2022-yilda bolalar oʻlimi global minimum darajaga tushdi - BMT

2022-yilda dunyo boʻylab 5 yoshgacha vafot etgan bolalar soni tarixiy eng past darajaga – 4,9 millionga tushdi. Bu haqda chorshanba kuni BMTning bolalar oʻlimini baholash boʻyicha idoralararo guruhi soʻnggi maʼlumotlarga tayangan holda maʼlum qildi.

Guruh hisobotida 2000-yildan buyon 5 yoshgacha boʻlgan bolalar oʻlimining global darajasi 51 foizga kamaydi, bir qancha past va oʻrta daromadli mamlakatlarda tezroq pasayganligi aniqlangan. Erishilgan muvaffaqiyatlar qisman birlamchi tibbiy-sanitariya yordamiga, jumladan, bolalar salomatligi va farovonligiga yetarli resurslar ajratilishi bilan bogʻliq.

Biroq, tadqiqot shuni koʻrsatadiki, erishilgan yaxshi natijaga qaramay, bolalar va yoshlar oʻrtasidagi barcha oldini olish mumkin boʻlgan oʻlimlarni tugatish uchun hali koʻp ishlar qilinishi kerak. Besh yoshga toʻlmasdan vafot etgan millionlab bolalardan tashqari, 5 yoshdan 24 yoshgacha boʻlgan yana 2,1 million bola va yoshlarning turli sabablarga koʻra halok boʻlgan. Ushbu oʻlimlarning aksariyati Sahroi Kabir, janubiy Afrika va Janubiy Osiyoda sodir boʻladi.

Hisobotda qayd etilishicha, oʻlimlar, birinchi navbatda, erta tugʻilish, tugʻilish asoratlari, pnevmoniya, diareya va bezgak kabi oldini olish mumkin boʻlgan sabablar va davolash mumkin boʻlgan kasalliklar tufayli sodir boʻlgan.

Agar sifatli birlamchi tibbiy yordamdan (shu jumladan, emlash kabi asosiy arzon tadbirlar), malakali tugʻruqxona xizmati, erta va davomli emizishni qoʻllab-quvvatlashdan, shuningdek, chaqaloq kasalliklarini tashxislash va davolashdan keng foydalanish imkoniyati mavjud boʻlsa, koʻplab yoshlat hayotini saqlab qolish mumkin boʻlardi.

“Har bir ayol va bola uchun favqulodda vaziyatlarda va chekka hududlarda sifatli tibbiy xizmatlardan foydalanish imkoniyatini yaxshilash juda muhim”, dedi Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti Bosh direktori Tedros Adhanom Gebreyesus.

Jahon

14.03.2024, 09:59

Ulashish:

Mavzuga oid yangiliklar

Dunyo mamlakatlari ijtimoiy tarmoqlarga yosh cheklovi qoʻymoqda

“Visual Capitalist” BBC, Reuters va Euro Weekly maʼlumotlariga tayanib, ijtimoiy tarmoqlar uchun yosh cheklovini joriy etgan yoki muhokama qilayotgan 15 mamlakat hamda AQShning 2 shtati haqida xabar berdi.

Jahon

26.02.2026, 15:11

Masʼullarning masʼuliyatsizligi bogʻcha bolalarining boshiga bolgʻa boʻlyapti

Fargʻona shahridagi bir nechta davlat maktabgacha taʼlim tashkilotlarida tarbiyalanuvchilarda isitma, koʻngil aynishi, qayt qilish va ich ketish alomatlari kuzatildi.

Oʻzbekiston

24.02.2026, 12:04

Britaniya hukumati bolalarning internetdagi xavfsizligini taʼminlash uchun yangi choralar eʼlon qildi

 

Fan-texnologiya

16.02.2026, 10:28

London bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlarni taqiqlamoqchi

Britaniya hukumati bolalarni internetdan yaxshiroq himoya qilish maqsadida ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishni cheklash, jumladan, voyaga yetmaganlar uchun ularni taqiqlash masalasini koʻrib chiqmoqda.

Jahon

20.01.2026, 14:42

Yangiyoʻlda daydi itlar hujumi: norasida bolaning ahvoli ogʻir

18 yanvar kuni Yangiyoʻl shahrida daydi itlar hujumi oqibatida norasida bola ogʻir tan jarohatlari oldi. Hodisa mahalliy aholi oʻrtasida jiddiy xavotir uygʻotdi.

