Болаларда кўз саратонининг кўпайиб бораётганига гаджетлар сабабми?

Республика кўз касалликлари клиник шифохонаси бош шифокори, тиббиёт фанлари бўйича фалсафа доктори Отабек Икрамовга кўра, онкологик касалликлар ҳозирги куннинг долзарб муаммоларидан бирига айланиб бормоқда.

"Буни Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти маълумоти ҳам тасдиқлайди. Яъни онкология ташхиси қўйилгандан кейинги бир йил давомида ҳар учинчи бемор оламдан ўтар экан. Кўриниб турибдики, масала чиндан ҳам жиддий", дейди у.

Шифокорнинг айтишича, сўнгги 10 йилликда ўсма касалликлари сезиларли даражада кўпайган, шу жумладан, кўрув аъзосининг онкологик хасталиклари ҳам. У умумий ўсма касалликларининг бир фоизини ташкил этиши бизни хотиржам қилмаслиги керак. Негаки, бугун дунёда ҳар 100 минг кишига салкам 4 та шу турдаги касаллик тўғри келади. 

Аммо Германиянинг Essen университети мутахассислари кўз саратонининг пайдо бўлишида гаджетларнинг алоқаси йўқлигини маълум қилган. 

Гап шундаки, улар 2020 йилда COVID-19 пандемияси муносабати билан ўтказган илмий тадқиқот давомида мобил телефонлар ва бошқа гаджетлар инсон кўрув аъзоси нурланиши ва онкологик касалликларга олиб келмаслигини исботлади. 

Кўз саратонига олиб келадиган асосий омиллар эса қуйидагилардан иборат: ирсий хасталиклар, экологиянинг зарарли таъсири ва айрим вирусли касалликлардир. Аммо, болалар, айниқса, уларнинг ота-оналари гаджетлар кўз саратони касаллигига умуман сабаб бўлмас экан, дея хотиржамликка берилмасликлари керак. 

Гаджетлардан узлуксиз фойдаланиш алалоқибат турли хасталикларга, жумладан, кўз ўсмасига олиб келиши мумкинлигини тушуниш учун соҳа мутахассиси бўлиш шарт эмас. Кейинги пайтда "қуруқ кўз" синдромининг сезиларли даражада кўпайиб бормоқда.

"Шулардан келиб чиқиб, офтальмологларнинг кўрсатмасига амал қилиш, болаларнинг кунига 2 соатдан ортиқ гаджетлар билан шуғулланишига йўл қўймаслик, иш жараёни компьютер билан боғлиқ бўлган инсонларга эса кўз устки қисмини “намлантирувчи” махсус препаратлардан фойдаланиш тавсия этилади", дейди Отабек Икрамов.

Умуман олганда, ҳозирги ахборот технологиялари даврида гаджетлардан фойдаланмасликнинг иложи йўқ. Аммо меъёрни билиш ва шунга амал қилиш ўзимиз ва саломатлигимиз учун зарур.