2022-йилда болалар ўлими глобал минимум даражага тушди - БМТ

2022-йилда дунё бўйлаб 5 ёшгача вафот этган болалар сони тарихий энг паст даражага – 4,9 миллионга тушди. Бу ҳақда чоршанба куни БМТнинг болалар ўлимини баҳолаш бўйича идоралараро гуруҳи сўнгги маълумотларга таянган ҳолда маълум қилди.

Гуруҳ ҳисоботида 2000-йилдан буён 5 ёшгача бўлган болалар ўлимининг глобал даражаси 51 фоизга камайди, бир қанча паст ва ўрта даромадли мамлакатларда тезроқ пасайганлиги аниқланган. Эришилган муваффақиятлар қисман бирламчи тиббий-санитария ёрдамига, жумладан, болалар саломатлиги ва фаровонлигига етарли ресурслар ажратилиши билан боғлиқ.

Бироқ, тадқиқот шуни кўрсатадики, эришилган яхши натижага қарамай, болалар ва ёшлар ўртасидаги барча олдини олиш мумкин бўлган ўлимларни тугатиш учун ҳали кўп ишлар қилиниши керак. Беш ёшга тўлмасдан вафот этган миллионлаб болалардан ташқари, 5 ёшдан 24 ёшгача бўлган яна 2,1 миллион бола ва ёшларнинг турли сабабларга кўра ҳалок бўлган. Ушбу ўлимларнинг аксарияти Саҳрои Кабир, жанубий Африка ва Жанубий Осиёда содир бўлади.

Ҳисоботда қайд этилишича, ўлимлар, биринчи навбатда, эрта туғилиш, туғилиш асоратлари, пневмония, диарея ва безгак каби олдини олиш мумкин бўлган сабаблар ва даволаш мумкин бўлган касалликлар туфайли содир бўлган.

Агар сифатли бирламчи тиббий ёрдамдан (шу жумладан, эмлаш каби асосий арзон тадбирлар), малакали туғруқхона хизмати, эрта ва давомли эмизишни қўллаб-қувватлашдан, шунингдек, чақалоқ касалликларини ташхислаш ва даволашдан кенг фойдаланиш имконияти мавжуд бўлса, кўплаб ёшлат ҳаётини сақлаб қолиш мумкин бўларди.

“Ҳар бир аёл ва бола учун фавқулодда вазиятларда ва чекка ҳудудларда сифатли тиббий хизматлардан фойдаланиш имкониятини яхшилаш жуда муҳим”, деди Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти Бош директори Тедрос Адҳаном Гебреесус.

Жаҳон

14.03.2024, 09:59

Улашиш:

мавзуга оид янгиликлар

Дунё мамлакатлари ижтимоий тармоқларга ёш чеклови қўймоқда

“Visual Capitalist” BBC, Reuters ва Euro Weekly маълумотларига таяниб, ижтимоий тармоқлар учун ёш чекловини жорий этган ёки муҳокама қилаётган 15 мамлакат ҳамда АҚШнинг 2 штати ҳақида хабар берди.

Жаҳон

26.02.2026, 15:11

Масъулларнинг масъулиятсизлиги боғча болаларининг бошига болға бўляпти

Фарғона шаҳридаги бир нечта давлат мактабгача таълим ташкилотларида тарбияланувчиларда иситма, кўнгил айниши, қайт қилиш ва ич кетиш аломатлари кузатилди.

Ўзбекистон

24.02.2026, 12:04

Британияда болаларнинг интернетдаги хавфсизлиги бўйича янги чоралар эълон қилинди

Британия Бош вазири Кир Стармер ва Илм, инновация ва технологиялар вазири Лиз Кендалл интернетда болалар хавфсизлигини таъминлаш мақсадида янги чораларни эълон қилди. 

Фан-технология

16.02.2026, 10:28

Лондон болалар учун ижтимоий тармоқларни тақиқламоқчи

Британия ҳукумати болаларни интернетдан яхшироқ ҳимоя қилиш мақсадида ижтимоий тармоқлардан фойдаланишни чеклаш, жумладан, вояга етмаганлар учун уларни тақиқлаш масаласини кўриб чиқмоқда.

Жаҳон

20.01.2026, 14:42

Янгийўлда дайди итлар ҳужуми: норасида боланинг аҳволи оғир

18 январь куни Янгийўл шаҳрида дайди итлар ҳужуми оқибатида норасида бола оғир тан жароҳатлари олди. Ҳодиса маҳаллий аҳоли ўртасида жиддий хавотир уйғотди.