Oʻzbekiston

19.01.2026, 10:34

YuNISEF: bolalarning ijtimoiy tarmoqlardagi xavfsizligi uchun yosh cheklovlari yetarli emas

Tashkilotga koʻra, qatʼiy yosh cheklovlari joriy etilgan taqdirda ham bolalar VPN yoki kamroq tartibga solinadigan platformalar orqali ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishda davom etishi mumkin. Bu esa ularni himoya qilishni yanada qiyinlashtiradi.

Jahon

16.12.2025, 08:01

So‘nggi yangiliklar

Ali Xominaiy halok boʻldi: Eronda motam, rasmiy Tehron qasos haqida ogohlantirdi

Eronning oliy rahbari, 86 yoshli oyatulloh Ali Xominaiy 28 fevral kuni Tehrondagi qarorgohiga berilgan zarbalar oqibatida vafot etdi.

Jahon

01.03.2026, 08:32

SI strategiyasi: urush vaziyatida sunʼiy intellekt 95 % hollarda yadro qurolidan foydalanishi mumkin

Taxminiy maʼlumotlarga koʻra, insoniyat tarixida 12 mingdan ortiq urush boʻlgan va ularning barchasini insonlar boshlab, davom ettirgan.

Fan-texnologiya

28.02.2026, 13:12

Isroil Eronga harbiy zarba berdi

28 fevral, shanba kuni ertalab Isroil Eron hududiga nisbatan harbiy amaliyot boshladi.

Jahon

28.02.2026, 12:40

AQSh xodimlariga Isroilni tark etishga ruxsat berildi

27 fevral kuni AQSh Davlat departamenti xavfsizlik xatarlari ortishi tufayli Isroildagi favqulodda boʻlmagan xodimlari va ularning oilalariga mamlakatni tark etishga ruxsat berdi.

Jahon

28.02.2026, 10:03

YHQ qoidalarini buzganlik boʻyicha jarima xatlarini yetkazib berish xizmati toʻxtatiladi

Endilikda ushbu jarayon toʻliq raqamli formatga oʻtkaziladi.

Oʻzbekiston

28.02.2026, 09:44

10-sinf oʻquvchisi BMWda urib ketgan YPX inspektori vafot etdi

Toshkent shahrida yoʻl-transport hodisasi oqibatida ogʻir tan jarohatlari olgan yoʻl-patrul xizmati inspektori vafot etdi.

Oʻzbekiston

27.02.2026, 18:25

Pokiston va Afgʻoniston mojarosi urushga aylandi

Toʻqnashuvlar olti viloyatni qamrab olgan. Tomonlar artilleriya va pulemyotlardan foydalanmoqda, quruqlikdagi boʻlinmalar esa bir-birining hududiga kirgani aytilmoqda.

Jahon

27.02.2026, 15:35

Rossiyada muzlab qolgan itga yordam bergan kurer ishdan boʻshatildi

Rossiyaning Chelyabinsk viloyatida -20 daraja sovuqda muzlab qolgan, Dodobonya laqabli uysiz itni adyol bilan oʻrab qoʻygan pitsa yetkazib beruvchi kurer ishdan boʻshatildi.

Jahon

27.02.2026, 12:34

Qozogʻistonda osh markazida portlash: 7 kishi halok boʻldi

Qozogʻistonning Oqmoʻla viloyatida 27 fevralga oʻtar kechasi osh markazida gaz portlashi sodir boʻldi. Oqibatda 7 kishi halok boʻldi. 

Jahon

27.02.2026, 12:22

28 fevral kuni noyob astronomik hodisaga guvoh boʻlamiz

28 fevral kuni Quyosh ufqqa botgandan soʻng osmonda noyob manzara — 6 ta sayyora ishtirokidagi sayyoralar paradini kuzatish mumkin boʻladi. Ushbu hodisa 18-20 yilda bir marta sodir boʻladi. 

Fan-texnologiya

27.02.2026, 11:08

1 martdan yangi tartiblar: Oʻzbekistonda qanday oʻzgarishlar kuchga kiradi?

2026 yil 1 martdan mamlakat qonunchiligida qator yangiliklar amalga kiritiladi. Ular raqamlashtirish, biznes, bojxona, qurilish, ijtimoiy soha va ekologiya yoʻnalishlarini qamrab oladi.

Oʻzbekiston

27.02.2026, 10:25

Dunyo mamlakatlari ijtimoiy tarmoqlarga yosh cheklovi qoʻymoqda

“Visual Capitalist” BBC, Reuters va Euro Weekly maʼlumotlariga tayanib, ijtimoiy tarmoqlar uchun yosh cheklovini joriy etgan yoki muhokama qilayotgan 15 mamlakat hamda AQShning 2 shtati haqida xabar berdi.

Jahon

26.02.2026, 15:11