Яқин Шарқ алангада: Эроннинг 6 тўлқинли зарбалари ортидан кенг кўламли уруш хавфи кучайди

Ироқ жангарилари Бағдоддаги АҚШ элчихонасига киришга уринмоқда. Дубайнинг тижорат порти иккинчи тонг ҳам ёнмоқда. Қувайт халқаро аэропортига Эрон ракеталари зарба берди. Теҳронда эса қора кийган минглаб мотам тутувчилар Инқилоб майдонига йиғилиб, «Америкага ўлим» ва «Исроилга ўлим» деб ҳайқириб, Хоминаийнинг суратларини кўтариб туришибди.

Бу чекланган ҳарбий операция эмас. Бу — минтақавий уруш. Унга Америкадаги ички норозиликлар, иттифоқчи давлатлар ҳудудининг ўққа тутилиши ва дунёдаги энг муҳим тижорат юк ташиш йўлларидан бири ҳисобланган Дубайдаги Жабал Али порти устида тутун кўтарилиши ҳам қўшилди. Можаро ҳаво марказларига зарар етказди, аҳоли зич жойлашган ҳудудларни ларзага солди ва бутун минтақа бўйлаб нефть етказиб бериш тизимини издан чиқарди. 

Парвозларни тўхтатган ҳар бир авиакомпания, Ҳурмуз бўғозидан йўналишини ўзгартирган ҳар бир нефть танкери, Дубай меҳмонхонасининг ертўласида бошпана топган ҳар бир сайёҳ — буларнинг барчаси ҳали бирор бозорда акс этмаган иқтисодий харажатларнинг бир қисми, чунки бозорлар дам олиш кунлари муносабати билан ёпиқ.

Улар эртага очилади. Хуллас, 2026 йил 1 март ҳолатига кўра вазият шундай. Эрон 24 соатдан кам вақт ичида олтита мувофиқлаштирилган зарбалар тўлқинини бошлади. Фақат олтинчи тўлқиннинг ўзида 27 та Америка ҳарбий базаси бир вақтнинг ўзида нишонга олинди. Ҳинд океанида Американинг ўқ-дори ташувчи кемаси Эрон дронлари томонидан ишдан чиқарилди.

Қувайтдаги «Патриот» ҳаво мудофаа тизими камераларда ишдан чиққан ҳолатда қайд этилди. Bloomberg нашри тутувчи ракеталар захираси бир неча кун ичида тугаши мумкинлигини маълум қилди. Дубайнинг тижорат порти кетма-кет иккинчи тонг ёнмоқда. ИҲКК эса Америка базаларида хавотир сиреналарининг жингирлаши тўхтамаслигини очиқчасига билдирди.

Трамп буни тарихдаги энг аниқ операция деб атади ва ғалабани эълон қилди. ИҲКК эса уч соат ўтиб ўзининг олтинчи тўлқинини бошлади. Эрон очиқчасига баёнот берди: «Бу операция душман қатъий мағлубиятга учрагунча шафқатсиз равишда давом этади. Минтақадаги барча АҚШ активлари қонуний нишон ҳисобланади».

«Шафқатсиз равишда, душман қатъий мағлубиятга учрагунча» — бу вайрон бўлган мамлакатнинг сўзлари эмас. Бу ўзининг олий раҳбарини йўқотган, ИҲКК қўмондонини дафн этган, мудофаа вазири ва миллий хавфсизлик котибининг ўлимини тасдиқлаган, шундан сўнг эртаси тонг отмасдан 27 та Америка ҳарбий базасига олтита мувофиқлаштирилган зарба тўлқинини бошлаган мамлакатнинг сўзларидир.

Трамп олдида икки вариант бор: Эронга янада чуқурроқ ва кучлироқ зарба бериш. Бу эса 2026 йил январ ойида имзоланган Хитой–Россия–Эрон уч томонлама пактининг тўлиқ фаоллашуви, Ҳурмуз бўғозининг бутунлай ёпилиши ва Американинг тутувчи ракеталар захираси тугаши хавфини келтириб чиқариши мумкин. Ёки музокарага бориш. Бу эса 24 соат ичида 27 та Америка базасига олтита мувофиқлаштирилган зарба тўлқинини амалга ошириш имкониятини намоён этган Эрон билан бир стол атрофида ўтириш ва унинг энди чекинмайдиган позициядан музокара олиб боришини тан олишни англатади.

Кеча ҳар қандай вариант нисбатан мақбул эди. Олтита тўлқин, ишдан чиққан ўқ-дори кемаси ва камерага тушган «Патриот» тизими носозлигидан кейин, бугун ҳеч қайси вариант яхшироқ эмас. ИҲКК хавотир сиреналари тўхтамаслигини билдирди. Ҳозир содир бўлаётган воқеаларга қараганда, уларнинг бу борада янглишганига ҳеч қандай далил йўқ.