Яқин Шарқда янги ҳарбий кескинлик: АҚШ флоти Форс кўрфази томон йўл олди

Унинг таъкидлашича, Форс кўрфази томон «улкан ҳарбий армада» йўл олган. Бу қадам Вашингтон ва Теҳрон ўртасидаги қарама-қаршилик янги ва хавфли босқичга ўтаётганидан далолат беради.

Ҳарбий сафарбарлик: денгиз ва ҳавода

Пентагон маълумотларига кўра, USS Abraham Lincoln авианосеци ўзининг зарбдор гуруҳи билан Жанубий Хитой денгизидаги йўналишини ўзгартириб, Форс кўрфази томон ҳаракатланмоқда. Унинг таркибида «Tomahawk» қанотли ракеталари билан қуролланган Arleigh Burke туркумидаги эсминецлар ҳам бор.

Ушбу кемалар юқори зарба салоҳияти билан бирга, баллистик ва қанотли ракеталарни ҳавода йўқ қилишга қодир Aegis мудофаа тизими билан жиҳозланган. Ҳарбий мутахассислар фикрича, бундай кўламдаги кучларни минтақада жойлаштириш оддий по‘писа эмас, балки эҳтимолий ҳарбий амалиётларга тайёргарлик бўлиши мумкин.

Трампнинг мақсади нима?

Президент Доналд Трамп Оқ уйдаги чиқишида ушбу сафарбарликни «эҳтиёт чораси» деб атади:

«Биз Эронни кузатиб турибмиз. У ерга улкан куч кетяпти. Балки уни ишлатишга ҳожат қолмас, лекин ҳар эҳтимолга қарши у ерда бўлиши керак».

Шу билан бирга, АҚШнинг босими фақат ҳарбий чоралар билан чекланмаяпти:

• Янги санкциялар: АҚШ Молия вазирлиги Эрон нефтини ноқонуний ташишда айбланаётган «соя флоти»га қарши қўшимча чекловлар жорий қилди.

• Ички беқарорлик: Эрондаги сўнгги норозилик намойишлари ва уларнинг куч билан бостирилиши Вашингтоннинг кескин позиция эгаллашига сабаб бўлган. АҚШ томони бу воқеаларда минглаб одамлар ҳалок бўлганини даъво қилмоқда.

   

Теҳроннинг жавоби

Эрон расмийлари АҚШ ҳаракатларини жавобсиз қолдирмаслигини билдирди. Ислом инқилоби муҳофизлари корпуси қўмондони генерал Муҳаммад Пакпур Эрон армияси ҳар қандай ҳужумга тайёр эканини ва «бармоқлар тепкида» турганини айтди.

Эрон ташқи ишлар вазири Аббос Ароқчи эса Ғарб ОАВларига берган баёнотида АҚШ ва Исроилни огоҳлантириб, эҳтимолий тўқнашув улар кутганидан анча узоқ ва шафқатсиз бўлишини таъкидлади. Унинг сўзларига кўра, Эрон минтақадаги АҚШга тегишли барча ҳарбий базаларни қонуний нишон деб ҳисоблайди.

Минтақадаги умумий вазият

Ҳозирда АҚШ Яқин Шарқдаги 19 та нуқтада, жумладан Қатар, Баҳрайн ва Қувайтда жойлашган ҳарбий базалари орқали 40–50 минг нафар ҳарбий хизматчини сақлаб турибди.

Ҳарбий кескинлик фонида халқаро авиация қатновларида ҳам узилишлар кузатилмоқда. Air France, KLM ва Luxair каби авиакомпаниялар хавфсизлик сабаб айрим рейсларни бекор қилди ёки кечиктирди.

Сиёсий таҳлилчиларга кўра, ҳозирги вазият дипломатик музокаралардан кўра ҳарбий сценарийга яқинлашмоқда. АҚШ ҳарбий флотининг Форс кўрфазига етиб бориши минтақадаги кучлар мувозанатини жиддий ўзгартириб юбориши мумкин.