Европа разведкаси: аслида Россия тинчлик келишувини истамайди

Reuters нашри анонимликни сақлаган ҳолда Европанинг бешта жосуслик агентлиги раҳбарлари билан суҳбатлашди.

Уларнинг фикрича, Москва АҚШ билан музокаралардан санкцияларни юмшатиш ва бизнес келишувларини ривожлантириш учун фойдаланяпти.

“Шу ҳафта Женевада бўлиб ўтган музокаралар – бу шунчаки “музокара театри”, холос”, – деди разведка хизмати раҳбарларидан бири.

Бу қарашлар Европа давлатлари ва Оқ уй вакиллари ўртасидаги фикрлашда жиддий тафовут мавжудлигини кўрсатяпти.

Чунки Трампнинг сўзларидан хулоса қилинса, у Россия президенти Владимир Путин келишув тузиш ниятида, деб ҳисоблайди.

“Россия тинчлик шартномасини тузишга интилмаяпти. Улар ўз стратегик мақсадлари томон интилмоқда ва бу мақсадлар ўзгаргани йўқ”, – деди разведка раҳбарларидан бири.

Бу мақсадлар ичида Украина раҳбари Володимир Зеленскийни лавозимидан четлатиш ва Украинани Ғарб учун “нейтрал” буфер ҳудудга айлантириш ҳам бор.

Иккинчи разведка бошлиғининг айтишича, аслида Кремль яқин орада тинчлик келишувини хоҳламайди, бунга эҳтиёжи ҳам йўқ. Унинг иқтисодиёти таназзул ёқасида эмас.

Бироқ учинчи расмийнинг сўзларига кўра, Россия 2026 йилнинг иккинчи ярмида юқори молиявий хатарларга дуч келади. Бунга санкциялар ва қарз олишнинг қимматлиги сабабли Москванинг капитал бозорларига кириш имконияти чеклангани каби омиллар сабаб қилиб келтирилган.

Айрим таҳлилчилар ўтган йили атиги 1 фоиз ўсиш қайд этган Россия иқтисодиётини турғунлик ва таназзул ўртасида, деб баҳолаган.

Разведкачилар ушбу маълумотларни қандай олганликларини айтмаган. Бироқ улар инсондан олинган ахборот, тутиб олинган алоқалар ва бошқа турли воситалардан фойдаланиши маълум.

Путин тинчликка тайёрлигини, фақат шартлари борлигини айтган. Россия расмийларига кўра, Европа ҳукуматлари Россияга баҳо беришда бир неча бор адашган.

Бефойда музокара

Украина ва Россия музокарачилари шу ҳафта АҚШ воситачилигида 2026 йилдаги учинчи учрашувини ўтказди, бироқ асосий муаммо бўлган ҳудудий масала бўйича арзирли ютуққа эришилмади.

Силжиш йўқлигидан ҳафсаласи пир бўлган Зеленский учрашувдан сўнг россияликлар келишувга эришишдан кўра, можаронинг тарихий илдизларини муҳокама қилишга кўпроқ қизиқayotganини таъкидлади.

“Урушни тугатиб, дипломатияга ўтиш учун менга ўтмишдаги сафсата гаплар керак эмас. Чунки бу шунчаки вақтни чўзиш”, – деб ёзди Зеленский Х ижтимоий тармоғида.

Москва шарқий Донецк вилоятининг Россия назорат қилмаётган 20 фоиз ҳудудидан Киев ўз кучларини олиб чиқиб кетишини истайди. Украина эса бундан бош тортмоқда.

Иккинчи разведка бошлиғининг фикрича, агар Россия Донецкнинг қолган қисмини эгалласа, ҳудудий жиҳатдан қаноатланиши мумкин, лекин бу билан Зеленскийнинг “ғарбпараст” ҳукуматини ағдариш мақсади амалга ошмайди.

Учинчи разведка бошлиғи эса Украинанинг Донецкни топшириши тинчлик келишувига олиб келади, деган фикр хатолигини билдирган.

Шунингдек, разведкачилар музокараларда иштирок этган АҚШ вакиллари на профессионал дипломат, на Россия ва Украина бўйича махсус тажрибага эга эканлигини таъкидлаган.

Оқ уй вакили Анна Келли исмини ошкор қилмаган танқидчилар Украина урушига барҳам бериш учун ҳеч қандай ҳисса қўшмаганини, Президент Трамп ва унинг жамоаси қон тўкилишини тўхтатиб, тинчлик келишувига эришиш йўлида ҳар икки томонни бир жойга тўплаш учун энг кўп ҳаракат қилганини айтган.

Муаллиф: Исомиддин Жуманазаров