabul qilinsa, ayrim holatlarda 14 yoshdan nikohdan oʻtishga ruxsat berilishi mumkin.

Jahon

06.02.2026, 16:00