Ўзбекистон

19.01.2026, 10:34

ЮНИСЕФ: болаларнинг ижтимоий тармоқлардаги хавфсизлиги учун ёш чекловлари етарли эмас

Ташкилотга кўра, қатъий ёш чекловлари жорий этилган тақдирда ҳам болалар VPN ёки камроқ тартибга солинадиган платформалар орқали ижтимоий тармоқлардан фойдаланишда давом этиши мумкин. Бу эса уларни ҳимоя қилишни янада қийинлаштиради.

Жаҳон

16.12.2025, 08:01

сўнгги янгиликлар

Али Хоминаий ҳалок бўлди: Эронда мотам, расмий Теҳрон қасос ҳақида огоҳлантирди

Эроннинг олий раҳбари, 86 ёшли оятуллоҳ Али Хоминаий 28 февраль куни Теҳрондаги қароргоҳига берилган зарбалар оқибатида вафот этди.

Жаҳон

01.03.2026, 08:32

СИ стратегияси: уруш вазиятида сунъий интеллект 95 % ҳолларда ядро қуролидан фойдаланиши мумкин

Тахминий маълумотларга кўра, инсоният тарихида 12 мингдан ортиқ уруш бўлган ва уларнинг барчасини инсонлар бошлаб, давом эттирган.

Фан-технология

28.02.2026, 13:12

Исроил Эронга ҳарбий зарба берди

28 феврал, шанба куни эрталаб Исроил Эрон ҳудудига нисбатан ҳарбий амалиёт бошлади.

Жаҳон

28.02.2026, 12:40

АҚШ ходимларига Исроилни тарк этишга рухсат берилди

27 февраль куни АҚШ Давлат департаменти хавфсизлик хатарлари ортиши туфайли Исроилдаги фавқулодда бўлмаган ходимлари ва уларнинг оилаларига мамлакатни тарк этишга рухсат берди.

Жаҳон

28.02.2026, 10:03

ЙҲҚни бузганлик бўйича жарима хатларини етказиб бериш хизмати тўхтатилади

Эндиликда ушбу жараён тўлиқ рақамли форматга ўтказилади.

Ўзбекистон

28.02.2026, 09:44

10-синф ўқувчиси BMWда уриб кетган ЙПХ инспектори вафот этди

Тошкент шаҳрида йўл-транспорт ҳодисаси оқибатида оғир тан жароҳатлари олган йўл-патруль хизмати инспектори вафот этди.

Ўзбекистон

27.02.2026, 18:25

Покистон ва Афғонистон можароси урушга айланди

Tўқнашувлар олти вилоятни қамраб олган. Томонлар артиллерия ва пулемётлардан фойдаланмоқда, қуруқликдаги бўлинмалар эса бир-бирининг ҳудудига киргани айтилмоқда.

Жаҳон

27.02.2026, 15:35

Россияда музлаб қолган итга ёрдам берган курьер ишдан бўшатилди

Россиянинг Челябинск вилоятида -20 даража совуқда музлаб қолган, Додобоня лақабли уйсиз итни адёл билан ўраб қўйган пица етказиб берувчи курьер ишдан бўшатилди.

Жаҳон

27.02.2026, 12:34

Қозоғистонда ош марказида портлаш: 7 киши ҳалок бўлди

Қозоғистоннинг Оқмўла вилоятида 27 февралга ўтар кечаси ош марказида газ портлаши содир бўлди. Оқибатда 7 киши ҳалок бўлди. 

Жаҳон

27.02.2026, 12:22

28 февраль куни ноёб астрономик ҳодисага гувоҳ бўламиз

2026 йил 28 феврал куни Қуёш уфққа ботгандан сўнг осмонда ноёб манзара — 6 та сайёра иштирокидаги сайёралар парадини кузатиш мумкин бўлади. Ушбу ҳодиса 18-20 йилда бир марта содир бўлади. 

Фан-технология

27.02.2026, 11:08

1 мартдан янги тартиблар: Ўзбекистонда қандай ўзгаришлар кучга киради?

2026 йил 1 мартдан мамлакат қонунчилигида қатор янгиликлар амалга киритилади. Улар рақамлаштириш, бизнес, божхона, қурилиш, ижтимоий соҳа ва экология йўналишларини қамраб олади.

Ўзбекистон

27.02.2026, 10:25

Дунё мамлакатлари ижтимоий тармоқларга ёш чеклови қўймоқда

“Visual Capitalist” BBC, Reuters ва Euro Weekly маълумотларига таяниб, ижтимоий тармоқлар учун ёш чекловини жорий этган ёки муҳокама қилаётган 15 мамлакат ҳамда АҚШнинг 2 штати ҳақида хабар берди.

Жаҳон

26.02.2026, 15:11