updated: 22.03.2026, 19:20

Baland minorali uylar qanday quriladi?

Dunyoda qurilgan eng baland binolar tajribasi shuni koʻrsatadiki, osmonoʻpar uylar yagona qolip asosida emas, balki har bir hududning iqlimi, zilzila xavfi va shamol bosimiga mos holda loyihalanadi.

Jahon

14.01.2026, 13:09

Ulashish:

Baland minorali uylar qanday quriladi?

Dunyodagi eng baland binolar misolida 100+ qavatli inshootlar tizimi

 

Zamonaviy shaharsozlikda 100 qavatli va undan baland binolar arxitektura ramziga aylandi. Bunday inshootlar faqat balandligi bilan emas, balki murakkab muhandislik yechimlari, aniq hisob-kitob va ilgʻor texnologiyalar bilan ajralib turadi. 

Poydevor va quyi konstruksiyalar

100 qavatli binolar qurilishi chuqur va mustahkam poydevordan boshlanadi. Masalan, Burj Xalifa poydevori 50 metrdan ortiq chuqurlikda quyilgan boʻlib, u millionlab tonna yukni koʻtarishga moʻljallangan. Shu kabi, Abraj al-Bayt soat minorasi ham Makka shahridagi geologik sharoitni hisobga olgan holda keng va qalin temir-beton poydevor ustiga qurilgan.

Bu bosqichda asosiy vazifa — inshoot ogʻirligini yer qatlamlariga teng taqsimlash va zilzila taʼsirini minimallashtirishdan iborat.

Markaziy beton yadro va qavatlar boʻyicha oʻzgarish

Dunyodagi deyarli barcha osmonoʻpar binolarda markaziy temir-beton yadro mavjud. U liftlar, zinapoyalar va muhandislik kommunikatsiyalari joylashgan asosiy tayanch hisoblanadi.

Masalan, Shanxay minorasi binolarida ichki beton yadro tashqi poʻlat karkas bilan birlashtirilgan. Quyi 50–60 qavatlarda beton devorlar asosiy yuk koʻtaruvchi vazifani bajaradi, keyinchalik esa konstruksiya yengillashtiriladi.

Pinʼan moliya markazi misolida esa 60-qavatdan yuqorida poʻlat ustunlar va mega-column tizimi faol qoʻllanilgan. Bu binoga 600 metrga yaqin balandlikka chiqish imkonini bergan.

 

Shamol va zilzilaga qarshi tizimlar

 

Baland binolarning asosiy muammosi — shamol taʼsiri. Shu sababli dunyodagi eng baland inshootlarda maxsus tizimlar joriy etilgan. Shanxay minorasi aylanma shaklda loyihalanib, shamol bosimini qariyb 25 foizga kamaytiradi. Unda 1 000 tonnadan ortiq ogʻirlikka ega Tuned Mass Damper oʻrnatilgan.

Zilzila xavfi yuqori boʻlgan hududlarda qurilgan Lotte Vorld minorasi esa bir nechta Outrigger qavatlari va maxsus damperlar orqali tebranishni yumshatadi. Bu tizimlar binoga maʼlum darajada “harakatlanish” imkonini berib, buzilish xavfini kamaytiradi.

 

Yuqori qavatlar va fasad yechimlari

 

100 qavatdan yuqorida betondan koʻra poʻlat konstruksiyalar ustuvor ahamiyat kasb etadi. Burj Xalifaning yuqori qismida aynan yengil metall elementlar qoʻllanilib, umumiy ogʻirlik keskin kamaytirilgan. Devorlar esa asosan yuk koʻtarmaydigan, shisha va alyuminiydan iborat curtain wall tizimida bajarilgan.

Bu yechim binolarni nafaqat yengil, balki estetik jihatdan ham jozibali qiladi.

Dunyodagi eng baland binolar tajribasi shuni koʻrsatadiki, 100 qavatli va undan baland uylar qurilishida:

  • quyi qavatlarda beton ustuvor,
  • oʻrta qavatlarda aralash beton–temir tizimi,
  • yuqori qavatlarda esa poʻlat konstruksiyalar asosiy rol oʻynaydi.

