Эрон бойитилган урандан воз кечмайди - Хоманаий

Эрон Олий раҳбари мамлакатнинг қурол даражасига келиб қолган бойитилган урани чет элга юборилмаслиги ҳақида фармойиш берди.

Исроил расмийларининг маълум қилишича, Трамп Исроилни Эроннинг атом қуролини яратиш учун зарур бўлган юқори даражада бойитилган уран захиралари мамлакатдан олиб чиқиб кетилишига ва ҳар қандай тинчлик битимида бу ҳақда алоҳида банд бўлишига ишонтирган.

Исроил, АҚШ ва бошқа Ғарб давлатлари узоқ вақтдан бери Эронни ядровий қурол яратишга уринишда айблаб келади. Жумладан, Теҳроннинг уранни 60 фоизгача бойитаётгани далил қилиб кўрсатилади.

Бу кўрсаткич тинч мақсадларда фойдаланиш учун зарур бўлган даражадан анча юқори ва қурол учун талаб этиладиган 90 фоизга яқиндир. Эрон ядровий қурол яратишга интилаётганини рад этган.

Исроил Бош вазири Бенямин Нетаняҳунинг айтишича, бойитилган уран Эрондан олиб чиқилмагунча, Теҳрон ўзига тобе қуролли гуруҳларни қўллаб-қувватлашни тўхтатмагунча ҳамда мамлакатнинг баллистик ракета салоҳияти йўқ қилинмагунча, у урушни тугаган деб ҳисобламайди.

Теҳронга кафолат керак

Манбаларга кўра, Эроннинг юқори лавозимли шахслари бойитилган уранни хорижга юбориш мамлакатни келажакда АҚШ ва Исроил ҳужумларига нисбатан заифлаштириб қўяди, деб ҳисоблайди.

Энг муҳим давлат масалаларида якуний қарорни Хоманаий қабул қилади.

Эрон расмийлари Теҳроннинг устувор вазифаси урушга бутунлай барҳам бериш ҳамда АҚШ ва Исроилнинг ортиқ ҳужум қилмаслигига кафолат олиш эканини бир неча бор таъкидлаган.

Эрон фақат шундай кафолатлар олгандан кейингина ядровий дастур юзасидан музокараларга киришишга тайёр.

Кўпчилик Исроил атом арсеналига эга деб ҳисоблайди, бироқ мамлакат бу масалада ноаниқлик сиёсатини юритиб, ядровий қуроли борлигини ҳеч қачон тасдиқламаган, инкор ҳам этмаган.

Урушдан аввал Эрон 60 фоизгача бойитилган уран захирасининг ярмидан воз кечишга тайёрлигини билдирган.

Бироқ Трампнинг Эронга зарба бериш ҳақидаги такрорий таҳдидларидан сўнг бу позиция ўзгарган.

MAGATE hisob-kitoblari

Исроил расмийларининг Reuters агентлигига маълум қилишича, Трампнинг ҳужум қилишга қарор қилиши ёки Исроилга амалиётларни қайта тиклаш учун яшил чироқ ёқиши ҳозирча ноаниқ.

Теҳрон эса ҳужумга учраган тақдирда қақшатқич жавоб қайтаришини билдирган.

МАГАТЕ ҳисоб-китобларига кўра, 2025 йил июнь ойида Исроил ва АҚШ Эроннинг ядровий объектларига ҳужум қилган вақтда мамлакатда 60 фоизгача бойитилган 440,9 кг уран мавжуд бўлган. Унинг қанчаси сақланиб қолгани номаълум.

МАГАТЕ раҳбари Рафаэл Гросси март ойида ушбу захиранинг катта қисми – 200 килограммдан сал кўпроғи Исфаҳондаги ядровий объектнинг туннелида сақланаётганини айтган эди.

Шунингдек, МАГАТЕ ҳисобича, унинг бир қисми Эроннинг иккита бойитиш заводи жойлашган Натанза шаҳридаги йирик ядро мажмуасида мавжуд.

Эроннинг таъкидлашича, юқори даражада бойитилган ураннинг бир қисми тиббий мақсадлар ҳамда Теҳрондаги тадқиқот реактори учун зарур.