Moskvada “Crocus City Hall”dagi hujum boʻyicha sud jarayoni boshlandi. Asosiy aybdor sifatida tojikistonliklar koʻrilmoqda

Qayd etilishicha, sudga 19 kishi jalb qilingan. Ulardan toʻrt nafari toʻgʻridan-toʻgʻri hujumni amalga oshirganlikda gumon qilinayotgan boʻlsa, 15 nafari ularni yashirgan yoki ularga yordam berganlikda ayblanmoqda. Ulardan biri jinoyatchilarni yashirish uchun uyini yashashga ijaraga bergan.

Maʼlum boʻlishicha, tergov ikki xil versiyada olib borilmoqda. Biri “Islomiy davlat — Xuroson viloyati”* guruhi uyushtirgan deb taxmin qilinayotgan boʻlsa, ikkinchi versiyada Ukraina oliy rahbariyati tomonidan amalga oshirilgani taxmin qilinmoqda. Hujumga deyarli bir yil boʻlgan boʻlsa-da hali ham tashkilotchilar aniqlanmagan.

BBC'ning yozishicha, asosiy ayblanuvchilarning toʻrt nafari ham Tojikiston fuqarolari: Dalerjon Mirzoev, Saidakrami Rajabali, Shamsiddin Fariduniy va Muhammadsobir Fayzov. Ularning yoshi 20 dan 30 yoshi.

Hujum 2024 yil  mart oyida kechqurun sodir boʻlgan edi. Krokusda oʻsha vaqtda “Piknik” guruhi konserti boʻlishi kerak edi. Tomoshabinlar konsertdagi oʻrinlarini egallayotgan bir paytda, toʻrt qurollangan shaxs “Crocus Expo”ning 14-paviloniga avtomobilda yetib kelgan.

Rasmiy maʼlumotlarga koʻra, hujum 147 kishi halok boʻlgan, 300 dan ortigʻi tan jarohati olgan, yana uch kishi bedarak yoʻqolgan. Bu voqea Rossiya tarixidagi eng koʻp qurbon qilgan terror hujumlaridan biri boʻldi.

Tergov maʼlumotlariga koʻra, 31 yoshli Dalerjon Mirzoyev ushbu hujumning asosiy ijrochilaridan biri boʻlgan va xorijda yashirinayotgan tashkilotchilarning koʻrsatmasi asosida harakat qilgan. Uning radikallashuviga oid yagona dalil — akasining bir necha yil avval Suriyaga borib, “Islomiy davlat”* safida jang qilgani va halok boʻlgan.

Toʻrt ayblanuvchining uch nafari oilali boʻlgan. Ular oddiy sohalarda mehnat qilgan. Kimdir taksichilik qilgan, boshqasi zavod yoki qurilishda ishlagan. 20 yosh eng yosh ayblanuvchi Muhammadsobir Fayzov Ivanovo viloyatida sartarosh sifatida ishlab, oyligini Tojikistondagi oilasiga yuborib turgan.

Ish materiallarida aytilishicha, uning katta akasi ijrochilar va tashkilotchilar oʻrtasida vositachi boʻlgan, biroq u ayblanuvchilar kursisida yoʻq - u qidiruvga eʼlon qilingan. Jabrlanuvchilarning advokati katta Fayzov Turkiyada yashirinib yashamoqda.

Huquq-tartibot organlari "yordamchilar" deb aytayotgan yana yigirmaga yaqin kishi ishga jalb etilgan. Ularning ayrimlari hamon qidiruvda boʻlsa, yana bir nechtasi chet elda qamoqqa olingan.

Rasmiy ayblovga koʻra, ikki nafar tashkilotchi aniqlangan. Hozircha bu shaxslar Rossiya “Xuroson viloyati”* guruhi nomidan uchta terrorchi hujra tuzgan, qolgan ayblanuvchilarni radikal qarashlarga erkin gʻoyalar bilan aldab, hujumga undagan.

Ikki kishi — Ingushetiyalik Xusen Medov va Jabroil Aushov — qurolni jangovar holga keltirishda ayblanmoqda.

Besh kishi — Shaxromjon Gadoyev, Zubaydullo Ismoilov, Xusayn Hamidov va Soliyevlar (Umidjon va Mustakim) — hujumchilar uchun qurol va oʻq-dorilarni yetkazib berishda  ayblanmoqda. Ular Dogʻistonda qoʻlga olingan.

Maʼlum boʻlishicha, yana toʻrt kishi ularga yordam koʻrsatganlikda ayblanmoqda. Uch farzandi bor Yoqubjon Davlatxon Yusufzoda  hujumchilar uchun yashashga ijara toʻlovlarini toʻlashda yordam berib kelgan.  

Alisher Qosimov ismli shaxs oʻziga tegishli xonadonni jinoyatchilarga ijaraga bergan.

Yana uch kishi — Isroil Islomov va uning ikki oʻgʻli Dilor va Aminjon — televizorda hujumchilarning “Reno” mashinasida qochayotganini koʻrib, ushbu avtomobilni bir necha kun avval sotganini tan olib, politsiyaga murojaat qilgan. Shunga qarab, himoya hujumga yordam berganlikda ayblanmoqda.

Sud hukmi hali eʼlon qilinmagan, biroq barcha ayblanuvchilar allaqachon Rossiyada terrorchilar roʻyxatiga kiritib boʻlingan.