    Burj Xalifa, Shanxay minorasi, Abraj al-Bayt soat minorasi, Pinʼan moliya markazi va Lotte Vorld minorasi kabi inshootlar osmonoʻpar binolar qurilishi aniq ilmiy hisob-kitob, zamonaviy texnologiya va muhandislik tafakkuri mahsuli ekanini yaqqol namoyon etadi.

Jahon

14.01.2026, 13:09

Ulashish:

ARXIV

SANAGA O'TISH

Barcha arxivni ko'rsatish →

So'nggi yangiliklar

Sopollitepadan bronza davriga oid pilla parçasi topildi

Bu topilmalar 4000-yil oldingi davrga tegişli bölib, hozirça ilm-fanga ma’lum bölgan eng qadimgi xonaki ipak qurti pillalari hisoblanadi.

Fan-texnologiya

25.07.2026, 14:57

Adolf Gitler tuğilgan şaharda töqqizta ommaviy qabr topildi

Braunau am Inn şahrida bir qizaloq öynayotib, suyak topib oladi. Bu suyak orqali uruş davrida tartibsiz kömib tashlangan 120 dan ortiq askar qabri topildi.

Fan-texnologiya

25.07.2026, 14:01

BMT boş kotibi Antoniu Guterriş Suriyaga taşrif buyurdi

BMT delegatsiyasini Boş vaziri aş-Şayboniy kutib oldi. Bu amaldagi BMT rahbarining 17 yil içida Suriyaga ilk rasmiy taşrifidir.

Jahon

25.07.2026, 13:18

Rossiya Ukraina uruşini yakunlaş böyiça Trampdan yangi takliflar kutadi — Peskov

Kreml matbuot kotibining aytişiça, agar yangi tinçlik takliflari bölmasa, Rossiya ğalabagaça jang qiladi.

Siyosat

25.07.2026, 12:26

Venesuela prezidentlik saylovlariga tayyor emas – Tramp

Trampning aytişiça, Venesuela saylovlarga tayyor emas, biroq mamlakatda ijobiy özgarişlar bölmoqda.

Siyosat

25.07.2026, 10:59

Yo’nalish tanlash qachon boshlanadi?

23-iyul kuni davlat oliy va kasbiy ta’lim muassasalariga 2026/2027-o‘quv yili uchun qabul test sinovlari yakunlandi. Bu haqda Bilim va malakalarni baholash agentligi ma’lum qildi. 

Ta'lim

24.07.2026, 16:50

Xitoy Tayvan böğozida ikki kunlik öquv-jangovar maşğulotlarni boşladi

Fujyan provinsiyasidagi maşğulotlar AQŞ Davlat kotibi Marko Rubio va Xitoy taşqi işlar vaziri Van I Tayvan masalasini muhokama qilganidan bir kun ötib boşlandi.

Siyosat

24.07.2026, 15:03

Arab va musulmon davlatlari Isroilning Al-Aqso masjidiga bosqinini qoraladi

Isroillik “köçmançilar”ning Islomning muqaddas qadamjosiga bostirib kirişi “nafrat”ni kuçaytirib, mustahkam tinçlikka tösiq bölmoqda, deyiladi qöşma bayonotda.

Jahon

24.07.2026, 13:35

Özbekiston “Yagona Xitoy” tamoyiliga qat’iy amal qiladi – Baxtiyor Saidov

Özbekiston TIV rahbari Baxtiyor Saidov Xitoylik hamkasbi Van I bilan uçraşdi. Ikki davlat taşqi işlar vazirlari strategik hamkorlikning yangi yönalişlarini muhokama qilişdi. 

Siyosat

24.07.2026, 11:12

O‘zbekistonda qarzdorlarning 61 foizi kreditni o‘z vaqtida to‘lolmayapti — MB

Markaziy bank O‘zbekistonning barcha hududlari bo‘yicha jami 5,8 ming respondent ishtirokida aholi qarz yuki darajasini aniqlash bo‘yicha so‘rovnoma o‘tkazdi. 

