Sudyalar sud ostida: Akmaljon Shukurov ishi Oʻzbekiston sud tizimi uchun nodir pretsedentga aylandi

Ilk bor sudyalar va sud rahbariyati vakili korrupsiya ayblovi bilan ochiq va batafsil ravishda javobgarlikka tortilmoqda.

Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasining rasmiy bayonotiga koʻra, mazkur jinoyat ishi Toshkent shahar sudi tizimida sodir etilgan jiddiy qonunbuzarliklar bilan bogʻliq.

Ayblanuvchilar kimlar?

Jinoyat ishi quyidagi shaxslarga nisbatan qoʻzgʻatilgan:

• Murodjon Mirzajonov — Toshkent shahar sudi sobiq rais oʻrinbosari
  (JK 231-modda 2-qism, 236-modda 2-qism);
• Odilbek Ilxomjonov, Mirziyod Abidov, Muxtaram Turgʻunova — jinoyat ishlari boʻyicha sudning sobiq sudyalari
  (JK 231-modda 2-qism).

Barcha ayblanuvchilarga nisbatan qamoqqa olish tarzida ehtiyot chorasi qoʻllanilgan. Hozirda tergov harakatlari olib borilmoqda.

Ishning mohiyati: voqealar qanday rivojlangan?

Ish markazida — Akmaljon Shukurov. U qator ogʻir jinoyatlarda, jumladan:

• juda katta miqdorda firibgarlik,
• bezorilik,
• ogʻir tan jarohati yetkazish

ayblovlari bilan javobgar deb topilgan.

Mirzo-Ulugʻbek tumani jinoyat ishlari boʻyicha sudi uni 8 yil 1 oy muddatga ozodlikdan mahrum etish jazosiga hukm qilgan.

Biroq ayblanuvchi hukmdan norozi boʻlib apellyatsiya shikoyati kiritganidan soʻng, ishning yoʻnalishi keskin oʻzgargan.

Apellyatsiya va noqonuniy aralashuv

Apellyatsiya instansiyasida ishni koʻrgan sudyalar — Ilxomjonov, Abidov va Turgʻunova — dastlab jazoni yengillashtirish masalasini muhokama qilgan.

Tergov materiallariga koʻra, aynan shu bosqichda sud jarayoniga noqonuniy taʼsir oʻtkazilgan.

Bosh prokuratura maʼlum qilishicha, Toshkent shahar sudi raisining oʻrinbosari Murodjon Mirzajonov oʻz xizmat vakolatlaridan foydalanib:

• sud jarayoniga aralashgan,
• sudyalarga bosim oʻtkazgan,
• noqonuniy qaror qabul qilinishiga erishgan.

Natijada:

• Jinoyat kodeksining 57-moddasi asossiz qoʻllanilgan;
• qamoq ehtiyot chorasi bekor qilingan;
• jazo 3 yil 3 oy muddatga ozodlikni cheklash bilan almashtirilgan;
• mahkum sud zalidan ozod etilgan.

Bu qaror keyinchalik ogʻir huquqiy oqibatlarga sabab boʻlgan.

Nima uchun bu qaror noqonuniy deb baholanmoqda?

Tergovga koʻra, sudyalar:

• koʻrsatmaning noqonuniy ekanini bilgan,
• shunga qaramay qaror chiqargan,
• sud hokimiyatining asosiy prinsipi — javobgarlikning muqarrarligini buzgan.

Bu holat jamiyat va jabrlanuvchi manfaatlariga zid ravishda adolatsizlikka olib kelgan.

Qayta koʻrib chiqish va jazoni tiklash

Prokuratura protestidan soʻng ish qayta koʻrib chiqilgan.

Natijada:

• apellyatsiya qarori bekor qilingan;
• birinchi instansiya hukmi oʻzgartirilgan;
• Akmaljon Shukurovga 5 yil 3 oy ozodlikdan mahrum etish jazosi tayinlangan;
• u sud zalidan qamoqqa olingan.

Bosh prokuratura bu bilan jazoning muqarrarligi taʼminlanganini taʼkidladi.

Nima uchun bu ish jamiyat uchun muhim?

Mazkur ish bir necha jihatdan alohida ahamiyatga ega:

1. Nodir pretsedent
   Sudyalar ilk bor ochiq tarzda jinoiy javobgarlikka tortilmoqda.
2. Korrupsiya mexanizmining oshkor etilishi
   “Sud orqali hal qilish” amaliyoti qanday ishlashi ochiq namoyon etildi.
3. Tizimga aniq signal
   Lavozim va maqom javobgarlikdan qochish vositasi emas.
4. Ishonchni tiklash imkoni
   Qonun ustuvorligi soʻzda emas, amalda taʼminlanishi mumkinligi koʻrsatildi.

Bu ish hali yakunlanmagan. Oldinda sud muhokamalari va yakuniy qarorlar bor.

Biroq allaqachon ayon: sud ostida faqat alohida shaxslar emas, balki “kelishilgan adolat” amaliyotining oʻzi qoldi.

Bu gal yutmasligi kerak boʻlgan narsa — taʼsir, aloqa yoki maqom.
Yutishi kerak boʻlgan yagona narsa — qonun va adolat.