Eronda norozilik namoyishlarida 45 kishi halok boʻldi, internet butunlay uzildi

Eronda 28 dekabrdan buyon davom etayotgan ommaviy norozilik namoyishlarida halok boʻlganlar soni kamida 45 kishiga yetdi. Namoyishlar fondida mamlakat boʻylab internet uzib qoʻyildi, deb xabar berdi Deutsche Welle.

Namoyishchilar 8 yanvar kuni Tehronning asosiy koʻchalaridan biri — Oyatulloh Koshoniy xiyobonini toʻsib qoʻydi. Xavfsizlik kuchlari niqob taqqan namoyishchilarga qarshi koʻzdan yosh oqizuvchi gaz qoʻllamoqda. Shuningdek, Mashhad, Kirmonshoh va boshqa yirik shaharlarda ham ommaviy norozilik namoyishlari kuzatilmoqda.

Buyuk Britaniyaning NetBlocks tashkilotiga koʻra, Eronda namoyishlar fondida internet-trafik taxminan 90 foizga kamaygan. Internetga erkin kirish faqat amalda va kuch ishlatish tizimi vakillari uchun saqlanib qolgan.

AQSh prezidenti Donald Tramp Salem News Channel telekanalga bergan intervyusida Tehrondagi rahbariyatga nisbatan oldin bildirgan tahdidlarini takrorladi:

“Men ularga agar odamlarni oʻldirishni boshlashsa, qattiq choralar koʻrishimizni aniq tushuntirdim. Ular tartibsizliklar paytida tez-tez shunday qiladi, ularda tartibsizliklar koʻp kuzatiladi,” — dedi u va eronliklarni “jasur xalq” deb atadi.

AQSh prezidenti uning maʼmuriyati vaziyatni diqqat bilan kuzatib borishini bildirdi. Namoyishlar boshlanganidan beri Norvegiyaning Iran Human Rights (IHR) tashkiloti kamida 45 nafar kishi halok boʻlganini qayd etdi. Ular orasida sakkiz nafar voyaga yetmagan bola ham bor.

Noroziliklar iqtisodiy tanglik fondida boshlandi
 

Eronda norozilik namoyishlari rial kursining keskin tushishi fondida boshlandi. Dastlab, Tehronning asosiy bozorida doʻkondorlar giperinflyatsiya va narxlarning keskin oʻzgarishiga qarshi savdo nuqtalarini yopgan.

Eron iqtisodiyoti xalqaro sanksiyalar sabab jiddiy bosim ostida qolmoqda. Milliy valyuta — rial, 2025 yil davomida AQSh dollariga nisbatan qiymatining uchdan biridan koʻprogʻini yoʻqotgan.

Hukumat  4 yanvar kuni iqtisodiy bosimni yumshatish maqsadida har bir fuqaro uchun oylik nafaqa joriy etilishini eʼlon qildi. Ushbu toʻlov oʻrtacha oylik ish haqining taxminan 3,5 foiziga teng. Aholisi 90 milliondan ortiq boʻlgan Eronda eng kam ish haqi taxminan 100 dollar, oʻrtacha oylik maosh esa 200 dollar atrofida.