Iqtisodiyot

23.07.2026, 10:57

Epshteynga "qiz" yetkazib bergan fransuz modeli o'lik holda topildi

O'n yildan ortiq davomida Jeffri Epshteynga yosh model qizlarni "taqdim etib" kelgan fransuz skaut Daniel Siad 20-iyul kuni Parij yaqinidagi Kolomb shahridagi uyidan oʻlik holda topildi. 69 yoshli Siad hech qachon rasman sudlanmagan, biroq uning ismi AQSH Adliya vazirligi hujjatlarida 2000 martadan ortiq tilga olingan. 

Jahon

23.07.2026, 10:01

Endi Toşkentdan Samarqandga 2,5 soatda yetib boriladi – Şavkat Mirziyoyev

Prezident Toşkent – Samarqand yönalişidagi avtomobil yöli qurilişiga tamal toşi qöydi.

Oʻzbekiston

22.07.2026, 16:01

Ukraina bu yil 700 kvadrat kilometr hududini qaytarib oldi

2024-yil boşidan beri Ukraina qurolli kuçlari boş qömondoni lavozimida işlab kelayotgan Oleksandr Sirskiy iste’foga çiqiş arafasida özining yutuqlari haqida gapirdi.

Siyosat

22.07.2026, 12:36

AQSH Saudiya Arabistoni bilan yadro energetikasi bo‘yicha tarixiy kelishuvni ma’qulladi

AQSH Prezidenti Donald Tramp Saudiya Arabistonining fuqarolik yadro energetikasi dasturini rivojlantirishga yo‘l ochuvchi muhim kelishuvni rasman ma’qulladi. 30 yilga mo‘ljallangan bitim qiymati o‘nlab milliard dollarga baholanmoqda. 

Jahon

22.07.2026, 11:10

Fransiya 15 yoşgaça bölganlar uçun ijtimoiy tarmoqlarni taqiqlamoqda

Fransiya 15 yoşgaça bölgan bolalarning ijtimoiy tarmoqlardan foydalanişini taqiqlagan Yevropadagi birinçi davlatga aylandi. 

Jahon

22.07.2026, 11:08

Xusiylar Saudiya Arabistoniga qarşi dengiz blokadasi e’lon qildi

Global energiya ta’minoti inqiroz yoqasida. Hormuz böğozi ortidan endi Bob al-Mandab yölagi ham tahdid ostida qoldi.

Jahon

21.07.2026, 16:33

Gayana qirğoqlarida parom ağdarildi: halok bölganlar soni hozirça 27 ta

18-iyul kuni keçqurun ağdarilib ketgan MV Barima paromi 1939-yilda qurilgani aytilmoqda.

Jahon

21.07.2026, 13:23

Toshkent metropoliteniga 3 ta yangi poyezd olib kelindi

“Turon” metro bekati tomining bir qismi qulab, ikki kishi jarohatlanganidan so‘ng Toshkent metropoliteni bo‘yicha yaxshi xabarlar ham tarqalmoqda. Sentyabrgacha yana 8 ta harakat tarkiblari xarid qilish rejalashtirilgan. 

Oʻzbekiston

21.07.2026, 11:51

FIFA reytingi yangilandi: O‘zbekiston reytingda 10 pog‘ona pastladi

Oʻzbekiston terma jamoasi Jahon chempionati va undan oldingi oʻrtoqlik uchrashuvlaridagi muvaffaqiyatsizligidan soʻng reytingda 23,11 ochko yoʻqotgan.

Sport

21.07.2026, 11:14

Afg‘onistonda Eronga ketayotgan 5 muhojir sahroda halok bo‘ldi, 14 nafari bedarak yo‘qoldi

Faollar “Tolibon” hukumatidan ish o‘rinlari yaratish yoki afg‘on ishchilarini boshqa davlatlarga qonuniy va xavfsiz yo‘llar bilan yuborish mexanizmini ishlab chiqishni so‘ramoqda.

Jahon

20.07.2026, 16:05

ARXIV

SANAGA O'TISH

Barcha arxivni ko'rsatish →