Boʻrijardagi halokat hamda oxirgi oʻrindagi inson qadri

Marhumning oila aʼzolariga koʻra, Abdumannop Samiqov suzishni yaxshi bilgan, lekin qirgʻoq boʻyida daraxtlar qolmagani, ularning oʻrnini sirpanchiq beton egallagani, qirgʻoqning muayyan masofalarida favqulodda holatlarga moʻljallangan joylar tashkil etilmagani mazkur fojiaga sabab boʻlgan.

2024 yilning kuzida boshlangan rekonstruksiya davomida xavfsizlik taʼminlanishi uchun kanal yoqalari toʻsib qoʻyilmagan. Natijada 7-8 yoshlardagi ikki qiz kanal qirgʻogʻiga tushgan, ulardan biri oyogʻini hoʻllayotgan mahal sirpanib suvga tushib ketgan. Oqim qizaloqni kanal oʻrtasiga olib ketgan. Yonidagi qiz yordam bermoqchi boʻlib, oʻzini suvga tashlagan, lekin u qirgʻoq boʻylab oqib borgan.

Bolalarning qichqiriqlarini eshitgan, shu yaqin atrofda yashovchi Darya Grapinenkova oʻzini suvga tashlagan qizni tinchlantirib, qoʻliga xoda bergan, lekin betonlashgan kanal juda sirpanchiq ekani va boshqa noqulayliklar sabab, qizlar kanalda oqib ketaverishgan. Oqim bilan ketayotgan birinchi qizning hayotini saqlab qolish uchun marhum Abdumannop Samiqov oʻzini suvga tashlagan.

Marhumning oʻgay oʻgʻli Saidakbar Abduvaliyevning aytishicha, u marhum dadasining kanalda chiqishi uchun dastlab qirgʻoqdagi tayoq, yogʻochlarni uzata boshlagan. Ular yordam bermaganidan keyin arqon olib kelish uchun uyiga qaytib kirgan.  Bu paytda marhum suvda holsizlanib oqib ketavergan.

Beton yuzasi juda sirpanchiq. Keyin qoʻshnimiz Sasha xuddi dadamga reyka uzatganim kabi yordam berishni boshladi, oʻxshamadi, keyin yoʻldan bitta toʻnkani suvga otdi. Biz toʻnkaning ustiga chiqdik, oxirgi marta dadamni shu yerda koʻrdim”, degan Abduvaliyev.

Shundan soʻng, Saidakbar Abduvaliyev tez yordam va FVVga xabar bergan.

Unga aytishicha, FVV xodimlari 40 daqiqa, 1 soatlardan keyin kelgan. Shunda ham gʻavvos ular bilan birga kelmagan.

Qidiruv ishlaridan keyin marhumning jasadi shu kuni soat 23:00lar atrofida 16-shahar shifoxonasining orqa tomonidan (erkak suvga tushgan joydan taxminan 3,5 km masofada) topilgan.

Marhumning turmush oʻrtogʻi Surayyo Mahkamova, fojiadan keyingi kunlarda ham, xususan 7 may kuni bir nechta maktab oʻquvchilari kanalda choʻmilgani, bu haqda ogohlantirib 102 ga qoʻngʻiroq qilganida esa xodimlar kelmaganini aytdi.

Bolalarni qutqarishda jonbozlik koʻrsatgan Darya Grapinenkova va Aleksandra Maxsudova kanal boʻyini obodonlashtirish, uni sayr zonasi qilish bahonasida minglab daraxtlar kesilgani, mutasaddilar mahalla ahlini eshitmayotganini aytdi.

Grapinenkovaning aytishicha, kanal yoqasida oldin taxminan mingta daraxt boʻlgan. Koʻzlangan loyiha xuddi Seul Munga oʻxshab, kanal boʻyida velosipedlar yoʻlagi, kafe va doʻkonlar, sayr zonasi boʻlishi aytilgan.

Maʼlum boʻlishicha, "Kun.uz" kanaldagi ketayotgan qurilish ishlari yuzasidan a bosh pudratchi “Toʻplang HPD” olding MChJ vakili bilan bogʻlangan biroq u mazkur loyiha haqida deyarli maʼlumot bermagan.

Buyurtmachi – Toshkent shahar hokimligining “Yagona buyurtmachi xizmati” injiniring kompaniyasi Kun.uzʼga taqdim etilgan maʼlumotlarga koʻra, 1-bosqichda Boʻrijar kanalining Seul koʻchasidan Choʻponota koʻchasigacha boʻlgan 3,2 km dan iborat qismidagi qirgʻoqlari va oʻzanlari mustahkamlanadi. Bu boʻyicha Vazirlar Mahkamasining 2023 yil 29 dekabrdagi 724-sonli yopiq qarori qabul qilingan.

Qarorga muvofiq, kanal qirgʻoqlarining yemirilishi natijasida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan xavf-xatarlarni barvaqt bartaraf etish va aholi xavfsizligini taʼminlash hamda ularni xavfsiz hududlarga koʻchirish, koʻchki va yemirilishlar takrorlanishining oldini olish uchun kanal qirgʻoqlari va oʻzanlarini mustahkamlash, shuningdek, kanal boʻyini obodonlashtirish va koʻkalamzorlashtirish orqali sayilgoh, dam olish va boshqa koʻngilochar maskanlar hamda xiyobonlar barpo etish belgilangan.

Loyiha qiymati 140 mlrd soʻmga baholanib, mablagʻlar respublika byudjetidan ajratilgan.

Buyurtmachi ayni paytda vujudga kelgan jarliklar bartaraf etilishi, hudud xavfsiz boʻlishini aytdi. Ammo boshqa tafsilotlarni ochiqlamadi.

Qurilish sohasida nazorat inspeksiyasi "Gazeta.uz"ga bergan izohida, rekonstruksiya ishlari davomida xavfsizlik talablari buzilganini tasdiqlagan. 

Maʼlum qilinishicha, inspeksiya xodimlari bu qurilishni muntazam ravishda tekshirib, xavfsizlik choralari, jumladan, toʻsiqlar, ogohlantiruvchi belgilar oʻrnatish va xavfli hududlarga kirishni cheklash ishlarini nazorat qilib kelgan. Pudratchi va buyurtmachiga obektda xavfsizlikni taʼminlash boʻyicha bir necha bor yozma koʻrsatmalar berilgan.