Raqamli ultimatum: Eron Fors koʻrfazidagi internet infratuzilmasini buzish bilan tahdid qilmoqda

Nega bu butun dunyo uchun muhim?

Jahon trafigining muhim qismi xavf ostida
Qizil dengiz va Hurmuz boʻgʻozi orqali Osiyo va Yevropani bogʻlovchi asosiy magistrallar — AAE-1 (Asia-Africa-Europe 1) va EIG (Europe India Gateway) kabi liniyalar oʻtadi. Ular orqali global internet trafigining katta qismi taʼminlanadi.

Data-markazlar faoliyatiga tahdid
BAA va Saudiya Arabistonida joylashgan zamonaviy maʼlumotlar markazlari xavf ostida. Bu esa Microsoft, Google va Amazon kabi kompaniyalarning bulutli hisoblash va sunʼiy intellekt sohasidagi global loyihalariga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin.

Moliya va kripto bozoriga zarba
Aloqaning uzilishi signal kechikishini (latency) oshiradi. Bu esa tezkor bank operatsiyalari va kriptobirjalardagi savdolarga jiddiy toʻsqinlik qilishi mumkin.

Uzoq muddatli uzilish xavfi
Harbiy harakatlar davom etayotgan hududda taʼmirlash ishlarini olib borish qiyin. Suvosti kabellarini tiklash yarim yilgacha vaqt olishi mumkin, bu esa mintaqaning uzoq muddatli raqamli yakkalanishiga olib kelishi ehtimoli bor.

Joriy vaziyat

Alcatel Submarine Networks (ASN) — yirik telekom pudratchi kompaniya fors-major eʼlon qilib, ishlarini toʻxtatgan. Ayrim maʼlumotlar Umon orqali yer usti liniyalari bilan yoʻnaltirilishi mumkin, ammo ularning quvvati ehtimoliy yoʻqotishlarni toʻliq qoplashga yetarli emas.

Ekspertlar internet tezligining global pasayishi va texnologik sektor uchun milliardlab dollar zarar keltirishini prognoz qilmoqda.

Muallif: Aziz SOLIYeV