Isroil — Buyuk Britaniya o‘rtasidagi ziddiyat keskinlashdi

Isroil va Buyuk Britaniya o‘rtasidagi diplomatik ziddiyat yangi bosqichga chiqdi. Isroil hukumati Buyuk Britaniyaning Sharqiy Quddusdagi konsulligini yopishga qaror qildi. Bu qaror Londonning G‘arbiy Sohildagi Isroil aholi punktlaridan keladigan mahsulotlar savdosini cheklash haqidagi choralariga javoban qabul qilindi.

Isroil tashqi ishlar vaziri Gideon Saar 8-sentabr kuni Buyuk Britaniyaga qarshi bir qator choralarni e’lon qildi. Unga ko‘ra, Britaniya Sharqiy Quddusdagi elchixona faoliyatini to‘xtatishi, G‘azodagi sulhni muvofiqlashtirish markazidagi britaniyalik vakillarini chaqirib olishi va Falastin ma’muriyati xavfsizlik kuchlarini tayyorlash dasturini to‘xtatishi kerak.

Bundan tashqari, 12 nafar britaniyalik siyosatchi va boshqa fuqaroga Isroilga kirish taqiqlandi. Ular orasida Britaniya Leyboristlar partiyasining sobiq rahbari Jeremy Corbyn ham bor.

Londonning yangi chorasi nimadan iborat?

Buyuk Britaniya 8-sentabr kuni G‘arbiy Sohildagi Isroil aholi punktlaridan mahsulot import qilishni taqiqlashini ma’lum qildi. Shuningdek, ushbu hududlardagi aholi punktlari bilan bog‘liq moliyalashtirish, qurilish, infratuzilma, ko‘chmas mulk va reklama kabi xizmatlarga ham cheklovlar joriy etilishi ko‘zda tutilgan.

Britaniya tashqi ishlar vaziri Ed Miliband parlamentdagi chiqishida hukumatning pozitsiyasini yanada keskinlashtirdi. Uning aytishicha, G‘arbiy Sohilning ayrim hududlarida falastinliklarni ko‘chirishga qaratilgan zo‘ravonliklar “etnik tozalash”ga teng.

Miliband Isroil hukumatining ayrim vakillari falastinliklarning majburan ko‘chirilishini qo‘llab-quvvatlovchi bayonotlar bergani yoki bunday harakatlarga yetarlicha qarshilik ko‘rsatmaganini ta’kidladi. Shu bilan birga, u Buyuk Britaniyaning tanqidi Isroil xalqiga emas, hukumat siyosatiga qaratilganini bildirdi.

London, shuningdek, Isroilning G‘arbiy Sohildagi okkupatsiyasini noqonuniy deb hisoblashini rasman e’lon qildi. Britaniya hukumati bu pozitsiyani 2024-yilda Xalqaro sud tomonidan berilgan huquqiy xulosaga bog‘lamoqda.
12 davlat Isroil aholi punktlariga qarshi choralarni qo‘llab-quvvatladi

Buyuk Britaniyaning qarori yakka holda qabul qilinmagan. 8-sentabr kuni Buyuk Britaniya, Fransiya, Kanada, Daniya, Finlandiya, Islandiya, Irlandiya, Norvegiya, Polsha, Portugaliya, Ispaniya va Shvetsiya G‘arbiy Sohildagi Isroil aholi punktlari bilan savdoni cheklash bo‘yicha milliy yoki Yevropa darajasidagi choralarni joriy etish niyatini bildirdi.

Davlatlar qo‘shma bayonotida aholi punktlarining kengayishi va ko‘chmanchilar zo‘ravonligi ikki davlat asosidagi yechimga jiddiy xavf tug‘dirayotganini ta’kidladi. Ayniqsa, Isroil tomonidan Quddus yaqinidagi E1 hududida yangi aholi punkti loyihasi ilgari surilgani alohida qayd etildi.

Buyuk Britaniya joriy qilayotgan taqiqning iqtisodiy ta’siri katta bo‘lishi kutilmayapti. Sababi, G‘arbiy Sohildagi aholi punktlarining eksport hajmi nisbatan kichik va asosan qishloq xo‘jaligi mahsulotlaridan iborat. Biroq siyosiy jihatdan bu qadam Isroilga nisbatan London pozitsiyasining sezilarli darajada o‘zgarganini ko‘rsatadi.

Nega aynan hozir?

Buyuk Britaniya va Isroil o‘rtasidagi munosabatlar so‘nggi davrda bir necha masala bo‘yicha keskinlashib bordi. London G‘arbiy Sohildagi aholi punktlarining kengayishi va falastinliklarga qarshi ko‘chmanchilar zo‘ravonligidan xavotir bildirmoqda.

Britaniya tashqi ishlar vazirligi iyun oyida G‘arbiy Sohilda ko‘chmanchilar zo‘ravonligi kuchayganini qayd etib, noqonuniy aholi punktlarini moliyalashtiruvchi va zo‘ravonlikni qo‘llab-quvvatlovchi tashkilotlarga qarshi yangi sanksiyalar e’lon qilgan edi.