Болаларда кўз саратонининг кўпайиб бораётганига гаджетлар сабабми?

Ижтимоий тармоқлар орқали Ўзбекистонда болалар орасида кўз саратони билан касалланиш ҳолатлари ошгани ва бунга улар кўп вақтини сарфлайдиган гаджетлар сабаб бўлаётганини тез-тез эшитиб турамиз. Хўш, бу қанчалик тўғри ва мутахассисларнинг бу борадаги фикрлари қандай? Соғлиқни сақлаш вазирлиги ходимлари бу борада батафсил жавоб берди.

Фан-технология

14.03.2025, 12:33

Lotinchada

Улашиш:

Bolalarda koʻz saratonining koʻpayib borayotganiga gadjetlar sababmi?

Республика кўз касалликлари клиник шифохонаси бош шифокори, тиббиёт фанлари бўйича фалсафа доктори Отабек Икрамовга кўра, онкологик касалликлар ҳозирги куннинг долзарб муаммоларидан бирига айланиб бормоқда.

"Буни Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти маълумоти ҳам тасдиқлайди. Яъни онкология ташхиси қўйилгандан кейинги бир йил давомида ҳар учинчи бемор оламдан ўтар экан. Кўриниб турибдики, масала чиндан ҳам жиддий", дейди у.

Шифокорнинг айтишича, сўнгги 10 йилликда ўсма касалликлари сезиларли даражада кўпайган, шу жумладан, кўрув аъзосининг онкологик хасталиклари ҳам. У умумий ўсма касалликларининг бир фоизини ташкил этиши бизни хотиржам қилмаслиги керак. Негаки, бугун дунёда ҳар 100 минг кишига салкам 4 та шу турдаги касаллик тўғри келади.

Аммо Германиянинг Essen университети мутахассислари кўз саратонининг пайдо бўлишида гаджетларнинг алоқаси йўқлигини маълум қилган.

Гап шундаки, улар 2020 йилда COVID-19 пандемияси муносабати билан ўтказган илмий тадқиқот давомида мобил телефонлар ва бошқа гаджетлар инсон кўрув аъзоси нурланиши ва онкологик касалликларга олиб келмаслигини исботлади.

Кўз саратонига олиб келадиган асосий омиллар эса қуйидагилардан иборат: ирсий хасталиклар, экологиянинг зарарли таъсири ва айрим вирусли касалликлардир. Аммо, болалар, айниқса, уларнинг ота-оналари гаджетлар кўз саратони касаллигига умуман сабаб бўлмас экан, дея хотиржамликка берилмасликлари керак.

Гаджетлардан узлуксиз фойдаланиш алалоқибат турли хасталикларга, жумладан, кўз ўсмасига олиб келиши мумкинлигини тушуниш учун соҳа мутахассиси бўлиш шарт эмас. Кейинги пайтда "қуруқ кўз" синдромининг сезиларли даражада кўпайиб бормоқда.

"Шулардан келиб чиқиб, офтальмологларнинг кўрсатмасига амал қилиш, болаларнинг кунига 2 соатдан ортиқ гаджетлар билан шуғулланишига йўл қўймаслик, иш жараёни компьютер билан боғлиқ бўлган инсонларга эса кўз устки қисмини “намлантирувчи” махсус препаратлардан фойдаланиш тавсия этилади", дейди Отабек Икрамов.

Умуман олганда, ҳозирги ахборот технологиялари даврида гаджетлардан фойдаланмасликнинг иложи йўқ. Аммо меъёрни билиш ва шунга амал қилиш ўзимиз ва саломатлигимиз учун зарур.

Фан-технология

14.03.2025, 12:33

Улашиш:

#СВВ #гаджет #саратон

мавзуга оид янгиликлар