Россия иқтисодиётида босим кучаймоқда: Путин қандай йўл тутади?

Бу жараёнда Шимолий денгиз йўли Москва учун оддий транспорт йўналишидан стратегик аҳамиятга эга маршрутга айланмоқда.

Сиёсатшунос Тофиқ Аббосовнинг фикрича, геосиёсий ва иқтисодий вазият кескинлашган шароитда давлатлар анъанавий бозор ва логистика йўналишларига қарамликни камайтириш учун муқобил вариантларни излайди.

Унинг таъкидлашича, ҳозир гап фақат янги бозорларни топиш ҳақида эмас, балки янги транспорт ва коммуникация тизимларини шакллантириш ҳақида ҳам кетмоқда.

Эксперт Шимолий денгиз йўли ғояси янги эмаслигини эслатди. Иккинчи жаҳон уруши даврида ҳам Арктика орқали денгиз йўлларидан фойдаланилган. Бироқ ўша даврда техник имкониятларнинг чеклангани ва оғир муз шароити бу йўналишдан кенг фойдаланишга тўсқинлик қилган.

Бугун эса вазият ўзгармоқда. Глобал иқлим ўзгариши натижасида Арктикадаги муз қоплами қисқариб, музликлар майдони камаймоқда ва навигация мавсуми узаймоқда. Бу эса Шимолий денгиз йўлининг иқтисодий аҳамиятини оширмоқда.

Аббосовнинг фикрича, Россиянинг Арктикадаги асосий устунликларидан бири музёрар кемалар флоти, айниқса атом музёрар кемалардир. Улар оғир Арктика шароитида узоқ вақт ишлаш имкониятига эга.

Эксперт Россия мазкур имкониятдан фойдаланиб, Ғарб таъсири кучли бўлган анъанавий логистика йўналишларига қарамликни камайтиришга ҳаракат қилаётганини таъкидлади.

Унинг айтишича, Ғарб санкциялари Россиянинг муқобил логистика схемаларини тезроқ ривожлантиришидаги асосий омиллардан бири бўлмоқда.

Москва энергетика ресурслари ва бошқа стратегик маҳсулотларни Осиёга етказиб бериш учун нисбатан мустақил йўналишларни шакллантиришга интилмоқда. Бу борада Арктика йўналиши Россиянинг Узоқ Шарқ, Хитой ва бошқа Осиё бозорларига чиқиш имкониятларини кенгайтириши мумкин.

Шу тариқа, Шимолий денгиз йўли Россия учун нафақат транспорт коридори, балки санкциялар шароитида ташқи савдо ва энергетика экспортини қайта йўналтириш воситаларидан бири сифатида кўрилмоқда.